Prosopometamorfopsi: İnsanları Ejderha Suratlı Gösteren Hastalık

Başlığı kafamız iyiyken, rastgele bir şekilde attığımızı düşünürseniz, size hak veririz. Ancak ismen geçerli ve tam da başlıktaki gibi sonuçlar doğuran bir hastalıktan bahsedeceğiz ve tamamen ayığız, söz veriyoruz.

Prosopometamorfopsi (İngilizce: Prosopometamorphopsia) isimli hastalığa neden olan birkaç sebep tespit edilebilmiştir: LSD ve benzeri halüsinojenler buna neden olabilir, inme ve felç gibi durumlar bunu tetikleyebilir ve bazı beyin bölgelerindeki tümörler sonucunda ortaya çıkabilir. Bunlardan biri, bu hastalığa neden olduğunda, bireyin görsel algısının tamamen bozulduğu tespit edilmiştir.

Bu bozulmadan kasıt, renkleri algılayamamak ya da şekilleri ters görmek gibi prosopometamorfopsi yanında "sıradan" kalan hastalıklar değildir. Bireyin nesneler bazındaki algısı tamamen yer değiştirmektedir. Örneğin tespit edilen vakalardan birinde prosopometamorfopsi hastası bir insan dişisi, insanların yüzlerini ejderha kafası olarak görmektedir!

Discover Magazine dergisine yazan sinirbilimci bilim yazarı Neuroskeptic'in belirttiğine göre, The Lancet dergisinde yayımlanan yeni bir makalede 52 yaşındaki dişinin bu "insan kafasını ejderha olarak görme" durumu bilimsel olarak anliz edilmektedir. Makalede şu satırlara yer verilmektedir:

Temmuz 2011'de, 52 yaşındaki bir kadın Hague kenti yakınlarındaki psikiyatrik kliniğimize, insanların yüzlerini ömrü boyunca ejderha-benzeri olarak gördüğü şikayetiyle getirildi. Rapora göre şahıs, günde en az birkaç defa bu şekilde halüsinasyonlar görmektedir. Aslında gerçek yüzleri algılayıp ayırt edebilmektedir. Ancak birkaç dakikalığına aynı yüze baktığında, yüzün siyaha döndüğünü, uzadığını, sivri kulaklar çıkardığını ve ejderha ağzı gibi uzun bir ağzın oluştuğunu, sürüngen benzeri bir derinin ortaya çıktığını ve gözlerin parlak sarı, yeşil, mavi veya kırmızı bir renge dönüştüğünü gördüğünü belirtmektedir.

Bu hastanın sorunu sadece yüzlerle sınırlı da değildir. Bir şeye uzun süre baktığında, örneğin evinin duvarlarında, elektrik prizlerinde, bilgisayar ekranında veya gecenin karanlığında gezen ejderhalar görmektedir! Bu öyle ileri bir boyuta ulaşmıştır ki, herhangi bir iş bulamamaya başlamış ve işe yarar, anlamlı sosyal etkileşimleri kuramaz hale gelmiştir. Bu, oldukça anlaşılırdır. Ancak tedavi sanılacağı kadar zor olmamıştır: rivastigmin adı verilen bir bunama ilacı sayesinde, kısa sürede ejderhaların görüntüsünden neredeyse tamamen kurtulmuştur. İlacı almaya başladığından beri 3 yıldır aynı işte çalışmayı sürdürmeyi başarmıştır. İşin ilginç bir yanı daha var: araştırmayı yürüten efsane sinirbilimci Oliver Sacks'ın kendisi de prosopometamorfopsi hastasıdır! 

MRI, kan taramaları, EEG gibi analizlerin hiçbiri hastanın halüsinasyonlarının altında yatan sebebi tespit edememiştir. Düşünüldüğüne göre bu, ilk defa hiçbir bilindik nedene (tümör ya da inme gibi) bağlı olmaksızın gelişen ilk prosopometamorfopsi vakasıdır.