Türdiriltimi Şirketi, Nesli Tükenmekte Olan Hayvanlara da Umut Oluyor!

Türdiriltimi çalışmaları ile tanınan biyoteknoloji şirketi Colossal Biosciences, yeni bir kar amacı gütmeyen kuruluş olan Colossal Vakfı'nı başlattığını duyurdu. 50 milyon dolarlık bir fonla desteklenen bu vakfın amacı, nesli tükenme kriziyle mücadele etmek ve biyolojik çeşitliliği korumak. Colossal Vakfı'nın odaklandığı üç ana alanın ilki, bugün nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan türleri kurtarmak. Bu kapsamda vaquita (körfez muturu), kuzey beyaz gergedanı, Sumatra gergedanı, fildişi gagalı ağaçkakan ve pembe güvercin (Nesoenas mayeri) gibi nadir türlerin korunması hedefleniyor.

New Scientist

Bu türleri kurtarmanın yollarından biri biyoarşivleme yöntemiyle genetik çeşitliliğin korunması. Biyoarşivler ve biyobankalar, nesli tükenme tehlikesi altındaki veya nadir türlerin genetik materyallerini (DNA, sperm, yumurta hücreleri ve embriyolar gibi) dondurarak uzun süreli muhafaza eden birer genetik depo işlevi görüyor.

Colossal Biosciences'ın kurucu ortağı Ben Lamm, özellikle körfez muturu gibi dünyanın en nadir memelilerinden birinin genetik çeşitliliğini her geçen yıl daha fazla kaybettiğimizi belirtiyor. Bu nedenle körfez muturunun genetik materyalinin bugün biyoarşivlenmesi, türün gelecekteki olası türdiriltimi projeleri için hayati önem taşıyor.

Smithsonian Magazine

Lamm, şu an biyoarşivlenecek körfez muturu popülasyonunun genetik çeşitliliğinin gelecekte popülasyon iyileşme sürecine girdiğinde kaybedilen çeşitliliğin geri kazandırılmasında kullanılabileceğini söylüyor. Eğer körfez muturu nesli tükenirse ve yasadışı balıkçılık gibi tehditler ortadan kalkarsa, bu genetik kaynaklar sayesinde canlının türdiriltimi, dolayısıyla yeniden Cortez Denizi'ne kazandırılması mümkün olabilir.

Vakfın bir diğer ana hedefi ise "yarının biyolojik çeşitliliğini güvence altına almak". Biyoarşivler sayesinde yok olma riski altındaki türler için bir güvenlik ağı oluşturulması amaçlanıyor. Genetik çeşitliliği koruyarak, olası bir tükenme durumunda bu türleri geri getirmek için gerekli kaynaklar sağlanacak.

Fildişi gagalı ağaçkakan gibi yakın dönemde nesli tükenmiş bir türü geri getirmek için ne gerekir diye sorulduğunda, Colossal ekibinden Matt James, yüksek kaliteli bir genom oluşturmak için mümkün olduğunca fazla örneğin dizilenmesi gerektiğini belirtiyor. Ayrıca ağaçkakan yumurtaları üzerinde çalışılarak genetik düzenlemeler yapılabilecek ilkel üreme hücreleri elde edilmesi gerektiğini ekliyor. Ancak bu türdiriltimi için yeterli değil; aynı zamanda türün yaşam alanı olan eski ormanların da restore edilmesi gerekiyor.

Colossal Vakfı ayrıca yapay zekâ, makine öğrenimi ve hesaplamalı biyoloji gibi teknolojileri kullanarak hayvan davranışlarını ve ekosistemleri daha iyi anlamaya odaklanıyor. Vakıf, nesil tükenmelerini önlemek için yenilikçi ve veri odaklı yaklaşımlar geliştirmek adına çeşitli koruma ortaklarıyla çalışıyor. Yürüttüğü projeler arasında, Save the Elephants ile birlikte kullanılan drone tabanlı anomali tespit sistemi, körfez muturu akustik izleme programı ve Botsvana'da Elephant Havens ile iş birliği içinde yetim filleri izlemek için kullanılan yapay zekâ destekli bir sistem bulunuyor.

Lamm, her türün ekosistem içinde önemli bir rol oynadığını ve tür kayıplarının ekosistemin dengesini bozduğunu ifade ediyor. Vaquita gibi türler, hem avcı hem de av olarak besin zincirinde kilit bir role sahipler. Lamm, ekosistemi bir Jenga kulesine benzeterek, her kaybedilen türün yapıyı daha da istikrarsız hale getirdiğini belirtiyor. Sonuç olarak türdiriltimi teknolojileri, popülasyonların geri kazanılması ve koruma çabaları, ekosistemlerin küresel işlevlerini sürdürebilmesi için yenilikçi çözümler sunuyor.

Colossal Vakfı, bu üç ana hedef ve yenilikçi yaklaşımlarla dünya üzerindeki mevcut türleri koruma konusunda kararlı bir müttefik olmayı hedefliyor.