Bilim Terimleri Sözlüğü

Canlılarda pH değerlerinin sabit kalmasında rol alan bileşiklerdir. Bu bileşikler ortamdaki hidrojen iyonu (H⁺) miktarı arttığı zaman onu tutabilecek ya da hidrojen iyonu (H⁺) miktarı azaldığı zaman onu serbest bırakabilecek özelliğe sahiptir. Kanda ve diğer vücut sıvılarında pH değerini dengeleyen farklı tamponlar vardır. Örneğin, kan plazmasındaki su ile karbondioksitin birleşmesiyle oluşan karbonik asit (H₂CO₃) bir tampondur:

$H_{2}C{O}_3\leftrightarrows HC{O}_3^{-}+H^{+}$

Karbonik asit ve bikarbonat arasındaki kimyasal denge, kanın pH dengesini düzenler. Kanın normal pH değeri yaklaşık 7,4'tür. Bu değer değiştiğinde ortama H⁺ iyonu vererek veya ortamdan H⁺ iyonunu uzaklaştırarak tepkimenin sağa ya da sola doğru kaymasını sağlar. Böylece kanın pH değeri dengelenir.