SRC-2 Geni, İnsan da Dahil Tüm Hayvanların Açlık Tepkisini Belirliyor!

Açlık yaşadığınızda veya besin kıtlığı çektiğinizde, vücudunuz bu durumda yaşamınızı sürdürebilmeniz için bazı metabolik ve davranışsal adaptasyonlar sergiler. Beynin bu davranışlara nasıl cevap verdiği henüz net olarak anlaşılmamıştır; ancak Baylor Tıp Fakültesi'ndeki araştırmacılar ve ekip arkadaşları, stereoid resöptör koaktivatör-2 (SRC-2) geninin bu biyolojik cevaplarda kritik bir rolü olduğunu keşfetti.

Konu üzerine çalışan takım, çalışmalarını Cell Report isimli bilimsel bir dergide yayınladı.^[1] Çalışmada özellikle beynin enerji yönetimi gibi birçok metabolik işlevinden sorumlu olan bölgesi hipotalamustaki POMC nöronlarında bulunan SRC-2 geninin hayvanlarda açlık davranışlarını etkilediği bulundu. İlginç olarak SRC-2 geni, besin tekrar ulaşılabilir olduğunda kilo alma mekanizmasına da etki ederek obeziteye neden oluyor.

Bu buluş, kilo alma ya da verme mekanizmalarında farklı stratejiler geliştirmemize olanak sağlayabilir. Çalışmanın yazışmalarından sorumlu yazarı olan ve Baylor Tıp Fakültesi Pediatrik Beslenme ve Moleküler Biyoloji Bölümü profesörlerinden Dr. Yong Xu, çalışmaları hakkında şöyle diyor:

Besine ulaşmak kolay olmadığında veya açlık sırasında, ihtiyacı kadar besin alamadığı için organizma, kendi metabolizmasını birçok yönden değiştirir. Biz bu çalışmada, hipotalamusta bulunan POMC nöronlarındaki SRC-2 geninin bu değişikliklerin merkezinde olduğunu gösterdik.

Vücudu Açlığa SRC-2 Adapte Ediyor!

Dr. Xu ve çalışma arkadaşları, iki önemli metabolik fonksiyonu araştırmaktadır: Bunlardan biri enerji harcanması, diğeri ise kan glikoz dengesidir. Dr. Xu sözlerine şöyle devam ediyor:

Vücudu besin yokluğuna adapte etmenin bir yolu da vücudun harcadığı enerji miktarını azaltmaktır. Bu esnada vücudun beyinin çalışmasını sağlayacak kadar kandaki glikoz dengesini ayarlaması da önemlidir. Biz, SRC-2 geninin vücudun enerji harcamasını azaltmada ve hayvanı yaşatacak kadar glikoz dengesinin ayarlanmasında etkili olduğunu bulduk.

Araştırmacılar, aynı zamanda hayvanın besin bulmasına yardımcı olacak davranışsal adaptasyonları da araştırdı. Bu konu hakkında Dr. Xu şöyle diyor:

Yaban hayatında uzun süre beslenmeyen bir hayvan kendi çevresinde besin bulmak için girişimlerde bulunur. Bu girişimler kendi yırtıcıları ile aynı zamana denk geldiğinde yırtıcıları ile yüzleşme tehlikesi hayvanda bir anksiyete yaratır. Biz aynı zamanda SRC-2 geninin bu anksiyetenin üstesinden gelmeye yardımcı olduğunu ve dışarı çıkıp besin bulmayı kolaylaştırdığını bulduk.

Pixabay

SRC-2, Doymayı Geciktiriyor!

Ek olarak araştırmacılar SRC-2 geninin beyine doygunluk sinyallerinin ulaşmasının gecikmesinde de etkili olduğunu keşfetti. Konu ile ilgili olarak araştırmacılar şöyle yazıyorlar:

Doygunluk sinyallerinin beyine ulaşmasının gecikmesi, hayvanın yeme davranışına devam etmesine neden olur. Bu yüzden hayvanlar, tehlikeli bir ortamda kalma sürelerini azaltmak için hızlı ve olabildiğince çok yemek yerler.

Yaban hayatında yeterli besinin bulunduğu bir zamanda gerçekleşen ve hala gerçekleşmeye devam eden birçok evrimsel süreçte, hayvanların önceliği besin bulmak olmuştur. Dr. Xu ve çalışma arkadaşları, SRC-2 geninin evrimsel olarak korunduğunu, yani hayvanların yaşamak için gösterdiği metabolik ve davranışsal adaptasyonların düzenlenmesinde SRC-2 geninin merkezde olduğunu ileri sürmektedirler.

Pixabay

Diğer bir taraftan değişen çevre şartlarıyla birlikte besin de ulaşılabilir olduğu zaman, hayvanlar sınırsızca besin tüketebilmektedir. Hayvanların sınırsızca yemeleri üzere Dr. Xu şöyle diyor:

Burada SRC-2, hayvanlar için zararlı bir hale geliyor. Onların çok yemelerini sağlayarak kilo almalarına ve obeziteye neden oluyor.

Dr. Xu ve çalışma arkadaşları, moleküler düzeyde SRC-2 geninin POMC nöronlarının diğer nöronlarla iletişim kurmasını sağladığını da gösterdi. SRC-2 geni birçok geni de düzenleyerek, onların etkilerine aracılık etmektedir.