'soyut' ve 'somut' kavramlarının öncelikle anlamlarını vermek gerekir, ki felsefede bunlar genel olarak mantık (logic) bağlamında kullanılırlar. fakat genel kullanımdan dolayı 'soyut' derken 'dışsal bir varlığı olmayan' demek istediğini varsayarak cevaplayacağım.^[1]

dış dünyada 'karanlık' bir yana, 'ışık' dahi yoktur öncelikle çünkü ışığı biz gözümüze gelen fotonlar aracılığıyla deneyimleriz ve bu bir deneyimden ibarettir, bu bağlamda yalnızca fotonun somut bir gerçekliği olduğundan söz edebiliriz (o da tartışmaya açık ama o kadarına girmeyeceğim).

karanlığı da 'fotonun yokluğu' olarak ele aldığımızı varsayalım, bunun dışsal bir varlığı var mıdır? soruyu bir daha formüle edeyim: fotonun yokluğunun dışsal bir varlığı var mıdır? bakınız, yokluğun dışarıda var olup olmadığını soruyoruz, ki yokluk tabii ki de yoktur. yani karanlık bu bağlamda soyuttur. ancak eğer soyutluğu 'dışsal varlığı olmayan' diye değil de 'varlığı içsel olan' şeklinde tanımlasaydık o zaman işin rengi epey değişirdi, bunu da düşünülesi bir ödev olarak bırakıyorum sayın :).