Uchuu Evren Simülasyonu: Bugüne Kadar Geliştirilmiş En Büyük Evren Simülasyonu ile Ücretsiz Bir Şekilde Oynayabilirsiniz!

Size keşfetmeniz için "bütün dünyayı" veren bilgisayar oyunlarını unutun. Dünyanın farklı farklı yerlerinden insanlardan oluşan bir araştırmacı ekip, Uchuu adında devasa bir sanal evren oluşturdu ve bu evreni buluta aktararak, isteyen herkese ücretsiz bir şekilde ulaşılabilir hale getirdi!

"Evren" (Jap: "Uchuu") adı verilen bu simülasyon, şu ana kadar yapılmış en büyük ve en gerçekçi evren simülasyonu (2014 yılında bir diğer hiper-gerçekçi simülasyonu size tanıtmıştık). Uchuu simülasyonu eşi benzeri görülmemiş bir şekilde 9.63 milyar ışık yılı çapında, 2.1 trilyon tane parçacıktan oluşuyor. Karşılaştıracak olursak bu, Dünya ile gözlemlenmiş en uzak galaksiler arasındaki mesafenin yaklaşık dörtte üçü! Uchuu, evrenin evrimini bugüne kadar hayali bile edilememiş boyutlarda ve detayla açığa çıkarabiliyor.

Tomoaki Ishiyama

Uchuu, sadece galaksilerin oluşumunu değil bütün evrenin kaderini belirleyen büyük ölçekli yapılarından olan gizemli karanlık madde halolarına (gökada aylası) odaklanıyor. Bu yapıların büyüklüğü en büyük galaksi kümelerinden en küçük galaksilere kadar değişebiliyor.

Ne kadar heyecan verici olsa da yıldızlar ve gezegenler kendilerine has farklılıkları olacak şekilde özelleştirilmedikleri için Uchuu’da uzaylı medeniyetlerle, değişik yaşam formlarıyla karşılaşmayı maalesef beklememek gerek. Uchuu'yu rakiplerinin, diğer sanal evrenlerin önüne çıkaran özelliği ise Uchuu'nun zamansal büyüklüğü. Uchuu; maddenin evrimini evrenin Büyük Patlama’dan günümüze kadar olan 13.8 milyar yıllık tarihi boyunca simüle edebiliyor. Bu süre, Dünya’da ilk defa hayvanların denizlerden karaya çıkışından beri geçen sürenin 30 katından fazlası!

Uchuu’yu evrenin büyük ölçekli yapılarını çalışmak için kullanan, IAA-CSIC (Endülüs Astrofizik Enstitüsü) doktora öğrencisi Julia F. Ereza bu geniş zaman kapasitesinin önemini şöyle anlatıyor:

Uchuu adeta bir zaman makinesi gibi: Zamanda ileri, geri gidip istediğimiz an zamanı durdurabiliyoruz. İstersek sadece bir galaksiye odaklanıp istersek bütün bir galaksi kümesine genişçe bakabiliyor; evrenin ilk günlerinden günümüze kadar, evrenin her anında ve her yerinde neler olup bittiğini görebiliyoruz - ki bunlar Uchuu’yu kozmosu anlamak için vazgeçilmez bir araç kılıyor.

Uchuu; Japonya, İspanya, ABD, Arjantin, Avustralya, Şile, Fransa ve İtalya’dan gelen araştırmacılardan oluşan uluslararası bir araştırmacı ekip tarafından ATERUI II (astronomiye tahsis edilmiş dünyanın en güçlü süperbilgisayarı) kullanılarak oluşturuldu. Bu kadar güçlü bilgisayarlarının olmasına rağmen yine de Uchuu'yu çalıştırmak 1 senelerini aldı. Uchuu’nun kodunu geliştiren ekipten olan, Chiba Üniversitesi’nden Doçent Doktor Tomoaki Ishiyama bu süreci söyle açıklıyor:

Uchuu’yu çalıştırmak için her ay sadece 48 saat kullanılabilen 40.200 işlemcinin (CPU çekirdeği) hepsi kullanıldı. Yirmi milyon saat süperbilgisayar saati harcandı ve 12 megapiksellik bir telefonun çektiği toplam 894,784,853 tane resimle eşdeğer boyutta 3 Petabyte veri üretildi.

Bu muazzam boyuttaki veriyi indirme süresini ise dert etmenize hiç ama hiç gerek yok. Çünkü araştırmacılar, kara madde halolarının (gökada aylası) ve evrimlerinin verilerini yüksek performanslı bilgisayar teknikleri kullanarak 100 terabyte’lık bir veri kataloğuna sıkıştırmayı başardı. Bu kataloğa erişim ise Endülüs Astrofizik Enstitüsü, RedIRIS grubu, ve Galiçya Süperbilgisayar Merkzezi’nde bulunan skun6 altyapısı sayesinde herkese açık şekilde bulut üzerinden rahatlıkla sağlanabiliyor. Araştırmanın devamında yayınlanacak bulgularda ise sanal galaksi katalogları ve kütleçekimsel merceklenme haritaları yer alacağı açıklanan bilgiler arasında.

Tomoaki Ishiyama

Uchuu'dan gelen Büyük Veri (Big Data) bilimsel verileri, astronomların ilerideki yıllarda Subaru Teleskopu ve ESA Öklid (Euclid) uzay görevinden gelmesi beklenen verileri nasıl yorumlayacaklarını öğrenmelerine yardımcı olacak.

Araştırma sonuçları Tomoaki Ishiyama ve diğerleri tarafından Monthly Notices of the Royal Astronomical Society dergisinde yayımlanmıştır.^[1]