Vergiden Kaçınan Şirketlerin Yeşil Aklama Yapma Olasılığı Daha Yüksek!

Günümüzde işletmelerin, güçlü bir finansal performans sergilerken aynı zamanda çevresel ve sosyal sorumluluklarını yerine getirmeleri yönünde giderek artan ikili bir baskıyla karşı karşıya olduklarını biliyoruz. Murdoch Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen ve Business Strategy & Development dergisinde yayımlanan yeni bir araştırmanın detaylarını incelediğimizde, çarpıcı bir bulguyla karşılaşıyoruz. Çalışma, agresif bir şekilde vergiden kaçınan şirketlerin aynı zamanda çevresel sorumluluklarını abartarak anlatma eylemi olan yeşil aklama (İng: "greenwashing") yapmaya daha yatkın olduğunu gösteriyor. Murdoch İşletme Okulundan araştırmanın başyazarı Dr. Augustine Donkor, ekonomik belirsizlik dönemlerinde şirketlerin maliyetleri kısmak ve sosyal imajlarını güçlendirmek için baskı hissedebileceklerini belirterek durumu şu sözlerle açıkladı:

Araştırmamızın amacı, bu baskıların bazı şirketleri çevresel performanslarını iyileştirmek için gerçekten samimi adımlar atmak yerine sadece imajlarına güvenmeye teşvik edip etmediğini anlamaktı. Ayrıca, düzenleyicilerin, yatırımcıların ve bizzat şirketlerin gerçek sürdürülebilirliği ve daha fazla şeffaflığı teşvik eden sistemler tasarlayabilmesi için yeşil aklamanın hangi koşullarda ortaya çıkma olasılığının daha yüksek olduğunu da daha iyi anlamayı hedefledik. Özellikle günümüzde yatırımcılar, tüketiciler ve düzenleyiciler karar verirken giderek artan bir oranda sürdürülebilirlik bilgilerine güvendiğinden, bu bilgilerin güvenilir olmasını sağlamak kritik bir öneme sahiptir.

Araştırmacılar, çalışma kapsamında COVID-19 pandemisinin neden olduğu ekonomik aksaklık dönemini de içerecek şekilde, 2019 ile 2022 yılları arasında Avustralya Menkul Kıymetler Borsası (ASX) listesinde yer alan 391 şirketi analiz ettiler. Araştırma ekibi; vergi, çevre, sosyal ve yönetişim verilerini kullanarak kurumların vergiden kaçınmaları ile yeşil aklama arasındaki ilişkiyi inceledi. Ayrıca, bir şirketin benimsediği iş stratejisinin bu ilişkiyi etkileyip etkilemediği de araştırıldı. Dr. Donkor, elde ettikleri bulguları şöyle özetledi:

Özellikle ekonomik belirsizlik dönemlerinde, daha agresif vergi kaçınma stratejileri uygulayan şirketlerin yeşil aklamayı kamu imajlarını yönetmenin bir yolu olarak kullanma olasılığının çok daha yüksek olduğunu tespit ettik.

Araştırma ayrıca, bu bağlantının savunmacı (İng: "defender") bir iş stratejisi kullanan şirketlerde daha güçlü olduğunu da ortaya koydu. Dr. Donkor, bu bulgunun araştırma ekibi için sürpriz olduğunu belirterek sözlerine şöyle devam etti:

Savunmacı iş stratejileri genellikle oldukça muhafazakardır; agresif bir büyüme veya yenilik peşinde koşmaktan ziyade verimliliğe, maliyet kontrolüne, istikrara ve yerleşik pazar konumunu korumaya odaklanırlar. Biz, daha agresif büyüme stratejilerine sahip şirketlerin bu tür davranışlarda bulunma olasılığının daha yüksek olmasını bekliyorduk. Ancak sonuçlarımız, savunmacı firmaların yeşil aklamayı itibarlarını yönetmek için nispeten düşük maliyetli bir yol olarak gördüklerinde, finansal stres dönemlerinde agresif vergi stratejilerine girmeye de daha istekli olabileceklerini gösteriyor.

Dr. Donkor, bulguların hem sürdürülebilirlik raporlamasında hem de kurumlar vergisi uygulamalarında daha fazla şeffaflığa ve daha güçlü bir denetime duyulan ihtiyacı vurguladığını belirterek sözlerini şöyle tamamladı:

Politika yapıcılar için bu durum, daha titiz raporlama standartlarını ve çevresel ile kurumsal sosyal sorumluluk iddialarının daha iyi doğrulanmasını destekleyebilir. Yatırımcılar içinse bu araştırma, bir şirketin eylemlerinin iddialarıyla uyuşup uyuşmadığını değerlendirmek amacıyla sürdürülebilirlik pazarlamasının ötesine bakmanın önemini vurguluyor. Tüketiciler açısından ise çevresel vaatlerin sadece çekici markalaşma ile mi yoksa ölçülebilir kanıtlarla mı desteklendiğini sorgulamanın önemini bir kez daha pekiştiriyor.