Mineraller ile Zenginleştirilmiş Saccharomyces cerevisae Mayasının Gebe Sağlığı için Önemi

Saccharomyces cerevisiae, eski çağlardan beri alkol fermantasyonun da ve ekmek yapımı için kullanılan en önemli maya türüdür ve fırıncı ya da bira mayası olarak da bilinir. Özellikle de ekşi maya olarak bilinen yaygın maya içerisindeki kullanımıyla ilgili olarak buradaki yazımızdan bilgi alabilirsiniz.

Latince olarak isimlendirilen Saccharomyces şeker ve cerevisiae bira anlamına gelmektedir. Özellikle, biyoteknolojide kullanımı açısından S. cerevisiae en önemli maya türlerinin başında gelmektedir ve genellikle, metal biyoabsorbsiyon çalışmalarında kullanılmaktadır. Ayrıca, gıda fermantasyonu ve çok sayıda endüstriyel işlem için de kullanılır.

Pixels

S. cerevisiae Mayasının Genel Özellikleri

Oval/Dairesel hücre yapısına sahip olan S. cerevisiae'nin çapı yaklaşık olarak 5-10 mikrometre arasında değişmektedir. Ökaryot hücre yapısına sahip olan bu maya türünün kültürlenmesi çok kolaydır; ayrıca hayvan ve bitki hücre yapılarına birçok yönden benzerliklere sahiptir. Hücre çekirdeklerinde DNA içerirler ve bu özellik insan hücresine bir benzerliğidir. Hem mitoz hem de mayoz bölünme gerçekleştirerek varlıklarını sürdürüp çoğalabilirler.

Bunların yanı sıra zorlayıcı çevresel etmenler ile başa çıkabilir ve hücre bölünmesi kontrol edilip rahatlıkla manipüle edilebilir. Genomunun, insan genomuyla %23 benzer olması nedeniyle insan biyolojisinin, yapısının ve hastalıkların anlaşılabilmesi açısından faydalı bir prototip örneğidir.

Bizde Doğal

Ancak mayanın en önemli kullanım alanlarından birisi, gebelik sağlığını tamamlayıcı rolüdür. Bunu yapabilmek için, öncelikle gebelikte önemli olan bazı elementleri daha yakından tanımamız gerekiyor.

Gebelikte Önemli Olan Bazı Elementler

Son ürünlere dönüşümlerini kolaylaştırdıkları enzimlerin temel bileşenleri arasında demir, çinko ve selenyum gibi elementler yer alır. Belirli bir miktarda alınması gereken, ağır metal grubuna ait olan selenyum (Se), çinko (Zn) ve demir (Fe) hem metobolizma için hem de hastalıkların önlemlenmesi için gerekli olan eser elementlerdir. Vücutta belli bir miktarın üzerinde olduğu zaman toksik etki yaratmaktadırlar ve tehdit oluşturmaktadırlar çünkü ağır metaller yani özgül ağırlığı 4’ten büyük olan kimyasal elementler toksik özellik gösterir ve bu üç elementte bu gruba aittir.

Kalsiyum, krom, bakır, florür, iyot, demir, magnezyum, manganez, molibden, fosfor, potasyum, selenyum ve çinko elementleri normalde gerektiği gibi hamileyken de gereklidir. Gebenin yaşına göre bazı elementlerin alınması gereken miktar değişiklik göstermektedir .Günlük gereken dozlar; demir için 45 mg, çinko için 40 mg ve selenyum için 400 mg’dir. Vücutta yeteri kadar mineral bulunmadığı zaman hamile kişiye dışarıdan mineral takviyesi yapılması gerekir çünkü hem annenin hem de bebeğin sağlıklı olabilmesi için mutlaka bulunması gerekir. Bu yazıda demir, çinko ve selenyum elementleri incelenecektir.

Demir Elementinin Özellikleri

Yer kabuğunda en çok bulunan dördüncü element ve atom numarası 26 olan demir (Fe) yaşam için hayati öneme sahiptir.

Ortalama olarak bir insan vücudu 4 gram demir içerir ve tüm vücut hücrelerinde bulunur. Hücreler için gereklidir çünkü demir içeren proteinlerin birçok önemli görevi bulunmaktadır. Hücrelerde oksijenin bağlanması, taşınması ve salınmasında görev alır. Ayrıca, hemoglobin gibi moleküllerin oluşumu için gereklidir ve kanda oksijen taşınımında görev alır.

Vücutta demir eksikliği durumuda; kansızlığa ve anemiye neden olabilir.

Çinko Elementinin Özellikleri

Atom numarası 30 olan çinko (Zn) elementi de belirli bir miktarda insanlar, hayvanlar ve bitkiler için gereklidir. Ortalama bir insan vücudunda yaklaşık olarak 2.5 gram çinko bulunur ve günde 15 miligram civarı vücuda alınması gerekir.

Birçok biyokimyasal fonksiyonu olan çinko eksikliği durumunda çok sayıda fizyolojik belirtileri vardır. Eksikliği durumunda epidermal, gastrointestinal, merkezi sinir, bağışıklık, iskelet ve üreme sistemleri yaşa göre farklılık gösterse de direkt olarak etkilenir. Ayrıca, kırmızı kan hücrelerinde bulunur ve insülin depolanmasında rol oynar.

Selenyum Elementinin Özellikleri

Atom numarası 34 olan selenyum (Se) elementi birçok yaşam formu için temel ihtiyaç duyulan minerallerdendir. İnsan vücudundaki her hücre yaklaşık olarak 14 miligram selenyum içerir. Sağlık açısından bakıldığı zaman aşırı ya da az miktarda bulunması hastalıklara veya bozukluklara neden olabilir.

Selenyum elementi; kanser, kardiyovasküler hastalıklar örneğin kalp ve damar hastalıkları, bilişsel düşüş ve tiroid hastalığında rol oynayabilir fakat genellikle belirgin klinik hastalıklara neden olmaz. Ayrıca, selenyum eksikliği uzun süreli olursa Keshan ve Kashin-Beck gibi hastalıklara yardımcı olabilir ve bağışıklık sisteminin bozulmasına yol açabilir.

Tam kan sayımı (CBS) testi sayesinde, rahatlıkla vücuttaki mineral oranları ölçülüp takviyeye başlanabilir. Aşırı olmadığı durumlar da ek takviye alınmadan da doğal yollar ile mineraller vücuda alınabilir ve eksikliği giderilebilir. S. cerevisiae mayası, işte tam da bu noktada devreye giriyor.

Food Crumbles

S. cerevisiae ve Element İlişkisi

Biyolojik çalışmalar sayesinde, iyonik ortam sağlandığı zaman maya hücreleri ortamda bulunan elementleri bazı mekanizmalar yardımı ile bağlayarak, yapısına entegre edebildikleri keşfedilmiştir. S. cerevisiae maya türü, özellikle de eser elementlerden olan demir, çinko ve selenyumu yapısına özel entegre proteinleri yardımı ile bütünleştirebilir. Bahsettiğimiz bu elementler, maya için hazırlanmış ve farklı özelliklere sahip basit ya da kompleks olması fark etmeksizin besiyerinin içerisine ilave edilerek hazırlanabilir.

S. cerevisiae mayasının içine element formunda eklemek mümkün olmadığı için bileşik formunda entegre etmek gerekir. S. cerevisiae mayasının besiyerine içerisine belli hesaplamalar yapılarak ihtiyaç olunan element; demir elementi demir sülfat (FeSO₄), çinko elementi çinko sülfat (ZnSO₄) veya selenyum elementi sodyum selenit (Na₂SeO₃) formunda ilave edilebilir. Mayanın besiyeri bileşimine bütünleştirilmiş bu elementleri s. cerevisiae kendi formuna alarak sindirir.

Elementler entegre edilmiş S. cerevisiae mayası ile ekmek gibi gıdalar üretilebilir. Sonrasında, üretilen gıdaları tüketen insanlar S. cerevisiae besin takviyesi olarak kullanılabilir çünkü insan ve S. cerevisiae mayasının yapıları arasındaki yüksek benzerlik sayesinde elementleri sindirebilen maya, insan vücuduna herhangi bir zarar vermeden işlevlerini yerine getirebilmesi sağlar.

Sonuç

Bu sayede, ilaç tedavisine gerek kalmadan gerekli olan element vücuda alınabilir. Özellikle, hamilelik ve emzirme dönemlerinde dışarıdan ilaç olarak elementlerin alınımı yerine daha farklı bir yöntem olarak entegre edilmiş S. cerevisiae mayası kullanılabilir. Çünkü kimyasal işlemler sayesinde üretilen ilaçları tüketmek konusunda bazı tartışmalar geçmişten günümüze devam etmektedir ayrıca hamilelik ve emzirme döneminde özellikle kadınlar bu ilaçlara karşı ön yargılara ve korkulara sahiptirler.

S. cerevisiae mayası sayesinde olabildiğince az işleme uğramış şekilde vücuda demir, çinko ya da selenyum elementleri alınabilir ve insanlar endişelerinden kurtulabilir.