Nezle (Soğuk Algınlığı) ile Grip Arasında Ne Fark Var?

Diyelim ki bir sabah kalktınız ve hapşuruyorsunuz, burnunuz akıyor (veya tıkalı), öksürüyorsunuz, kaslarınızı hareket ettirmekte güçlük çekiyorsunuz, boğazınız kaşınıyor ve ağrıyor, ateşiniz var gibi hissediyorsunuz. Hasta olduğunuz belli ama... Nezle mi oldunuz, grip mi? Bunu bilmenin bir yolu var mı?

Kışın "olmazsa olmazı" konumundaki hastalıklardan ikisi nezle (İng: "cold") ve griptir (İng: "flu"). Dilimizde nezle, "soğuk algınlığı" olarak da bilinmektedir. Ancak birbirine çok benzer olan bu hastalıkları kimi zaman ayırt etmesi güç olabilmektedir. Bu nedenle, ikisi arasındaki farkı siz okurlarımıza anlatmak istiyoruz:

İlk önce bariz olanı söyleyelim: Nezle de, grip de, solunum yolu hastalığıdır. Ancak bu iki hastalık, farklı virüslerden kaynaklanır. Soğuk algınlığına neden olan 200'den fazla virüs tanımlanmışsa da, en yaygın suçlu rhinovirüslerdir. Gribe neden olan virüs ise, Orthomyxoviridae ailesinden olan grip virüsleridir. Ayrıca, yaygın olarak bilindiği gibi nezle, gribe göre çok daha hafif olarak atlatılabilen bir hastalıktır. Gripte belirtiler çok daha şiddetlidir. Öyle ki, grip hastalığına yakalanan insanlar kimi zaman zatürreye yakalanabilirler, bakteriyel enfeksiyonlara daha açık hale gelirler, hatta hastanelik olabilirler! Nezle ise çok daha hafif bir şekilde, günlük hayatınızı dikkate değer miktarda etkilemeden, genellikle tıkalı (veya akan) bir burun, hafifçe ağrıyan baş ve kaşınan bir boğazla geçer; çoğu zaman ateş yükselmesi bile görülmez.

Ne yazık ki nezle ile grip arasındaki farkı kesin olarak söylemenin tek yolu, hastaneye giderek özel bir test yaptırmaktır. Ancak eğer ki ateşiniz yükseliyorsa veya üşüdüğünüzü hissediyorsanız, kuru ve şiddetli bir şekilde öksürüyorsanız, yutkunurken boğazınız ağrıyorsa, kaslarınızı hareket ettirirken ağrı ve sızı oluyorsa ve genel olarak yorgunluk hissediyorsanız, muhtemelen gribe yakalandığınızı söylemek mümkündür. Öte yandan sadece burnunuz tıkalı veya akıyorsa, boğazınız ağrıyorsa, hapşuruyor ve/veya öksürüyorsanız, hafif başağrısı çekiyorsanız ve az miktarda yorgunluk hissediyorsanız, nezleye yakalandığınızı söylemek mümkün olacaktır.

Ayrıca nezle genellikle 2-3 günde atlatılabilirken, gribin etkilerinin 7-14 güne kadar devam edebildiği bilinmektedir. Bu noktada şunun altını önemle çizmekte fayda var: İki hastalık da viral nedenlere sahip olduğu için, özellikle de antibiyotikler gibi ilaçların kullanımıyla bu hastalıkları geçirmenin hiçbir yolu yoktur. Antibiyotik, "anti" (karşı) ve "biyo" (canlılık) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir. Yani canlılığı öldürmeye yöneliktir (mesela bazı yoğurtlarda görebileceğiniz "probiyotik" sözcüğü de, "canlılığı destekleyen" demektir). Bu canlılıktan kasıt, bakterilerdir. Antibiyotikler, bakterileri öldürebilir. Ancak virüsleri öldüremez. Neden? Çünkü virüsler canlı değildir! Dolayısıyla antibiyotik ile öldürülemezler! Nezle ve gripte alınan ilaçların yapabileceği tek şey, semptomları idare etmeye yardımcı olmak olabilir. Örneğin burun spreyi kullanarak burun tıkanıklığını açabilirsiniz. Asetaminofen içerikli ilaçlarla ağrılarınızı azaltabilir, ateşinizi düşürebilirsiniz. Dekstrometorfan içerikli ilaçlarla öksürüğünüzü bastırabilirsiniz. Ancak bunların hiçbiri, hastalığın kökeni olan virüsleri öldüremeyecektir.

Unutmamak gerekiyor ki, her iki hastalığa neden olan virüsler de son derece bulaşıcıdır. Dolayısıyla bu hastalıklara yakalanmamak veya yakalandığınızda etrafa saçmamak için, ellerinizi sıklıkla yıkamayı; hapşururken ve öksürürken ağzınızı avcunuzla değil, dirsek içinizle kapamayı; mümkün olduğunda ağzınıza ve burnunuza dokunmamayı unutmayın. Ayrıca gribe yakalanma ihtimalinizi azaltmak için, yıllık grip aşınızı da yaptırmayı unutmayın! Daha önemlisi, eğer ki hastalık sizi rahatsız edici boyutlara ulaşırsa veya birkaç gün içerisinde şiddeti azalmazsa, mutlaka hekiminize danışınız.