Maldivler Neden Batıyor? Turistlerin Gözdesi Adaları Kurtarmak Mümkün mü?

Maldivler Güney Asya'da, Hint Okyanusu'nda bulunan bir ada ülkesidir. Ülkenin herhangi bir sınır komşusu bulunmamaktadır. Maldivler'in en yakın komşuları 600 km kuzeydeki Hindistan ve 645 km kuzeydoğuda bulunan Sri Lanka'dır.^[1]

Maldives Finest

Maldivler'in nüfusu 2022 yılı itibari ile 523,787’dir.^[2] Ülke 26 atol ve 1,190 mercan adasından oluşmaktadır. Bütün bu adalar ile birlikte Maldivler, yüzölçümü bakımından Asya'nın en küçük ülkesidir.^[3] Ülkenin merkezinde bulunan "Malé atolu" ülkenin başkenti ve 252.768 kişilik nüfusuyla en kalabalık şehridir.^[4]

Lonely Planet

Ülkenin resmi dili Divehi, dini ise İslamiyet'tir.^{[5], [6]} Turizm ülkenin en büyük sektörüdür ve yıllık GDP'nin %28'ini oluşturmaktadır.^[7] Ülkeyi her yıl 1 milyondan fazla turist ziyaret etmektedir.^[8]

Maldivler Neden Batıyor?

Maldivler son birkaç on yıldır yükselen deniz seviyeleri yüzünden batma tehlikesi yaşamaktadır. Bir ada ülkesi olan Maldivler'in düşük rakımı ve oldukça yüksek olan nüfus yoğunluğu ülkeyi herhangi bir toprak kaybına karşı korumasız bırakmaktır. Yükselen deniz seviyelerine karşı hükümet, farklı planlar ve opsiyonlar üzerinde durmaktadır.

Maldivler, rakımca Dünya'nın en alçak ülkesidir. Ülkenin ortalama rakımı sadece 1.6 metredir.^[9] Karşılaştırma yapabilmek adına, Türkiye'nin ortalama rakımı 1,132 metredir.^[10] Maldivler'in en yüksek noktası 5.1 metre yükseklikte bulunan Villingili Dağı'dır.^[11] Bu yükseklik o kadar azdır ki 2 katlı bir bina bile bu dağa göre daha yüksektir.^[12]

Maldives Insider

Maldivler'in bu kadar alçakta bulunması, ülkeyi küresel ısınma ve iklim değişikliğine karşı da oldukça hassas bir konuma getirmektedir. 20. yüzyılın ortalarından beri oldukça artmaya başlamış olan global karbon emisyonu, buzulların erimesine sebep olarak global deniz seviyesinin ortalama 21 santimetre artmasına sebep olmuştur.^{[13], [14]} Deniz seviyesindeki bu artış yüzünden son birkaç on yılda ülkenin ⅓'ü su altında kalmıştır. Ayriyeten, yapılan tahminlere göre Maldivler'in %80'i 2050 yılına kadar haritadan silinecektir.^[15]

2004'te yaşanmış bir tsunami yüzünden ülkenin ⅔'ü geçici olarak su altında kalmıştır. Bu felaket sonucu 20 ada kalıcı olarak su altında kalmış ve haritadan silinmiştir.^[16] Tsunami yüzünden 81 kişi hayatını kaybetmiş ve 21 kişi kayıp ilan edilmiştir. Aynı zamanda 21,663 kişi evlerinden taşınmak zorunda kalmıştır.^[17] Bu olay sonucunda ülkedeki altyapının %70'i zarar görmüştür ve tsunaminin sebep olduğu finansal kayıp $304 milyondur - ki bu miktar da ülkenin GDP'sinin çeyreğinden fazladır.^{[18], [19]}

Maldivler Nasıl Kurtarılabilir?

Maldivler'i kurtarmak için denebilecek birçok yol mevcuttur. Fakat üstünde durulan bütün yolların hepsi, Maldivler'in tek başına maddi olarak karşılayamayacağı planlardan oluşmaktadır. Bu yüzden Maldivler, daha gelişmiş ülkelerden maddi destek aramaktadır. Bu maddi desteğe ulaşmak için Maldivler'de 2008-2012 yılları arasında Cumhurbaşkanlığı yapmış olan Mohamed Nasheed; 2009 yılının Ekim ayında 11 bakan, başkan yardımcısı ve kabine sekreteri ile birlikte denizin 3.8 metre altında bir kabine toplantısı yapmıştır. Bu toplantının amacı Maldivler'in batık geleceğine dikkat çekmektir.^[20]

Deniz Duvarları

Hollanda gibi diğer düşük rakımlı ülkeler gibi Maldivler de deniz duvarlarının inşaatına devam etmektedir. 1988 yılının şubat ayında başkent Malé'de başlamış olan çalışmaların amacı, atolleri yükselen deniz seviyesine karşı korumaktır.^[21] 2023 yılı itibari ile 53 atol ve adanın ya tamamında ya da belli bir kısmında deniz duvarı bulunmaktadır.^[22]

Buna karşın, deniz duvarlarının varlığı ülkenin ekosistemini negatif yönde etkilemektedir. Maldivler'in ekonomisi turizme dayalıdır ve turizm bölgelerinin duvarlar ile çevrili olması her ne kadar yerli halkı belli bir süreliğine koruyacak olsa da ülkenin ekonomisini kötü yönde etkilemektedir. Şunu hatırlamak gerekir ki Maldivler'in yapay şehirler gibi diğer opsiyonları hayata geçirebilmek için de turizm gelirlerine ihtiyacı vardır.^[21]

Maldives Independent

Petrol Platformları

Bilim-kurgu filmlerinden çıkmış gibi duran bir fikir ise Maldivler'i petrol platformlarına benzeyecek şekilde yüzen platformların üzerine kurmaktır. Yeni Zelanda’da bulunan Unitec Mimarlık Okulu tarafından Maldivler hükümetine verilen önergede ülkenin platformlar üzerine inşa edilmesi önerilmiştir. Her ne kadar Maldivler hükümeti şu anda böyle bir planı yürürlüğe koyma amacı gütmese de planın ön çizimleri ve planlamaları yapılmıştır. Platform bir ülke kurulması fikrinde her platformun tarım, sanayi ve yerleşim yeri gibi farklı görevler üstlenmesi planlanmaktadır.^[23]

Arch Daily

Arch Daily

Yapay Şehirler

Maldivler'i kurtarmak için farklı bir opsiyon ise yapay şehirler inşa etmektir. Şu anda yapımı devam eden Maldivler Yüzen Şehri (İng: "Maldives Floating City"), başkent Malé'nin sadece 10 dakika uzaklığında bulunmaktadır ve gelecekte 20,000 kişiye ev sahipliği yapabilecek kapasitededir. Bir Hollanda şirketi olan Waterstudio tarafından inşa edilmekte olan şehrin inşaatı 2027 yılında bitecektir. Maldivler, şehrin başarılı olması durumunda yeni şehirler kurmaya devam edeceğini belirtmiştir.^[24]

Maldives Floating City

Yeni Yerleşim Yerleri Satın Almak

Her ne kadar son çare gibi gözükse bile Maldivler Hükümeti uzun bir süredir diğer ülkelerden toprak satın almak için görüşme halindedir. Bu görüşmelerin amacı Maldiv halkını ülkenin tamamen batması halinde başka bir yere taşıyabilmektir.^[25]

Bu amaç doğrultusunda Maldivler, özellikle Hindistan veya Sri Lanka ile görüşme içindedir. Bunun sebebi her iki ülkenin de Maldivler ile benzer bir kültüre sahip olmasıdır. Diğer bir opsiyon ise Avustralya'dır. Birçok diğer Okyanusya ülkesinin de benzer bir amaçla görüştüğü Avustralya'da ülkenin %95'i boş arazidir.^[26]

Sonuç olarak Maldivler'in bir ülke olarak hayatına devam edebilmesi için diğer ülkelerden sosyal ve ekonomik yardıma ihtiyacı vardır. En düşük rakımlı ülke olarak Maldivler, küresel ısınmadan ve yükselen deniz seviyelerinden büyük çapta etkilenecek olan ilk ülke konumundadır. Her ne kadar farklı projeler üzerinde çalışmalar devam etse de şu ana kadar kesin bir sonuç elde edilememiştir. Maldivler'in kurtulup kurtulamayacağını bize zaman gösterecektir.