Solar Orbiter Uzay Aracı, Güneş'in Kutuplarını Görüntüleyecek!

İnsanlık bugüne kadar gezegenlerin yörüngelerine pek çok uzay aracı gönderdi. Bu araçlar gezegenlerin yüzeylerini, kayalıkların ve atmosferlerini anlamamıza yardımcı oldular. Elbette bu merakımız, Güneş Sistemi'mizin merkezinde yer alan Güneş'e de yöneldi ve onu incelemek için bugüne kadar yörüngesine çeşitli araçlar gönderdik. Şubat 2020'de gönderilen Solar Orbiter (kısa adıyla SolO) aracı da bu amaçla yola çıktı. Eğer misyon planladığı gibi başarıyla sonuçlanırsa, SolO 2026 yılına kadar Güneş'e yapacağı yolculuk sonrasında yıldızımızın kutuplarını ilk defa görüntülemiş olacak.

ESA (Avrupa Uzay Ajansı), daha önce Proba-2 aracının çektiği fotoğrafları bilgisayar ortamında birleştirerek tahmini bir kutup fotoğrafı hazırlamıştı. Elbette bu yöntem kullanılarak elde edilen sonuçlarla bilimsel çalışmalar yapmak mümkün değil. Bunun mümkün olması için SolO'nun Güneş'e yeteri kadar yaklaşmasını ve Venüs'ün kütleçekiminin yardımıyla yörünge açısını yükseltmesini beklemeliyiz.

Güneş'i İncelemek İçin Gönderilen Uzay Araçları

Bugüne kadar Güneş'i yakından incelemek için yörüngesine gönderilen araçların pek çoğunun eksen eğikliği gezegenlerle aynı hizadaydı. Bu, bugüne kadar Güneş'e hep aynı doğrultudan baktığımız ve onu tepeden, yani kutuplardan hiç görmediğimiz anlamına geliyor.

Ulysses Uzay Aracı

1990 yılında göreve başlayan ve 18 yıllık görev süresince Güneş rüzgarlarının zamanla zayıfladığını ve her 11 yılda Güneş'in manyetik alanlarının yer değiştirdiğini keşfeden Ulysses uzay aracı, Güneş'in kutuplarını keşfetmek ve yıldızımız hakkında daha fazla bilgi toplamak için gönderilen araçlardan biriydi. Fakat Ulysses'in üzerindeki ölçüm cihazlarının yetersizliğinden dolayı sınırlı ölçümler yapılabilmişti ve bir kamerası bulunmadığından görüntü kaydedememişti.

NASA

SolO Uzay Aracı

Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) projesi olan SolO uzay aracı, 10 Şubat 2020'de Florida'daki Cape Canaveral Üssü'nden fırlatıldı. Bu arada proje, Avrupa Uzay Ajansı tarafından hayata geçirilmiş olsa da, Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) da, Solar Orbiter görevine katkıda bulunuyor.

Wikipedia

SolO uzay aracı 10 yıl boyunca Güneş'in her iki kutbunu da görüntüleyecek ve bu süre boyunca Güneş'in etrafında tam 22 tur atacak! Bu esnada Güneş'e Merkür'den daha yakın bir yörüngede, 42 milyon kilometre uzaklıkta bulunacak. Güneş'e bu kadar yakın olacak bir aracın işlevlerini sürdürebilmesi için elbette özel bir ısı kalkanına ihtiyacı var. Neyse ki SolO'nun titanyum, karbon fiber ve aluminyum içeren özel ısı kalkanı 500 derecelik ısı testlerinden başarıyla geçti. Ayrıca bu mesafede SolO, dünyada hissettiğimiz güneş ışığının tam 13 katına maruz kalacak.

ESA

SolO'nun tek amacı fotoğraf çekmek değil elbette. Üzerinde 10 farklı ölçüm cihazı ve görüntüleyici taşıyor. Görevi süresince bu araçları kullanarak bize Güneş'in manyetik alanı, korona tabakası ve Güneş rüzgarları hakkında bilgiler toplayacak. Bu bilgilerle Güneş'in manyetik alanının değişimine ve Güneş aktivitelerinin gezegenimizdeki atmosferi ve diğer gezegenleri nasıl etkilediği sorularına daha güçlü cevaplar verebileceğiz.

SolO'nun Yörünge detayları

SolO'nun görevi 2020'de başlamış olsa da aktif görevi ancak 2026'de başlayacak, çünkü öncelikle ekliptik düzlemde (Güneş ve gezegenlerin döndüğü eksen) yükselmesi gerekiyor. Fakat bir aracı ekliptik düzlemden çıkarmak, daha fazla yakıt anlamına geliyor. Solar Orbiter, bunu yapabilmek için Güneş'in etrafında attığı her bir turdan sonra Venüs'ün kütleçekimini kullanacak ve ekliptik düzlemde yükselecek. 2025 Mart'ta 17 ve 2027 Ocak'ta 24 derecelik bir açıya ulaşacak ve kutuplarda ölçümlere başlayacak.

ESA

Eğer ESA genişletilmiş bir görev kabul ederse, araç 2028 Nisan'da 30 ve 2029 Temmuz'da 33 derecelik bir açıya yükselecek ve kutuplara tam tepeden bakacak.

Sonuç

Görevin tam olarak nasıl biteceği ve uzay aracının akıbetinin nasıl olacağı henüz belli değil. ESA direktörü Günther Hasinger'ın açıklamasına göre 3 muhtemel son var. Araç yakıtı bitene kadar en son bulunacağı yörüngede kalabilir ve topladığı verileri bize göndermeye devam edebilir. Venüs'ün kütleçekiminden faydalanarak Güneş Sistemi'nden çıkarılabilir veya Venüs'e ölüm dalışı yapabilir. Bu dalış esnasında belki bize Venüs'ün atmosferiyle ilgili veriler bile gönderebilir! Elbette sonunun nasıl biteceği yalnızca bir karar meselesi. Öncelikle Güneş'in kutuplarından veriler toplayabilmesi için bir kaç yıl beklemek zorundayız.