Limonlarınızı Tanıyın: Meme Kanseri Nedir? Erkekler Meme Kanseri Olur Mu?

Meme kanseri, memede bulunan hücrelerin kontrolsüz büyümesi ve çoğalması sonucunda oluşur. Meme kanseriyle ilgili bazı çarpıcı istatistikler şu şekildedir:

• Her 8 kadından 1'inde görülme riski olan meme kanseri, akciğer kanserinden sonra ölüme sebep olan en sık 2. kanser türüdür. Sadece 2011 yılında meme kanseri nedeniyle yarım milyondan fazla kadın hayatını yitirmiştir.
• Meme kanserinde erken tanı ve tedavi sonrası hayatta kalma ihtimali %100'e yakındır!
• Meme kanseri vakalarının %50'si, ölümlerinin ise %58'i daha az gelişmiş ülkelerde görülmektedir.
• Meme kanseri, kendi kendine kontrol yöntemiyle erkenden teşhis edilebilen bir kanser türüdür. 19.000 kişi üzerinde yapılan bir anket, katılımcıların %73'ünün kendi meme dokularını inceleyerek meme kanserini önceden teşhis edebileceklerini bildiklerini, ancak katılımcıların sadece %42'sinin bu tanıyı yapmayı mümkün kılan değişim türlerinden haberdar olduğunu göstermiştir. Katılımcıların %25'i, meme kanserinin tek belirtisinin meme dokusundaki kitle olduğunu düşünmektedir. Meme kanserinin 10 yaygın belirtisi sorulduğunda, katılımcıların sadece %2'si doğru 10 belirtiyi işaretleyebilmiştir.
• 80 kadın üzerinde yapılan bir diğer çalışmada, katılımcıların sadece %4'ü kendi meme dokularını düzenli olarak denetlemektedir; %71'i daha sık yapmadığı için kendisini suçlu hissetmektedir; %44'ü ise meme kanseri teşhisi ile ilgili daha fazla bilgi edinebilmeyi istediğini belirtmektedir.
• Dünya'daki tüm kanser ölümlerinin %33'ü eğitim ve düzgün tarama ile önlenebilirdir.

Memelerinizi Tanıyın!

Meme dokusu süt salgılayan bezlerden, süt kanallarından, yağ dokudan ve zengin bir lenfatik ağdan oluşur. Lenfatik sistem bütün vücudumuzda bulunan, beyaz kan hücrelerini ve hücresel atıkları taşıyan damarsal ağdır. Bu damarlar meme dokusundan taşıdıkları lenf sıvısını çoğunlukla koltuk altında bulunan lenf düğümlerine boşaltırlar. Memede oluşan bir tümör bu lenf düğümlerine ulaştığı zaman uzak organlara yayılabilir hale gelir. Meme kanseri en sık süt kanallarından gelişen ''duktal kanserler'' ve süt bezlerinden gelişen ''lobüler kanserler'' olarak karşımıza çıkar. Bu dokularda meydana gelen mutasyonlar sonucu oluşan DNA değişiklikleri tümor hücresi oluşumuna sebep olur.

Meme Kanseri Risk Faktörleri

Meme kanseri oluşumunda değiştirilebilir ve değiştirilemez risk faktörleri vardır.

Değiştirilemez Risk Faktörleri

• Kadın olmak ve ileri yaş,
• Aile öyküsü ve genetik mutasyon,
• Yoğun meme dokusu,
• İlk menstrüasyonun (adet döngüsü) 12 yaşından önce, menopozun 55 yaşından sonra olması,
• Memede benign (iyi huylu) tümör varlığı bunlardan bazılarıdır.

Değiştirilebilir Risk Faktörleri

Değiştirilebilir risk faktörleri ise obezite, sedanter (fiziksel aktiviteden uzak) yaşam, gebelik ve emzirme döneminin olmaması, menopoz sonrası hormon tedavisi olarak sıralanabilir. Bu risk faktörlerinin hekimle birlikte değerlendirilmesi önemlidir. Bu değerlendirmeye göre tarama sıklığı belirlenir ve gerekirse koruyucu tedavi seçenekleri ön plana çıkar. Böylece kanser gelişmeden önlenebilir, eğer kanser oluşumu gerçekleşirse erken tanıyla doğru, efektif tedaviye ulaşılabilir. 

Meme Kanseri Belirtileri

Meme kanseri asemptomatik olarak başlayıp, belirti vermeyebilir. Bu yüzden kendi kendine muayene ve tarama programlarına uyum çok önemlidir. Bununla birlikte en sık görülen başvuru bulgusu memede ele gelen ağrısız kitledir. Meme şeklinde ve boyutunda değişiklikler, deri çekintileri de dikkat edilmesi gereken semptomlardır. Meme kanserinde, meme başında çekilme, tek memeden olan akıntılar ve koltuk altında kitleler görülebilir.

Know Your Lemons

Meme Kanserinde Tanı ve Tarama

Kendi Kendine Muayene

Her kadın 20 yaşından itibaren, adetin başlangıcından 7 gün sonra kendini muayene etmelidir. Meme muayenesi ayna karşısında başlar. Kollar yanda, bele bastırılarak ve başın üzerindeyken memede çekinti, çukurlaşma, kitle görüntüsü olup olmadığına bakılır. Daha sonra elle muayeneye geçilir.

Shutterstock

Muayene edeceğiniz taraf sırtın altına yastık koyup uzanarak başlayın. Diğer elinizin orta 3 parmağının uçlarını kullanarak, içten dışa, yukarıdan aşağıya ve dairesel muayene yapmalısınız. Koltuk altlarınızda da ele gelen kitle olup olmadığını kontrol ederek muayenenizi bitirebilirsiniz.

Know Your Lemons

Doktor Muayenesi

40 yaşına kadar her 3 yılda bir daha sonra yıllık kontrollere başlanmalıdır. Aşağıda, teşhise giden yoldaki adımları görebilir, meme kanserinde hekimlerin konuya genel yaklaşımından haberdar olabilirsiniz:

Know Your Lemons

Mamografi ve Ultrason

Mamografi, meme grafisidir yani meme filminin çekilmesidir. Meme kanseri tanısında en etkili yöntemlerden biri olarak kullanılmaya devam edilmektedir. 40 yaşından itibaren her yıl 1 kez yaptırılması gerekmektedir. Doktorunuz istediği takdirde ultrason görüntülemesine de başvurabilir. Bu tarama yaşlarının risk faktörlerinize göre sıklığı ve başlangıcı değişebilir.

National Center for Biotechnology Information

Erken teşhis ve tedavi şansınızın olması için meme muayenesini ve kontrollerinizi aksatmayın!

Erkekler Meme Kanseri Olur Mu?

Evet, bütün meme kanserlerinin sadece %1'i erkeklerde görülmektedir. Erkeklerde nadir görülen bu kanserin bir bireyde yaşam boyu görülme ihtimali 1000'de 1'dir. Normal şartlarda meme büyümesi ve gelişmesi için gereken hormonal uyarı olmadığı için erkeklerde bulunan meme dokusu büyümez. Yine de az miktarda da olsa bulunan meme dokusundan tümör hücreleri gelişebilir. Kadınlarda ortaya çıkan semptomların benzerleri görüldüğü an doktora başvurulmalıdır.

Limonlarınızı Tanıyın! Sizi Meme Kanserine Karşı Bilgilendirecekler!

Bu yazımızdaki görsellerin büyük bir kısmı, Uluslararası Meme Kanseri Girişimi (Worldwide Breast Cancer) isimli bir kâr amacı gütmeyen oluşumun Know Your Lemons, yani Limonlarınızı Tanıyın kampanyası için üretilmiş ve Ebru Tontaş tarafından Türkçeye çevrilmiş görsel içeriklerinden gelmektedir. Girişimin bu kampanyası, inisiyatifin kurucusu Dr. Corrine Ellsworth Beaumont tarafından 2014 yılında geliştirilmiştir.

Siz de girişime ve meme kanseri araştırmalarına katkı sağlamak isterseniz, buraya tıklayarak bağışta bulunabilir veya buraya tıklayarak ürünlerinden satın alarak destek olabilirsiniz.

Türkiye'deki meme kanseri çalışmalara maddi destekte bulunmak isterseniz, Türk Meme Vakfı'na buraya tıklayarak, Meme Sağlığı Derneği'ne buraya tıklayarak.

Türkiye'deki kanser çalışmalarına maddi destekte bulunmak isterseniz, Kanser Hastalarına Yardım Derneği'ne buraya tıklayarak, Türkiye Kanserle Savaş Vakfı'na buraya tıklayarak bağışta bulunabilirsiniz.