Telefon ve Tablet Gibi Cihazlardan Gelen Mavi Işık, Yaşlanma Sürecini Hızlandırabilir!

Önceden yapılmış çalışmalarda çok fazla ekran kullanımı, obezite ve psikolojik sorunlarla zaten ilişkilendirilmişti. Şimdi yeni bir çalışma, başka bir problemi daha tespit etti: Sirke sinekleri üzerinde yapılan çalışma, cihazlardan yayılan mavi ışığın temel hücresel işlevlerimizi etkileyebileceğini öne sürüyor. Frontiers in Aging dergisinde yayımlanan çalışmayı yürüten, Oregon State Üniversitesi Bütünleyici Biyoloji bölümü profesörü Dr. Jadwiga Giebultowicz şöyle açıklıyor: ^[1]

Televizyon, laptop ve telefonlar gibi her gün kullandığımız cihazlardan aşırı mavi ışığa maruz kalmanın zararlı etkileri olabilir. Cilt ve yağ hücrelerinden duyu nöronlarına kadar vücudumuzda çeşitli sayıda hücreye zarar verebilir. Mavi ışığa maruz kalan sirke sineklerinde, hücrelerin düzgünce çalışabilmesi için gerekli kimyasallar olan belirli metabolitlerin düzeylerinin değiştiğini gösteren ilk çalışma bu. Çalışmamız, aşırı mavi ışıktan kaçınmanın etkili bir yaşlanma karşıtı yöntem olduğunu ortaya koyuyor.

Işıkları Kapayın!

Oregon State Üniversitesindeki araştırmacılar, daha önce, ışığa maruz kalan sirke sineklerinin stres koruyucu genleri "aktive ettiğini" ve sürekli karanlıkta tutulanların daha uzun yaşadığını ortaya koymuştu. Giebultowicz şöyle açıklıyor:

Yüksek enerjili mavi ışığın neden sirke sineklerinde yaşlanmayı hızlandırmadan sorumlu olduğunu anlamak istedik. Bu yüzden iki hafta boyunca mavi ışığa maruz kalan sirke sinekleri ile tamamen karanlıkta tutulanların metabolit düzeylerini karşılaştırdık.

Mavi ışığa maruz kalma, araştırmacıların sinek kafalarının hücrelerinde ölçtüğü metabolit düzeylerinde önemli farklılıklara yol açtı. Araştırmacılar özellikle, metabolit süksinat düzeyleri artarken glutamat düzeylerinin azaldığını buldular. Giebultowicz şöyle söylüyor:

Süksinat, her bir hücrenin işlevi ve büyümesi için yakıt üretmede çok önemli. Mavi ışığa maruz kalındıktan sonra yüksek düzeylerde süksinat, pompada benzin olmasına rağmen arabaya girmemesine benzetilebilir. Bir diğer endişelendirici bulgu da glutamat gibi nöronların iletişiminden sorumlu molekül düzeylerinin mavi ışığa maruz kaldıktan sonra azalması.

Yaşlanmayı Hızlandırma!

Araştırmacılar tarafından kaydedilen değişimler, hücrelerin yetersiz düzeyde çalıştığını ve bunun da erken ölüme yol açabileceğini gösteriyor. Ayrıca mavi ışığın yaşlandırmayı hızlandırdığına dair diğer araştırmalar tarafından elde edilen önceki bulguları da açıklıyorlar. Giebultowicz şöyle açıklıyor:

LED'ler; telefon, laptop ve televizyon gibi cihazların ekranında ve ortam ışıklandırılmasında en çok kullanılan aydınlatma oldu. Dolayısıyla gelişmiş topluluklardaki insanlar, uyanık oldukları saaterin çoğunda LED ışıklandırmasıyla mavi ışığa maruz kalıyorlar. Sinekler ve insanların hücrelerindeki sinyal kimyasalları aynıdır. Bu yüzden mavi ışığın olumsuz etkilerinin insanlarda da görülme ihtimali var.

Gelecekte yapılacak olan çalışmalar, doğrudan insan hücreleri üzerinde çalışmayı hedefliyor. Giebultowicz şunları ekliyor:

Sinekler üzerinde oldukça güçlü bir mavi ışık kullandık. İnsanların maruz kaldığı ışık daha az yoğun. Bu yüzden zarar, aşırı belirgin olmayabilir. Bu çalışmanın sonuçları, insan hücrelerini içeren gelecek araştırmalar yapmamız gerektiğini gösteriyor. Böylece, insan hücrelerinin mavi ışığa aşırı maruz kalmaya tepki olarak enerji üretiminde yer alan metabolitlerde benzer değişiklikleri ne ölçüde gösterebileceğini belirleyebiliriz.