Şeker Nedir? Şeker Bağışıklığımızı Baskılar Mı?

Çin'in Wuhan kentinde başlayıp kısa sürede bütün dünyayı etkisi altına alan koronavirüs salgını ile birlikte immün sistemin önemi her geçen gün uzmanlar tarafından bir kez daha çiziliyor. İmmün sistememiz ile beslenmemiz çok kuvvetli bir bağ olduğu biliniyor. İmmün sistemine olan etkileri ile diğer vitaminlerden bir adım öne çıkan vitaminler ile ilgili yazımıza şuradan ulaşabilirsiniz. Bugünkü yazımızda ise insan beslenmesinde büyük bir yer kaplayan şekerlerin immün sistemine etkilerini inceleyeceğiz.

''Şeker'' Kelimesi ile Ne Kastedilmektedir?

Her ne kadar gündelik hayatta ''şeker'' kelimesi ile şeker pancarı ya da şeker kamışı bitkilerinden elde edilen tatlandırıcı madde kastedilse de, kimyasal olarak şeker kavramı çok daha geniş bir anlama sahiptir. Kimyasal bir terim olarak şeker, C_n(H₂O)_n genel formülüne uyan bütün karbonhidratlar için kullanılmaktadır. Karbonhidrat olma koşulunun sadece karbon (C), hidrojen (H) ve oksijen (O) atomlarını içermek olduğu düşünüldüğünde, aslında insanların günlük diyetlerinde şekere sandıklarından daha çok yer verdikleri söylenebilir.

Şeker diye tanımlanan maddeler;

• monosakkarit (tek bileşikten oluşan)
• disakkarit (iki şeker bileşiğinin birleşmesi ile oluşan)
• polisakkarit (genellikle 200 ile 2500 arasında monosakkaritin birleşmesi ile oluşan)

olmak üzere 3 ana grupta incelenebilir. 3 çeşit monosakkarit şeker molekülü vardır; glikoz, fruktoz ve galaktoz. Bu moleküllerden ikisinin birleşmesi ile de disakkaritler oluşur; laktoz (glikoz + galaktoz), sükroz (glikoz + fruktoz), maltoz (glikoz + glikoz). Başlıca polisakkaritlere ise glikojen, nişasta ve selüloz örnek gösterilebilir.

Vibrance for life

Şeker, İmmün Sistemimizi Baskılar Mı?

İnsanlar arsında şeker tüketiminin immün sistemi baskıladığına dair yaygın bir inanış vardır. Bu inanışın bilimsel gerçeklere dayanan bir kısmı olduğu bilinse de, ''şeker immün sistemi baskılar.'' gibi kesin ve net bir yargı bildiren bir cümlenin genel geçer bir doğru olduğunu söylemek yanlıştır. Çünkü immün sistemimizi etkileyen başka birçok faktör vardır. Bu faktörler arasında günlük diyetimiz, uyuma süremiz, egzersiz seviyemiz, stres düzeyimiz, hatta soluduğumuz hava bile sayılabilir.

Şekerin immün sistemimizi baskılayabilme olasılığını yaratan bir diğer faktör ise aldığımız şekerin miktarı ve işlenmiş olma durumudur. İşlenmiş gıda ve şeker içeriği yüksek bir diyetin immün sistemi baskılayabildiği çalışmalar tarafından gösterilmiştir. Bu çalışmalardan birisi 1973 yılında The American Journal of Clinical Nutrition'da (Amerikan Klinik Beslenme Dergisi) yayınlanan şu çalışmadır. Çalışmada yüksek dozda şekerli gıda tüketiminin, immün sistemimizde görevli olan ve ''nötrofil'' olarak adlandırılan beyaz kan hücrelerini geçici bir süreliğine baskıladığı gösterilmiştir. Çalışmaya katılan insanlardan şeker tüketiminden sonra alınan kan örnekleri araştırmacılar tarafından mikroskop altında incelenmiş ve yine nötrofillerin bakterilere karşı daha az agresif olduğu görülmüştür.

Pixabay

İşlenmemiş doğal şeker ise meyvelerde ve sebzelerde bulunduğu için çeşitli antioksidanlar ve vitaminlerle beraber alınır. Bu yüzden işlenmemiş şekerleri tüketmek işlenmiş şekerlere göre daha az immünosupresif (bağışıklık baskılayıcı) etki gösterirler. Bu konuda yapılan 83 çalışmanın sonuçları göstermektedir ki, meyve ve sebzelerden zengin bir diyet sürdürmek immün fonksiyonları güçlendirmektedir.