Yeraltı Sularının Coğrafyası, İnsan Evrimiyle Doğrudan Bağlantılı!

Bir araştırmaya göre, atalarımızın, Afrika’da milyonlarca yıl önce yaşanan olağanüstü kurak zamanlarda yeraltı su kaynakları bulma kabiliyeti, insan türünün kurtuluşu ve evriminin anahtarı olabilir.

PLOS ONE dergisinde yayınlanan araştırma, Kuzey Tanzanya’da 2.2 milyon yıl önce oluşan Olduvai tortul havzasından gelen jeolojik deliller ile hidrolojik bir modelin sonuçlarını birleştiriyor. Araştırmaya göre, Dünya’nın yörüngesindeki oynamaların sebep olduğu iklim değişiklikleri sonucunda ırmaklar ve göller yok olsa da; yeraltı suyuyla beslenen tatlısu kaynakları, yağmur olmadan 1000 yıl kadar aktif kalabilir. Başyazar Dr. Mark Cuthbert, Avrupa Topluluğu tarafından desteklenen Marie Curie Araştırma Bursu’nun sahibi:

İklimin sert olduğu bu ortamda, insan evrimiyle ilgili büyük bir bilinmeyen, kaynakların mevcudiyetidir, özellikle de tatlısuyun. Kaynaklar ve yeraltı sularıyla beslenen habitatlar, içilebilir yüzey suyunun sınırlı olduğu önemde, insansı türlerin kurtuluşu ve yayılışında belirleyici rol oynamış olabilir.

Tuzluluk, kuraklık ve akıntıların kısa akış süreleri yüzünden, bölgedeki ırmaklar ve göllerdeki içilebilir suyun kıt olması muhtemel. Yeraltı suları, bölgede “hayatı sürdürmek için anahtar bir alternatif içilebilir kaynak" sunmuş olabilir.

Jeolojik kanıtlara göre, iklimsel dalgalanmaların en kuru dönemi olan 1.8 milyon yıl öncesinde –insansı türlerin evrimi için kritik bir dönem- kaynaklar aktifti. Aynı zamanda, araştırmacıların yaptığı modellemeye göre Olduvai’deki kaynaklar yüzlerce yıl yağmur olmadan aktif kalmış olabilirler. Rutgers Üniversitesi’nden eş yazar Profesör Gail Ashley ise şöyle diyor:

Verilen bir iklim döngüsünde, yüzey suları kıtlaştıkça, kurtulan türler sadece yeni ve daha kalıcı yeraltı suyu kaynakları bulabilmek için yeterli hareket yeteneğine sahip olanlar ya da zaten böyle bir kaynağın yakınına yerleşmiş olanlar olabilir. Bu tip yeraltı suyu sığınakları, insansılar ve diğer hayvan türleri arasında yoğun rekabete sahne olmuş olabilirler, bundan dolayı da seçilim baskısı suya, yeri doldurulamayacak bir şeye, erişimi olanın lehine olmuştur. Dahası, daha yağışlı dönemlerde, kaynakların, insansıların daha büyük tatlısu kaynakları veya ırmaklar arasındaki boyuna yayılımında ‘köprü’ vazifesi üstlenecek biçimde şekillenmiş olabileceğini, bunun da insansıların Afrika içinde veya Afrika dışına göçünde kritik bir kaynak sağlamış olabileceğini düşünüyoruz.

UNSW’nin (Yeni Güney Galler Üniversitesi) Bağlantılı Sular Grişimi’nin yöneticisi Profesör Andy Baker, çalışmayı olumlu karşıladı ve ekledi: 

Burada, Avustralya’da, yeraltı suyunun bugünkü ulusal ekonomimizdeki öneminin farkındayız. Bu çalışma bize, açık bir şekilde, yeraltı suyunun kıtamızın yerleşiminin tarihindeki rolünü düşünmemiz gerektiğini söylüyor.

Bilim insanları ise, insan evrimi ve yayılımında yeraltı suyunun önemi hakkındaki teorilerini test etmek için daha fazla araştırmanın gerektiğini söylüyor.