Saz delicesi (Circus aeruginosus)
/old/profile_images/53a9aeabf633d1823eddeed08bb7f92e.jpg){kind=small}
/profile/2aacbbe4-281f-4f73-9317-6cfea6fc8bc0.jpeg){kind=small}
- Taksonomi
- Ornitoloji
Bu Makalede Neler Öğreneceksiniz?
AI ile Özet Oluşturabilirsiniz.- Saz delicesi (Circus aeruginosus), Türkiye'nin en büyük delice türü olup, kanat altı renkleri ve yaşına göre farklı varyasyonlar gösterir ve şahinle karışabilir.
- Deliceler, Accipitridae ailesine ait yırtıcı kuşlardır ve genellikle sulak alanlar, sazlıklar gibi habitatlarda yaşarken, son zamanlarda tarım alanlarında da görülmektedir.
- Saz delicesi avını havada asılı kalarak gözler, küçük memeliler, kuşlar, sürüngenler, balıklar ve böceklerle beslenir, ayrıca leşle de beslenebilir ve genellikle yalnız yaşamayı tercih eder.
/old/content_media/995575af3f064eb6e83912e635e2f750.jpg)
Gözlem Bilgileri
Zonguldak'ta Filyos Çayı (Yenice Irmağı) yanında ve Bolu'da süzülürken gözlemlediğimiz saz delicesi (Circus aeruginosus). Kendileri aynı zamanda kızıl tuygun olarak da bilinir.
Tanım ve Genel Bilgiler
Ülkemizin en büyük delice türü olan saz delicesi (Circus aeruginosus). Uzaktan şahinle (Buteo buteo) çoğu zaman karıştırılır. Kendisi yırtık kanatlı genç bir erkeğe benziyor. Muhtemelen ilk veya ikinci yılında. Kanatların altındaki beyaz tonlamasından bunu anlayabilirsiniz. Çeşitli varyasyonları, cinsel dimorfizmleri bulunduğundan ve şahin (Buteo buteo) ile karıştırıldığından ötürü Field Guide to Birds isimli taksonomik ornitoloji kitaplarından yardım almak gerekebilir. Bu kitaplar arasında en başarılısı bize göre Collins Bird Guide'dır. Bu kitabın aynı zamanda bir telefon uygulaması da mevcut. Renk varyasyonlarını (don), yaşlarına göre renk tonlamalarını, seslerini ve her taraftan görünüşlerini ayrıntılı olarak işleyen Collins Bird Guide uygulamasını anlattığımız yazımıza buradan erişebilirsiniz.
/old/content_media/29741bb9bd20017b74fc674e79b5d8f1.jpg)
Erkeğin sırtı ve kanat örtüleri kızıl kahverengine sahip olmasından dolayı kolayca ayırt edilir. Gençleri ise kanat altlarında sekonder (ikincil) tüylerde beyazlıklar içerir. Yetişkin erkek belirgin olarak tamamen açık renge (krem/kahverengi) bürünmeye başlar. Erkeğin alt kısımlarında sekonder (ikincil) kanat tüyleri daha belirgin olarak beyazdır. Marjinal tüyleri ise siyahtır. Dişilerin alt kısımlarında marjinal tüyler daha kahverengi ağırlığındadır.
Evrimsel Tarih ve Taksonomi
Deliceler, Accipitridae (Atmacagiller) ailesinde üye yırtıcı kuşlardır. Bu taksonomik ailenin içerisinde atmacalar, kartallar, çaylaklar, tuygunlar, şahinler ve Eski Dünya akbabaları gibi birçok tanınan yırtıcı kuş yer alır. Diğer yandan balık kartalı, Pandionidae ailesine üye iken; sekreter kuşu Sagittariidae ailesine üyedir.
/old/content_media/c4a0b9bc755989a6a2514d989adbae13.jpg)
Ekolojik Dağılım ve Habitat
Adından da anlaşılacağı gibi genelde ıslak, sazlık ve sulak alanları tercih ederler. Son zamanlarda sanayileşmenin artmasından ötürü tarım alanlarında ve düzlüklerde de rastlanmıştır.
Davranış ve Etoloji
Sazlıkların tepesinde yuvarlak çizerek bölgeyi tararlar. Sazlıkların üzerinde adeta havada asılı kalarak, aşağıyı izlerler. Yerden 2 ile 6 metre yüksekliğinde avı gördüğünde pençelerini aniden açar ve saldırır. Diğer delicelerden daha antisosyal bir türdür. Yalnızlığı sever.
Diyet ve Metabolizma
Küçük memeliler ve kuşlar dahil olmak üzere sürüngenler, balıklar ve böcekler ile beslenir. Ayrıca diğer birçok etçil hayvan gibi leşle de beslenebilir.
Makalelerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu makalemizle ilgili merak ettiğin bir şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.
Soru & Cevap Platformuna Git- Tebrikler!5
- Mmm... Çok sapyoseksüel!1
- Muhteşem!0
- Bilim Budur!0
- Güldürdü0
- İnanılmaz0
- Umut Verici!0
- Merak Uyandırıcı!0
- Üzücü!0
- Grrr... *@$#0
- İğrenç!0
- Korkutucu!0
- Mustafa Sözen, Mustafa Erturhan, Kerem Ali Boyla, Tuncer Tozsin, Murat Soydaş. (2018). Zonguldak Kuşları. ISBN: 978-605-4610-77-8. Yayınevi: T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı.
- Gökcen Demirbaş. Saz Delicesi. (5 Mart 2020). Alındığı Tarih: 5 Mart 2020. Alındığı Yer: TRAKUS | Arşiv Bağlantısı
- Lars Svensson & Peter J. Grant. (2018). Collins Bird Guide. ISBN: 0-00-219728-6. Yayınevi: HarperCollins.
- Vikipedi. Atmacagiller. (5 Mart 2020). Alındığı Tarih: 5 Mart 2020. Alındığı Yer: Vikipedi | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 09.06.2026 11:25:15tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: evrimagaci.org/s/5385
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçeizin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.