John F. Kennedy: "Biz, Ay'a Gitmeyi Seçiyoruz ve Bunu, Kolay Olduğu İçin Değil, Zor Olduğu İçin Seçiyoruz!"

Başkan John F. Kennedy'nin 12 Eylül 1962'de Rice Üniversitesi'nde yaptığı ikonik "Ay'a Gitmeyi Seçiyoruz" konuşması, uzay araştırmaları ve Amerikan uzay programı tarihinde çok önemli bir andı. Bu konuşma, Kennedy'nin 25 Mayıs 1961'de Kongre'ye sunduğu Ay'a insan gönderme vizyonunu gerçekleştirme konusunda ABD'nin kararlılığını yeniden teyit etme çabalarının bir parçasıydı.

Kennedy, bu konuşmasını Soğuk Savaş ve Amerika Birleşik Devletleri ile Sovyetler Birliği arasındaki Uzay Yarışı bağlamında yapmıştı. Amerika Birleşik Devletleri, uzaya giden ilk insan olan Yuri Gagarin'i başarıyla uzaya göndererek uzay araştırmalarında erken bir liderlik elde etmiş olan Sovyetler Birliği'ne karşı teknolojik ve jeopolitik üstünlüğünü ortaya koymaya kararlıydı.

Kennedy'nin Rice Üniversitesi'nde yaptığı ve ilk taslakları Ted Sorensen tarafından yazılan, son şekliyse Kennedy tarafından verilen konuşma, kamuoyunun Ay'a iniş projesi konusunda ikiye bölündüğü bir döneme denk geldi. Mayıs 1961'de yapılan bir Gallup Anketi, Amerikalıların sadece %42'sinin Kennedy'nin Ay hedefini desteklediğini gösteriyordu. Bu durum, uzay araştırmalarına eğitim ve sosyal refah gibi diğer acil konulardan daha fazla öncelik verilmesine ilişkin endişeleri yansıtıyordu.

Kennedy, konuşması sırasında Ay'a gitmenin zorluğunu vurgulayarak, "Ay'a gitmeyi seçiyoruz... kolay olduğu için değil, zor olduğu için" diyordu. Amerika'nın "öncü" ruhunu çağrıştıran retorik stratejiler kullanarak, konuşması boyunca uzay yarışı ile diğer tarihi zorluklar ve başarılar arasında paralellikler kurdu ve bu çabanın aciliyetini ve önemini vurgulamaya çalıştı.

Konuşma, çoğunluğu Rice Üniversitesi öğrencilerinden oluşan yaklaşık 40.000 kişilik bir dinleyici kitlesine yapıldı. Kennedy'nin söylemi, uzay programı hakkındaki şüphecilik ve endişeleri ele alarak Ay misyonu için ilham vermek ve destek toplamak üzere tasarlanmıştı. Kennedy, uzay araştırmalarının sadece Amerika Birleşik Devletleri için değil, tüm insanlık sağlayacağını umduğu potansiyel faydalarını vurguladı.

Kennedy'nin Rice Üniversitesi'ne yaptığı ziyaret, uzay programında kaydedilen ilerlemeyi gözlemlemek üzere ülke genelindeki uzay tesislerine yaptığı iki günlük turun bir parçasıydı. Bu tur ve konuşma, ülkenin Apollo programına olan bağlılığının yeniden teyit edilmesinde önemli bir rol oynamış ve nihayetinde Temmuz 1969'da Ay'a başarılı bir iniş yapılmasını sağlamıştır.

Konuşma, Kennedy'nin en unutulmaz konuşmalarından biri olmaya devam etmektedir. Güçlü konuşma, ABD uzay programının yönünü şekillendirmedeki rolü nedeniyle sıklıkla anılmaya devam etmektedir. Kennedy'nin uzay araştırmaları konusundaki vizyonu ve liderliği kalıcı bir etki bırakmış ve günümüzde de uzay araştırmaları konusundaki çabalara ilham vermeye devam etmektedir.

Konuşmanın tamamını Türkçe olarak aşağıdan okuyabilirsiniz.

Kennedy: Biz, Ay'a Gitmeyi Seçiyoruz!

Başkan Pitzer, Sayın Başkan Yardımcısı, Vali, Kongre Üyesi Thomas, Senatör Wiley ve Kongre Üyesi Miller, Bay Webb, Bay Bell, bilim adamları, seçkin konuklar, bayanlar ve baylar:

Başkanınızın beni onursal misafir profesör olarak kabul etmesini takdirle karşılıyorum ve sizi temin ederim ki ilk konferansım çok kısa olacak.

Burada olmaktan ve özellikle de bu vesileyle burada bulunmaktan büyük mutluluk duyuyorum.

Bilgiyle anılan bir üniversitede, ilerlemeyle anılan bir şehirde, güçle anılan bir eyalette bir araya geldik ve her üçüne de ihtiyacımız var; çünkü değişim ve meydan okumanın yaşandığı, umut ve korkunun bir arada olduğu, hem bilginin hem de cehaletin hüküm sürdüğü bir çağda bir araya geldik. Bilgimiz arttıkça cehaletimiz de artıyor.

Dünyanın tanıdığı bilim insanlarının çoğunun bugün hayatta ve çalışıyor olması gibi çarpıcı bir gerçeğe rağmen, bu ulusun kendi bilimsel insan gücünün her 12 yılda bir ikiye katlanarak nüfusumuzun üç katından daha fazla artmasına rağmen, bilinmeyenin, cevaplanmamış ve tamamlanmamış olanın uçsuz bucaksız uzantıları hala kolektif kavrayışımızın çok ötesindedir. 

Hiç kimse ne kadar ilerlediğimizi ve ne kadar hızlı yol aldığımızı tam olarak kavrayamaz, ama isterseniz insanlığın 50.000 yıllık kayıtlı tarihini sadece yarım yüzyıllık bir zaman dilimine sıkıştırın. Bu terimlerle ifade edersek, ilk 40 yıl hakkında çok az şey biliyoruz, ancak bu sürenin sonunda gelişmiş insanlar hayvanların derilerini üzerlerini örtmek için kullanmayı öğrenmişlerdi. Daha sonra, yaklaşık 10 yıl önce, bu standart altında, insan başka tür barınaklar inşa etmek için mağaralarından çıktı. Sadece beş yıl önce insan yazmayı ve tekerlekli araba kullanmayı öğrendi. Hıristiyanlık iki yıldan daha kısa bir süre önce başladı. Matbaa bu yıl geldi ve iki aydan daha kısa bir süre önce, insanlık tarihinin tüm bu 50 yıllık döneminde, buhar makinesi yeni bir güç kaynağı sağladı. 

Newton, yerçekiminin anlamını keşfetti. Geçen ay; elektrik ışıkları, telefonlar, otomobiller ve uçaklar kullanılabilir hale geldi. Daha geçen hafta penisilin, televizyon ve nükleer enerji geliştirdik ve şimdi de Amerika'nın yeni uzay aracı Venüs'e ulaşmayı başarırsa, bu gece yarısından önce tam anlamıyla yıldızlara ulaşmış olacağız.

Bu nefes kesici bir hızdır ve böyle bir hız, eski, yeni cehaleti, yeni sorunları, yeni tehlikeleri ortadan kaldırırken yeni hastalıklar yaratmaktan başka bir şey yapamaz. Şüphesiz uzayın açılan ufukları yüksek ödüller kadar yüksek maliyetler ve zorluklar da vaat ediyor. 

Bu nedenle bazılarının dinlenmek ve beklemek için bulunduğumuz yerde biraz daha kalmamızı istemesi şaşırtıcı değildir. Ancak bu Houston şehri, bu Teksas Eyaleti, bu Birleşik Devletler ülkesi; bekleyenler, dinlenenler ve arkalarına bakmak isteyenler tarafından inşa edilmedi. Bu ülke, ileriye doğru hareket edenler tarafından fethedildi - ve uzay da öyle olacak. 

William Bradford, 1630 yılında Plymouth Körfezi Kolonisi'nin kuruluşundan bahsederken, tüm büyük ve onurlu eylemlere büyük zorlukların eşlik ettiğini ve her ikisinin de cevaplanabilir bir cesaretle girişilmesi ve üstesinden gelinmesi gerektiğini söylemiştir. 

İlerlememizin bu kısaltılmış tarihi bize bir şey öğretiyorsa, o da bilgi ve ilerleme arayışındaki insanın kararlı olduğu ve caydırılamayacağıdır. Biz katılsak da katılmasak da uzayın keşfi devam edecektir ve bu tüm zamanların en büyük maceralarından biridir ve diğer ulusların lideri olmayı bekleyen hiçbir ulus uzay yarışında geride kalmayı bekleyemez. 

Bizden önce gelenler bu ülkenin sanayi devrimlerinin ilk dalgalarını, modern icatların ilk dalgalarını ve nükleer enerjinin ilk dalgasını yaşamasını sağladılar ve bu nesil, yaklaşmakta olan uzay çağının gerisinde kalmaya niyetli değil. Biz, bunun bir parçası olmak istiyoruz - biz buna liderlik etmek istiyoruz. Çünkü dünyanın gözleri artık uzaya, Ay'a ve ötesindeki gezegenlere bakıyor ve biz, uzayın düşmanca bir fetih bayrağıyla değil, özgürlük ve barış bayrağıyla yönetildiğini göreceğimize yemin ettik. Uzayın kitle imha silahlarıyla değil, bilgi ve anlayış araçlarıyla doldurulduğunu göreceğimize yemin ettik.

Yine de bu ulusun yeminleri, ancak biz bu ulusta ilk olursak yerine getirilebilir ve bu nedenle biz, ilk olmaya niyetliyiz. Kısacası, bilim ve sanayideki liderliğimiz, barış ve güvenlik umutlarımız, hem kendimize hem de başkalarına karşı yükümlülüklerimiz, bu çabayı göstermemizi, bu gizemleri çözmemizi, tüm insanların iyiliği için çözmemizi ve dünyanın önde gelen uzay yolcusu ülkesi olmamızı gerektirmektedir.

Bu yeni denize yelken açtık; çünkü kazanılacak yeni bilgiler ve elde edilecek yeni haklar var ve bunlar tüm insanların ilerlemesi için kazanılmalı ve kullanılmalıdır. Çünkü uzay bilimi, nükleer bilim ve tüm teknolojiler gibi, kendi vicdanına sahip değildir. İyilik ya da kötülük için bir güç haline gelip gelmeyeceği insana bağlıdır ve ancak Birleşik Devletler üstün bir konuma sahip olursa bu yeni okyanusun bir barış denizi mi yoksa yeni ve korkunç bir savaş alanı mı olacağına karar verilmesine yardımcı olabiliriz. Uzayın düşmanca kötüye kullanımına karşı, karanın ya da denizin düşmanca kullanımına karşı korumasız kaldığımız gibi korumasız kalmamız gerektiğini ya da kalacağımızı söylemiyorum; ancak uzayın, savaş ateşini beslemeden, insanoğlunun bu yerküremizin etrafına yayılırken yaptığı hataları tekrarlamadan keşfedilebileceğini ve yönetilebileceğini söylüyorum.

Uzayda henüz hiçbir çekişme, hiçbir önyargı, hiçbir ulusal çatışma yoktur. Tehlikeleri, hepimize karşı düşmanca. Onun fethi, tüm insanlığın en iyisini hak etmektedir ve barışçıl işbirliği fırsatı bir daha asla gelmeyebilir. Ama bazıları, 'Neden Ay diyor? Neden hedefimiz olarak bunu seçtik?' diye sorabilir. Birileri, neden en yüksek dağa tırmandığımızı da sorabilirler. Neden 35 yıl önce Atlantik'i uçarak geçtik? Neden Rice Amerikan futbolu takımı Teksas'a karşı oynuyor? 

Biz, Ay'a gitmeyi seçiyoruz. Biz Ay'a, bu on yıl içinde gitmeyi ve başka şeyler de yapmayı seçiyoruz. Biz, bunları kolay oldukları için değil, zor oldukları için seçiyoruz. Biz Ay'a gitmeyi seçiyoruz seçiyoruz, çünkü bu hedef, sahip olduğumuz enerji ve yetenekleri en iyi şekilde organize etme ve ölçme fırsatı verecek. Biz Ay'a gitmeyi seçiyoruz, çünkü bu meydan okuma bizim kabul edebileceğimiz, asla ertelemek istemediğimiz bir meydan okuma. Biz Ay'a gitmeyis seçiyoruz, çünkü biz bu meydan okumadan ve diğerlerinden de muzaffer ayrılmak istiyoruz.

İşte bu nedenlerle, geçen yıl uzaydaki çabalarımızı düşük vitesten yüksek vitese geçirme kararını, Başkanlık görevim süresince alacağım en önemli kararlardan biri olarak görüyorum. 

Son 24 saat içerisinde insanlık tarihinin en büyük ve en karmaşık keşfi için tesislerin kurulmakta olduğunu gördük. John Glenn'i fırlatan Atlas'tan kat kat daha güçlü olan ve hızlandırıcıları yerdeyken 10.000 otomobile eşdeğer güç üreten Saturn C-1 itici roketinin test edilmesiyle yerin sarsıldığını ve havanın parçalandığını hissettik. Her biri Satürn'ün sekiz motorunun toplamı kadar güçlü olan beş F-1 roket motorunun, Cape Canaveral'da inşa edilecek 48 katlı bir yapı kadar yüksek, bir şehir bloğu kadar geniş ve bu tarlanın iki uzunluğu kadar uzun yeni bir binada bir araya getirilecek gelişmiş Satürn füzesini yapmak üzere kümeleneceği alanı gördük.

Bu son 19 ay içinde en az 45 uydu dünyanın etrafında döndü. Bunların 40 kadarı Amerika Birleşik Devletleri yapımı idi ve Sovyetler Birliği'ninkilerden çok daha sofistike ve dünya insanlarına çok daha fazla bilgi sağlıyorlardı.

Şu anda Venüs'e doğru yol alan Mariner uzay aracı, uzay bilimi tarihindeki en karmaşık araçtır. Bu atışın isabeti, Cape Canaveral'dan bir füzeyi ateşleyip, şu anda içinde olduğumuz bu stadyumda 40 yarda çizgileri arasına düşürmekle kıyaslanabilir.

Transit uyduları, denizdeki gemilerimizin daha güvenli bir rota izlemelerine yardımcı oluyor. Tiros uyduları bize kasırga ve fırtınalar konusunda eşi benzeri görülmemiş uyarılar verdi ve aynı şeyi orman yangınları ve buzdağları için de yapacak.

Bizim de başarısızlıklarımız oldu ama kabul etmeseler de başkalarının da var. Ve onlar, kamuya daha az açık olabilirler.

Emin olun insanlı uçuş konusunda gerideyiz ve bir süre daha geride kalacağız. Ancak geride kalmaya niyetimiz yok ve bu on yıl içinde bunu telafi edip ilerleyeceğiz.

Bilim ve eğitimimizin büyümesi, evrenimiz ve çevremizle ilgili yeni bilgilerle, yeni öğrenme, haritalama ve gözlem teknikleriyle, endüstri, tıp, ev ve okul için yeni araçlar ve bilgisayarlarla zenginleşecektir. Rice gibi teknik kurumlar, bu kazanımların hasadını toplayacaktır.

Ve son olarak, uzay çalışmalarının kendisi, henüz emekleme aşamasında olmasına rağmen, şimdiden çok sayıda yeni şirket ve on binlerce yeni iş yaratmıştır. Uzay ve ilgili endüstriler yeni yatırım ve kalifiye personel talepleri yaratmaktadır ve bu şehir, bu eyalet ve bu bölge bu büyümeden büyük pay alacaktır. Bir zamanlar Batı'nın eski sınırındaki en uzak karakol olan bu şehir, bilim ve uzayın yeni sınırındaki en uzak karakol olacaktır. İnsanlı Uzay Aracı Merkezi'ne sahip Houston şehriniz, büyük bir bilim ve mühendislik topluluğunun kalbi haline gelecektir. Önümüzdeki beş yıl içinde Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi bu bölgedeki bilim insanı ve mühendis sayısını iki katına çıkarmayı, maaş ve giderler için yaptığı harcamaları yılda 60 milyon dolara çıkarmayı; tesis ve laboratuvar tesislerine 200 milyon dolar yatırım yapmayı ve bu şehirdeki bu merkezden 1 milyar doların üzerinde yeni uzay çalışmalarını yönlendirmeyi ya da bunlar için sözleşme yapmayı beklemektedir.

Şunu söylemeliyim: Tüm bunlar, hepimize pahalıya mal oluyor. Bu yılın uzay bütçesi Ocak 1961'dekinin üç katıdır ve önceki sekiz yılın uzay bütçesinin toplamından daha fazladır. Bu bütçe şu anda yılda 5,400,000$'a ulaşmış durumda - her yıl sigara ve puroya ödediğimizden biraz daha az olsa da şaşırtıcı bir meblağ. Uzay harcamaları yakında biraz daha artacak, ABD'deki her erkek, kadın ve çocuk için kişi başına haftalık 40 sentten 50 sentin üzerine çıkacak, çünkü bu programa yüksek bir ulusal öncelik verdik - her ne kadar bunun bir ölçüde bir inanç ve vizyon eylemi olduğunun farkında olsam da, çünkü şu anda bizi ne gibi faydaların beklediğini bilmiyoruz. 

Ancak yurttaşlarım, Houston'daki kontrol istasyonundan 380.000 kilometre uzaktaki Ay'a, 90 metreden daha uzun (yani bu futbol sahası uzunluğunda), bazıları henüz icat edilmemiş yeni metal alaşımlardan yapılmış, şimdiye kadar tecrübe edilenden birkaç kat daha fazla ısıya ve gerilime dayanabilen, en iyi saatten daha iyi bir hassasiyetle bir araya getirilmiş dev bir roket göndereceğimizi; tahrik, yönlendirme, kontrol, iletişim, yiyecek ve hayatta kalmak için gereken tüm ekipmanı denenmemiş bir görevle bilinmeyen bir gök cismine taşıyacağımızı ve daha sonra güvenli bir şekilde Dünya'ya geri getireceğimizi, saatte 40.000 kilometrenin üzerinde bir hızla atmosfere yeniden gireceğimizi, Güneş'in sıcaklığının yaklaşık yarısı kadar ısıya neden olacağımızı (ki bu, neredeyse bugün burada olduğu kadar sıcak demek) ve tüm bunları sadece yapmakla kalmayacağımızı, doğru bir şekilde yapacağımızı ve bu on yıl bitmeden önce ilk olarak bizim yapacağımızı söylesem? İşte o zaman, cesur olmalıyız. 

Tüm işi yapan benim, bu yüzden bir dakikalığına sakin olmanızı istiyoruz. [kahkahalar]

Ancak, bunu yapacağımızı ve ödenmesi gerekeni ödememiz gerektiğini düşünüyorum. Parayı boşa harcamamız gerektiğini düşünmüyorum ama bu işi yapmamız gerektiğini düşünüyorum. Ve bu altmışlı yıllar içinde yapılacaktır. Bazılarınız hala burada, bu kolej ve üniversitede okurken de yapılabilir. Burada bu platformda oturan bazı insanların görev süreleri boyunca yapılacaktır. Ama yapılacaktır. Ve bu on yıl bitmeden tamamlanmış olacaktır.

Bu üniversitenin, Amerika Birleşik Devletleri'nin büyük ulusal çabasının bir parçası olarak Ay'a insan gönderilmesinde rol oynamasından büyük memnuniyet duyuyorum.

Yıllar önce, Everest Dağı'nda ölecek olan büyük İngiliz kaşif George Mallory'ye neden tırmanmak istediği sorulmuştu. O da "Çünkü orada!" demişti. 

Evet, uzay orada ve biz ona tırmanacağız. Ay ve gezegenler orada ve bilgi ve barış için yeni umutlar orada... Bu nedenle, yola çıkarken insanoğlunun şimdiye kadar atıldığı en tehlikeli ve en büyük macerada Tanrı'nın bizi kutsamasını diliyoruz. 

Teşekkür ederim.

Ne var ki John F. Kennedy, Apollo 11 misyonunun 1969'da Ay'a başarıyla inmesinden altı yıl önce, 1963'te bir suikast sonucu öldürüldüğünden Ay'a inişe asla tanık olamadı. Yine de Kennedy'nin 1961 yılında açıkladığı, ABD'nin Ay'a bir insan indirmesi ve onu güvenli bir şekilde Dünya'ya geri getirmesi yönündeki iddialı vizyonu ve direktifi, Apollo programının temelini oluşturdu. Ay'a yapılan tarihi inişe tanıklık eden ve astronotlarla görevleri sırasında Oval Ofis'ten konuşan, politik olarak Kennedy'nin tam zıttı olan Başkan Richard Nixon oldu.