Doğu Afrika Rift Sistemi'ndeki Fosil Kayıtları, İnsan Evrimini Doğru Anlamadığımızı Gösteriyor Olabilir!

Nature Ecology & Evolution dergisinde yayınlanan bir araştırma, fosillerin bulunduğu yerler ile ilk insanların yaşadığı düşünülen bölgeler arasındaki tutarsızlıkların insanın evrimsel tarihini anlamamızı etkileyebileceğini ortaya koyuyor.^[1]

İlk insanlara ait fosil kayıtlarının büyük bir kısmı, ideal jeolojik koşulların bir dizi fosili zenginliği ile bilinen Afrika'daki bazı önemli bölgelerden geliyor. Bu fosiller, bilim insanlarının insan evrimi hikayesini bir araya getirmesine yardımcı oluyor. Dikkate değer bölgelerden biri, Tanzanya'daki Oldupai Gorge gibi önemli fosil alanlarını içeren Doğu Afrika Rift Sistemi'nin doğu koludur.

Ancak, rift sisteminin doğu kolu Afrika'nın yüzölçümünün yalnızca %1 gibi çok küçük bir bölümünü oluşturuyor; bu da bu kadar küçük bir örnekleme güvenen bilim insanlarının ne kadar bilgi kaçırdığını tahmin etmeyi mümkün kılıyor.

George Washington Üniversitesi araştırmacıları, Nature Ecology & Evolution dergisinde yayınladıkları bir çalışmada Doğu Afrika Rift Sistemi gibi fosil açısından zengin alanların insan evrimi anlayışımızı nasıl yanlı hale getirdiğini ve bilim insanlarının erken insan tarihi yorumlarında bu yanlılığı göz önünde bulundurmaları gerektiğini ortaya koyuyor. George Washington Üniversitesi'nde antropoloji alanında yardımcı doçent ve çalışmanın başyazarı W. Andrew Barr şöyle söylüyor:

Erken insan evrimine dair kanıtlar sınırlı sayıdaki bölgeden geldiği için, kıta genelinde ne olduğuna dair tam bir resme sahip olmadığımızı kabul etmemiz gerek. Fosil kayıtlarının yanlı ve eksik bir tablo sunmasının nedenini belirleyebilirsek yorumlarımızı buna göre düzeltebiliriz.

Fosil kayıtlarındaki yanlılığın boyutunu belirlemek için Barr ve İnsan Kökenleri Profesörü ortak yazarı Bernard Wood, şu anda rift vadisinde yaşayan modern memelilerin dağılımını inceledi. İnceleme sonucunda orta ve büyük boyutlu memelilerin çok azının yalnızca Rift Vadisi'ne özgü olduğu Rift çevresinin, modern memeli türlerinin yalnızca ortalama %1,6'sına denk geldiği ortaya çıktı.

İkinci bir analizde, Barr ve Wood, Rift Vadisi'nden toplanan modern primat kafataslarını kıtanın diğer bölgelerindeki aynı türlerin kafataslarıyla karşılaştırdı. Rift Vadisi'ndeki kafataslarının, Afrika genelindeki primat çeşitliliğinin %50'sinden azını yansıttığını keşfettiler.

Bilim camiası uzun zamandır rift vadisinin eski insanların yaşamış olabileceği yerlerin sadece küçük bir örneğini temsil ettiğini kabul etse de araştırmacılar, önceki çalışmaların modern memelileri insan fosillerine benzeterek bu yanlılığın boyutunu ölçmeye çalışmadığını vurguluyor. Yazarlar şöyle devam ediyor:

Modern memelilerden elde edilen veriler, atalarımızın başka nerelerde ve hangi tür ortamlarda yaşadığını tam olarak söyleyemese de bu veriler en azından eski insanların yaşadığı çevreleri ve fiziksel farklılıkları daha iyi anlamamıza yardımcı olacak ipuçları sunabilir.

Ancak elimizde tüm kanıtların olmadığını bildiğimiz için insanlık tarihini yeniden inşa ettiğimizi düşünme tuzağına düşmemeye dikkat ediyoruz. Sadece bir mahalleden alınan bilgilere dayanarak Washington D.C.'nin sosyal ve ekonomik yapısını anlamaya çalıştığınızı düşünün. Böyle bir durumda ne kadar eksik bilgiye sahip olduğumuzu fark etmek, daha doğru bir değerlendirme yapmamıza yardımcı olur.

Araştırmacılar, bilim camiasının yeni fosil alanlarını belirlemek ve fosil kayıtlarının coğrafi aralığını genişletmek için riftin ötesine bakması gerektiğine dikkat çekiyor. Kendisinin de bu sıcak noktalar dışında fosil arayan çalışmalara katıldığını belirten Barr, şöyle sözlerini şöyle sonlandırıyor:

Geleneksel fosil alanlarının dışında çalışıp jeolojinin fosil bulmak için elverişli olmadığı bu zorlu bölgelerde fosil aramak gibi son derece zahmetli işleri yapan az sayıda insan var. Memeli ve insan evriminin bu döneme ait resmini daha eksiksiz hale getirmek için bu tür çalışmalar gerçekten önemli.