Dev Böbrek Solucanı, Patogenezi, Tanısı ve Tedavisi

Dioctophyma renale; kedi, köpek, kurt, çita, vizon, at, sığır, domuz ve insan gibi çeşitli memelilerin böbrek parankimi, böbrek yağında, nadiren karın boşluğu ve diğer organlarda bulunan nematod (yuvarlak solucan) türüdür. Nadiren üreter, idrar kesesi veya idrar kanalında bulunur. Dioctophyma renale genellikle kan ve doku hücreleri ile beslenir. Türkiye‘de köpeklerde bildirilmiştir. İnsan enfeksiyonları nadir görülür. Dev böbrek kurdu (giant kidney worm) olarak da bilinir. Bu parazitin neden olduğu enfeksiyona Dioctophymosis denir.

Ferreira ve ark. 2010

Dioctophyme renale, insanlarda parazitlenen, bilinen en büyük nematodlardandır. Erkekler ortalama 20-40 cm uzunluğunda ve 5-6 mm genişliğindedir; dişiler ise ortalama 10-12 mm genişliğinde ve 60 cm uzunluğunda olmasına karşın 100 cm uzunluğa ulaşan örneklerde raporlanmıştır. Her iki cinsiyet de parlak kırmızı renkte görünür ve hem ön hem de arka uçlarda sivrilir. Yumurtalar 60-80 mikrometre x 39-47 mikrometre, oval şekilli ve kahverengimsi sarı renktedir.

Taksonomi

Nematoda şubesinin Ascaridida takımında bulunan Dioctophymatidae ailesine ait bir parazittir. Dioctophyma renale, 1583 yılında keşfedildikten neredeyse iki yüzyıl sonra, 1782'de, Johann Goeze tarafından ilk olarak bir köpek böbreğindeki solucanları keşfetmesi üzerine Dioctophyma renale'yi tarif etmiştir.

Ferreira ve ark. 2010

2003 yılında, İsviçre'deki neolitik Arbon-Bleiche 3 alanında, altı insan koprolitinde (fosilleşmiş dışkı) Dioctophyma renale yumurtaları tespit edilmiştir. Bu yer, muhtemelen insanlara tatlı su balıkları ve kurbağalara erişim sağlayan bir gölün yakınında bulunmaktadır. Örnekler, MÖ 3.384-3.370 olarak tarihlendirilmiştir ve bu da enfeksiyonun prevalansının, insanlık tarihinin erken dönemlerinde daha yüksek olduğunu göstermiştir (doğru pişirme tekniklerini tam olarak oluşmadan önce).

Coğrafi dağılım

Avrupa, Amerika, Afrika ve Avustralya gibi birçok kıtada görülebilen, kozmopolit bir dağılıma sahiptir (Afrika ve Avustralya'da daha az). Zoonotik enfeksiyonlar (omurgalı hayvanlardan insanlara geçen ve insanlardan omurgalı hayvanlara geçen) Amerika Birleşik Devletleri, İran, Hindistan, Çin ve Endonezya'dan bildirilmiştir. Dioctophyma renale dünya çapında geniş bir dağılıma sahip olsa da, insan enfeksiyonları oldukça nadir görülür. Hazar Denizi etrafındaki bölgelerde, insan enfeksiyonları daha fazla görülmüştür. Enfeksiyon ayrıca tatlı su balıklarının bol tüketildiği bölgelerde de görülmektedir.

Konakları

“Kara kurtlar” olarak da bilinen sucul oligoket solucanlar (özellikle Lumbriculus variegatus), ara konak olarak bilinir. Çok sayıda tatlı su balığı ve amfibi türü de paratenik arakonak olarak bildirilmiştir.

Klinik belirtiler

Enfeksiyon genellikle hematüri, karın ağrısı, nefrit, bel ağrısı, böbrek büyümesi, böbrek parankim dokusunun yıkımlanması, ateş ve eozinofili ile seyreder. Bazı olgularda asemptomatik seyredebilirken kronikleşmiş olgularda böbrek iflas eder.

cdc

Teşhis ve Tedavi

Kesin bir tanı almanın tek yolu, bir hastanın idrarında D. renale yumurtalarının tespit edilmesidir. Bununla birlikte, hasta öyküsü (anamnez) almak (hasta az pişmiş veya çiğ tatlı su balığı tüketmişse), genişlemiş veya kalsifiye olmuş böbrekleri teşhis etmek için radyolojik muayenelerle birleştirip yorumlamak önemlidir.

Muhtemelen insan vakalarının nadir olması nedeniyle, insanlarda D. renale enfeksiyonu için standart bir tedavi yoktur. Bilinen tek yol, olgun kurtların veya enfekte olmuş böbreğin cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Nefrektomi genellikle insan vakaları için ekstrem bir durum olarak kabul edilir. Bazı vakalarda Ivermectin  ve Albendazol gibi anti-helmintik ilaçlar kullanılmışsa da bu enfeksiyonu tedavi etmek için henüz uygun bir tedavi şekli olarak değerlendirilmemiştir.

Bu enfeksiyondan korunmak genellikle zordur. Dioctophyma renale enfeksiyonları çoğunlukla az pişmiş veya çiğ olarak tatlı su balıklarının tüketilmesinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle, tüketilmeden önce, basit bir uygulama olarak, balıkların iyice pişirilmesi teşvik edilebilir ve bu da insanlarda veya hayvanlarda (kedi, köpek gibi) D. renale enfeksiyonuna karşı etkili bir korunma yöntemi olarak uygulanabilir.