Nadir Bulunan Deri Fosili Dinozor Tüylerine Yeni Bir Işık Tutuyor!

Paleontologlar dinozor tüylerinin evriminde kayıp bir halkayı daha buldular.^[1] Bazı tüylü dinozorlar, kendilerine özgü keskin dişleri ve devasa vücutlarının yanı sıra, günümüz sürüngenleri gibi pullu bir deriye de sahipti!^{[2], [3]} Tüyler muhtemelen vücudun belirli bölgelerinde gelişirken diğer bölgelerde sürüngen pulları vardı. Bu bulgular, Nature Communications dergisinde yayınlanan bir çalışmada anlatılıyor ve pullardan tüylere evrimsel geçişe yeni bir ışık tutuyor.^[4]

Deriyi örtme konusunda tüyler oldukça faydalıdırlar; sadece uçmak için değillerdir. Tavus kuşu gibi hayvanların eşlerini çekmelerine de yardımcı olabilirler.^[5] Penguenler su altına daldıklarında tüyler sürtünmeyi azaltır.^[6] Balıkçıllar tüylerini "şemsiyeye" dönüştürerek avlanma amaçlı gölge oluşturmak için bile kullanırlar.^[7] Tüylü dinozorların çoğu, tüyleri muhtemelen yalıtım ve sıcak kalmak için kullanan Teropodlar ve Sauropodlardı.^[8] Çalışmanın yazarlarından İrlanda'daki University College Cork'ta paleontolog olan Maria McNamara yaptığı açıklamada şöyle diyor:^[9]

Sürüngen pullarından tüylerin evrimi, omurgalı evrimindeki en derin ancak en az anlaşılmış olaylardan biridir. Çok sayıda tüy fosili üzerinde çalışılmış olsa da fosilleşmiş deri çok daha nadirdir.

Çalışmada, University College Cork ve Çin'deki Nanjing Üniversitesi'nden bir ekip, tüylü dinozor Psittacosaurus'un nadir bulunan fosilleşmiş bir deri örneğini inceledi.^[10] Bu küçük, iki ayaklı, boynuzlu dinozor dinozorların kuşlara evrimleşmeye başladığı yaklaşık 135-120 milyon yıl önce, erken Kretase döneminde günümüz Moğolistan ve Çin'inde yaşamıştı.^[11]

Ekip, genelde doğal ışıkta görülmeyen Psittacosaurus derisi beneklerini tanımlamak için ultraviyole (UV) ışık kullandı. Fosil deriye X-ışınları ve kızılötesi ışıkla daha yakından bakıldığında, korunmuş hücresel yapı ortaya çıktı. Çalışmanın eş yazarı ve University College Cork paleontologu Zixiao Yang yaptığı açıklamada şöyle diyor:^[12]

Bu fosil gerçekten gizli bir mücevher. Deri sadece UV ışığı altında, çarpıcı turuncu-sarı bir parlamayla görülebiliyor.

Yang'a göre, fosilleşmiş derinin kimyası ekip için şaşırtıcıydı; camla aynı bileşik olan silikadan oluşuyordu. Yang şöyle ekliyor:

Bu tür bir korunmaya omurgalı fosillerinde daha önce hiç rastlanmamıştı. Keşfedilmeyi bekleyen gizli yumuşak dokulara sahip daha birçok fosil olabilir.

İşte bu kimyasal varlık, pullardan tüylere evrimi anlama konusunda ekibi doğru yöne yönlendirdi. Yumuşak, kuş derisine benzeyen deri başlangıçta sadece dinozor vücudunun tüylü bölgelerinde gelişmiş olabilir. Ekibe göre, derinin geri kalanı modern sürüngenlerde olduğu gibi daha pullu olabilir. McNamara şöyle bitiriyor:

Bu bölgesel gelişim aşınmaya, su kaybına ve parazitlere karşı koruma gibi temel deri işlevlerini sürdürmüş olabilir. Tüyleri bulunan ilk dinozor bu nedenle hayatta kalabilir ve tüy genlerini yavrularına aktarabilirdi.

Çalışmada kullanılan Psittacosaurus örneği şu anda Nanjing Üniversitesi'nde bulunuyor.