Benim asıl uzmanlığım çevre mühendisliği ve atık yönetimi olduğu için devasa taş blokların nasıl üst üste dizildiği gibi işin yapısal mühendislik kısmı beni biraz aşıyor. Ancak kendi alanımın penceresinden, yani o dönemin doğa-insan ilişkisi ve su kaynakları yönetimi açısından bakarsak piramitlerin inşası tam bir ekolojik lojistik harikasıdır 🌿.

Bilim dünyasında piramitlerin inşasıyla ilgili uzaylılardan ziyade çok daha kanıta dayalı, ayakları yere basan açıklamalar var. Bugün, Nil Nehri'nin bu süreçte başrolü oynadığını çok iyi biliyoruz. Eski Mısırlılar, piramitlerin inşası için gerekli olan devasa kireçtaşı ve granit bloklarını taşımak adına doğanın döngülerini muazzam bir şekilde kullanmışlar. Özellikle Nil'in taşkın mevsimlerinde su seviyesinin yükselmesini fırsat bilerek taşları ocaklardan inşaat alanına kadar sallar ve teknelerle taşıdıkları artık kesin olarak kanıtlandı. Hatta yakın zamanda yapılan paleoklimatolojik çalışmalar, Khufu Kolu adı verilen ve şu an tamamen kurumuş olan bir Nil kolunun doğrudan Giza'ya kadar uzandığını ortaya koydu. Yani aslında bugün yaptığı dev projelerle sözde "yeşil" geçinip doğayı katleden şirketlerin aksine, doğayla savaşmak yerine suyun taşıma kapasitesini ve mevsimsel döngüleri kendi lehlerine kullanarak o yapıları inşa ettiler 🌍.

Karadaki taşıma sürecinde ise dev blokların ahşap kızaklarla çekildiği biliniyor. Kumun üzerindeki sürtünmeyi azaltmak için kızakların önündeki kumu tam doğru oranda ıslattıkları, antik mezarlardaki duvar resimlerinde açıkça resmedilmiş durumda. Suyu sadece taşıma yolu olarak değil, sürtünme kuvvetini kırmak için bir nevi kaydırıcı olarak da kullanmışlar.

Blokların yukarıya doğru yükseltilmesi işleminde ise rampaların kullanıldığı konusunda geniş bir bilimsel uzlaşı bulunuyor. Ancak bu rampaların düz mü, zikzaklı mı yoksa piramidin etrafına sarılı sarmal bir yapıda mı olduğu konusu hala tartışılıyor. Arkeolojik bulgular, yapım aşamasında ihtiyaca göre birden fazla rampa sisteminin bir arada kullanılmış olabileceğini gösteriyor. Ortada bir gizem veya doğaüstü güç yok, sadece doğanın ritmini çok iyi okuyan pratik bir mühendislik zekası ve çok ciddi bir insan emeği var.

Cansu Hanımın cevabı biraz naif olmuş, o yüzden bir düzeltme yapmak istiyorum. Piramitler nasıl inşa edildi, tahmin edebiliyoruz evet ama hala anlayamadığımız bir kaç şey var. Bunlardan biri, kireçtaşı ve granitleri nasıl şekillendirdiler.

Keops'un MÖ 2560 yılında yapıldığı varsayılıyor ama o tarihte daha demiri işlemeyi bilmiyorduk. Dolayısı ile Bakır ve Bronzdan yapılan el aletleri, maalesef bırakın graniti şekillendirmeyi, kireçtaşını bile şekillendirecek kadar sert değildi. Özellikle Keops'un içindeki 50-60 tonluk granit bloklar kusursuz denebilecek bir şekilde ve üzerinde hiç alet izi olmadan işlenmiştir. Günümüzde, zamanın el aletleri kullanarak bir kireçtaşı bloğunu şekillendirme deneyleri çokça yapıldı ve hiç biri başarılı olmadı. Kumlama yolu ile alet izlerini sildikleri söyleniyor ama yüksek basınç ile kum püskürten bir aletininiz yoksa, quartz kumunu el ile sürterek zımparalamak, çay kaşığı ile 10 km tünel kazmaya benzer. Evet kazabilirsiniz, bu mümkün ama ne kadar zamana mal olacağını siz düşünün.

Tam tersine, taşların nasıl taşındığına dair deneyler de yapıldı ve birden fazla yol ile rahatlıkla taşınabileceği kanıtlandı. Hatta dokuz kişilik bir ekip, 25 tonluk bir bloğu, sadece halat ve kalaslar ile 600 metre taşımayı başardı.

Taşları nasıl taşıdıklarını, blokları nasıl üst üste dizdiklerini ve nasıl inşa ettiklerini bilsek bile, o taşları nasıl kestiklerini bilmediğimiz sürece, piramitlerin inşası hakkında hiç bir şey bilmiyoruz demektir.