Merhaba

Bence kendi kendisi üzerine düşünebilen bir şeyin bilinç oluşturup oluşturamayacağını henüz kesin olarak bilmiyoruz. Zira bilincin ne olduğu konusunda bile ortak bir tanım yok. Bir sistem kendini gözlemleyebiliyor, geçmişini hatırlayabiliyor, geleceğini planlayabiliyor ve "ben düşünüyorum" diyebiliyorsa, bazılarına göre bu bilinçtir. Bazılarına göre ise sadece çok gelişmiş bilgi işlemedir. Karbon, hidrojen ve oksijen yerine silikon temelli olması da tek başına büyük bir fark yaratmayabilir. Keza önemli olan şeyin hangi maddeden yapıldığı değil, nasıl çalıştığı da olabilir. Sonuçta insan beyni de fizik kurallarına göre işleyen biyolojik bir yapı. İnsanı zaman zaman beklenmedik tepkiler veren karmaşık bir makine gibi düşünürsek, benzer şekilde tasarlanmış yapay bir sistem de hayal edilebilir. Farzı misal zamanla yıpranan kabloları, bozulan parçaları ve değişen performansı olan bir makine düşünelim. Üstelik bu makine sürekli olarak kendi durumunu takip ediyor olsun ve hangi kablo eskidi, hangi parça zayıfladı, hangi bağlantı sorun çıkarmaya başladı gibi bilgileri arka planda sürekli işlesin. Böyle bir sistem yalnızca çevresini değil, kendi varlığını da algılamış olur. İnsanların yorgunluk, açlık ya da ağrı hissetmesi nasıl bedenlerinden gelen sinyallerle ilgiliyse, bu makinenin de kendi yapısındaki bozulmaları bir tür iç durum olarak deneyimlemesi mümkün olabilir. Tabii burada asıl soru şu: Bu gerçekten bilinç mi olur, yoksa sadece bilinçliymiş gibi davranan çok gelişmiş bir sistem mi? Bunun cevabını bugün kimse kesin olarak bilmiyor. Lakin tarif ettiğiniz yapı, bana göre sadece bir makine taklidi değil, tamamen inorganik bir yaşam biçimine yaklaşan bir örnek gibi görünüyor. Belki de bilinç, hangi maddeden yapıldığımızdan çok, kendi varlığımızı ne kadar fark edebildiğimizle ilgilidir. ^[1] Saygılarımla.