Axiom Uzay İstasyonu: Tarihin İlk "Özel" Uzay İstasyonu Projesi, Uluslararası Uzay İstasyonu'nun Yerini Alabilir!

Uluslararası Uzay İstasyonu'nun (İng: "International Space Station" veya kısaca "ISS") görev süresi, bir uzatma olmadığı takdirde, 2024'te bitecek gibi görünüyor. Fakat bu süre sonunda İstasyon hemen düşüvermeyeceği için, bir süre daha yörüngede dolanmaya ve görev yapmaya devam edebilir. NASA'nın istasyon ile ilgili planı, en geç 2030'lu yıllara kadar İstasyon'u yörüngeden çıkarmak... Bununla ilgili yazımızı buradan okuyabilirsiniz.

Her ne kadar İstasyon artık görev süresinin sonuna yaklaşmış olsa da NASA, Alçak Dünya Yörüngesi'ndeki (kısaca "ADY") varlığını tamamen kaybetmek istemiyor. NASA yöneticisi Jim Bridenstine, 2020'deki senato panelinde yaptığı bir konuşmada şöyle dedi:

Bence bunca zaman ve tüm bu çabadan sonra, Alçak Dünya Yörüngesi'ni terk edip, o bölgeden vazgeçersek, bu bir trajedi olur.

Alçak Dünya Yörüngesi Giderek Ticarileşiyor!

NASA'nın Alçak Dünya Yörüngesi'ndeki varlığını devam ettirmesi, hem Ay'a bir üs kurmayı planladıkları Artemis Programı hem de gelecekteki Mars görevleri için vazgeçilmez nitelikte. Fakat NASA, alçak dünya yörüngesindeki varlığını tek başına sürdürmektense, özel sektörle işbirliği yaparak bu işin üstesinden gelmeyi planlıyor. Bu şekilde hem Alçak Dünya Yörüngesinde gelecek görevleri için kullanabileceği bir test alanı hem de o görevlere harcayabileceği yaklaşık 4 milyar dolarlık bir bütçe fazlası oluşturmuş olacak. NASA'da ticari uçuş geliştirme yöneticisi olarak görev yapan Phil McAlister şöyle diyor:

Sanırım uzaydaki varış noktaları üzerinde gerçekten sadece bir hükümet tekeli olan Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan uzaklaşmaya ve o noktaları özel sektöre taşımaya başlamanın tam zamanı. NASA'nın derin uzay araştırmalarına yönelmesinin ve girişimcilerin arkamızdan hareket etmelerine izin vermenin zamanı geldi.

Eğer Uluslararası Uzay İstasyonu sonsuza dek Alçak Dünya Yörüngesi'ndeki bir tekel olsaydı, hayallerimizin sadece NASA bütçesi ile sınırlı kalacağını belirten NASA Ticari Alçak Dünya Yörüngesi direktörü McAlister, Uluslararası Uzay İstasyonu'nun harika bir sistem olduğunu ama ne yazık ki eninde sonunda emekli olacağını da ekliyor.

Uluslararası Uzay İstasyonu ömrünün sonuna geldiğinde, onu başka bir 100 milyar dolarlık istasyonla değiştirmeyeceklerinin açık olduğunu belirten Bridenstine, değişimin ticari bir uzay istasyonuna doğru olması gerektiğini söylüyor.

Space News

NASA, bu yılın başlarında Ticari Alçak Dünya Yörüngesi Varış Noktaları (İng: "Commercial LEO Destinations" veya kısaca "CLD") projesi ile Alçak Dünya Yörüngesi'ni ticarileştirmeyi planlayan şirketlere (en fazla 4 şirkete olmak üzere) toplamda 400 milyon dolara kadar yardımda bulunacağını açıkladı. Amerikan Senatosu'nda onaylanan yeni NASA yönergesi de NASA ve özel astronotların istasyonda yeni ticari aktivitelerde bulunmalarını teşvik eder nitelikte.

NASA'nın Alçak Dünya Yörüngesi üzerindeki nihai planı ise ucuza servis ve hizmet alabileceği güçlü bir ekosistem kurmak.

Axiom İstasyonu: Dünya'nın İlk Özel Uzay İstasyonu!

2020'nin Ocak ayında Axiom Space şirketi, istasyona eklenecek yeni bir ticari modül geliştirmesi için NASA tarafından seçildi ve yukarıda bahsettiğimiz CLD projesinden ayrı olarak 140 milyon dolarlık bir sözleşme ile ödüllendirildi.

2016 yılında kurulan Houston merkezli Axiom Space, 2024'ten itibaren Uluslararası Uzay İstasyonu'na modüller göndermeye başlayacak. İstasyonun Harmony Limanı'na bağlanacak olan modüller, yörünge laboratuvarının ticari bir genişletmesi olarak görev yapacak. Gönderilecek olan ilk iki modül, ekip üyelerinin konaklama ihtiyaçlarını giderirken üçüncü modül bir araştırma laboratuvarı; dördüncü ise platforma Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan bağımsız olarak güç sağlayacak bir güneş paneli modülü olacak.

Ayrıca şirket; Uluslararası Uzay İstasyonu emekliye ayrıldığında, istasyonda bulunan modüllerini ayırıp dünyanın ilk özel ticari uzay istasyonunu kurmayı da planlıyor.

Dünya yüzeyinin 400 kilometre üzerindeki yörüngesinde dönen ve saatte 27.300 kilometrenin üzerinde bir hızla seyahat eden Axiom İstasyonu'nun; mikro yerçekimi deneylerine, kritik uzay-çevre malzemeleri testlerine ve özel, profesyonel astronotlara ev sahipliği yapacak ticari bir laboratuvar olması planlanıyor. Şirkete göre bu istasyon, Alçak Dünya Yörüngesi'nde kalıcı insan varlığının ve gelişen bir ticari faaliyet ağının temel taşı olacak. Axiom Space şirketinin kurucu ortağı ve aynı zamanda CEO'su olan Micheal Suffredini şöyle diyor:

Uluslararası Uzay İstasyonundan Alçak Dünya Yörüngesindeki ticari bir uzay istasyonuna dönüşmenin doğru yolunun, ISS'e bağlı olarak başlamak olduğunu hissettim.

cnbc.com

Özel şirketlerin uzayda ticari bir istasyon kurmakla ilgili çok sayıda planı var; ama bu planlardan birçoğu, gerçekleşmekten çok uzak. Yaklaşık 10 yılını NASA'da ISS Program Yöneticisi olarak geçirmiş olan Suffredini, bu deneyiminin Axiom Space'i başarıya götüreceğini düşünüyor.

Modüllerin Yapım Aşaması

Şirket, ticari yörünge platformunun iki önemli modülünün tasarımı ve inşası için Avrupalı uzay şirketi Thales Alenia Space ile 130 milyon dolarlık bir anlaşma imzaladı. Bu; Thales Alenia'nın istasyon için inşa ettiği ilk modül olmayacak, hatta ne tesadüf ki Axiom'un göndereceği modülün istasyonda bağlanacağı Harmony Limanı da Thales Alenia tarafından inşa edilmişti.

Thales Alenia şirketi gönderilecek ilk modülün tasarımı, geliştirilmesi, birleştirilmesi ve mikro meteorit, enkaz koruma sistemlerinden sorumlu olacak.

2023'ün Temmuz ayında Houston'daki Axiom tesislerine ulaşması planlanan modül, uçuş için fırlatma tesisine gönderilmeden önce orada Axiom sistemleri ile donatılıp sistemlere entegre edilecek ve sertifikalandırılacak.

Eğer her şey planlandığı gibi giderse, ilk modülün 7 astronot kapasitesi, mutfak, uyku odaları, deney rafları ve yaşam destek sistemleriyle birlikte 2024'te fırlatılmaya hazır hale gelmesi bekleniyor. Yaklaşık 2 milyar dolara mal olması beklenen modül, ISS'in görev süresi sona erince, kendinden sonra gönderilen modüllerle birlikte istasyondan ayrılarak dünyanın ilk özel ticari uzay istasyonu haline gelecek.

Daha Lüks Bir İç Tasarım

Dışarıdan bakılınca Uluslararası Uzay İstasyonu'nun bir kopyasına benzeyen Axiom İstasyonu’nun içi neredeyse tamamen farklı olacak.

Suffredini, Axiom İstasyonu'nun çok çeşitli müşteriler tarafından kullanılmasını bekliyor. Uluslararası Uzay İstasyonu gibi, devlet uzay ajansları ve ticari şirketler için bir araştırma platformu olarak hizmet edecek olan istasyon, aynı zamanda uzay turistlerinin ilk dalgası için de bir varış noktası olacak. Bu yüzden istasyon, Uluslararası Uzay İstasyonu'nun sade konaklama dizaynından çok daha lüks bir şekilde tasarlandı.

Axiom Space

İstasyonun iç mekan tasarımını yapan Fransız mimar Philippe Starck, bu projenin havacılık ve uzay araştırmalarına gerçek bir hayranlık duyan kendisi için rüya gibi bir proje olduğunu söylüyor:

Axiom İstasyonu'ndaki yerleşim modülü için vizyonum, yumuşak duvarlarıyla sizi içine davet eden, rahat bir yumurta ve sıfır yerçekiminde insan vücudunun değerleri ve hareketleriyle mükemmel uyum içinde bir tasarım yaratmak.

Eğer ISS'in Görev Süresi Uzarsa...

Uluslararası Uzay İstasyonu'nun 2028'in sonlarına doğru emekliye ayrılması bekleniyor, ama görev süresinde bir uzatma olduğu takdirde, Axiom'un modülleri istasyonda kalacak ve şirket başka bir uzay istasyonu inşa etmeye başlayacak. Michael Suffredini şöyle diyor:

Bu konseptin en önemli kısmı, Uluslararası Uzay İstasyonu'nun olan her şeyle birlikte, devletin sahip olduğu ve işlettiği bir tesisten ticari bir tesise çok yumuşak bir geçiş olması.

Axiom Space Hakkında Ek Bilgiler

Axiom Space'in şu anda 100'e yakın çalışanı var ve gelecek seneye bu sayıyı ikiye katlamak istiyorlar. Şirketin asıl hedefi ise 2024'te 1000 çalışana ulaşmak.

Şirket, NASA'nın Johnson Uzay Merkezi yakınlarındaki Houston Spaceport'ta yaklaşık 30.000 metrekarelik bir merkez inşa etmeyi planlıyor. Gönderilecek olan modüllerin donatılması ve muhafazası burada gerçekleştirilecek.

Ayrıca şirket Ocak 2022'de NASA'nın Florida'daki Kennedy Uzay Merkezinden ISS'e 4 kişilik bir ekip gönderecek. Ax-1 kod isimli bu görev ISS'e gerçekleştirilecek olan ilk özel uçuş unvanına sahip olacak. 8 gün sürecek olan görev kalkış için SpaceX'in Dragon Roketini kullanacak.