Manyetik "DUR" İşaretleri, Ötücü Kuşların Üreme Alanlarına Yaptıkları Geri Dönüş Yolunda Yardımcı Oluyor!

Göçücü kuşlar, her yıl aynı üreme bölgelerine ulaşabilmek için, Dünya'nın manyetik alanından elde ettikleri bilgileri kullanırlar. Özellikle manyetik eğim açısı, kuşlara hedeflerine ulaştığını belirten bir "DUR" tabelası görevini üstleniyor. Kuşların bacaklarına takılan metal bir halka ile hareketlerinin takip edildiği verilerin yeni bir analiziyle ortaya çıkan bu kanı, göçmen hayvanların manyetik alan kullanarak nasıl yön buldukları hakkındaki bilgi birikimimize katkıda bulunuyor.

Dünya'nın manyetik alanının bazı kuş türleri tarafından yön bulmak için kullandığına dair önemli kanıtlar olmasına rağmen, kesin mekanizma halen tam olarak anlaşılabilmiş değildir. Bazı teoriler, kuşların üreme alanlarına nasıl bu kadar olağanüstü bir hassasiyetle ulaşabildiklerini, kuşların sağ gözünde bulunan reseptörlerle algılanan, ışığa bağımlı manyetik pusulayla açıklamaya çalışmışlardır.^{[1], [2]} Ancak ne zaman ve nerede duracaklarını nasıl bilebildikleri sorusu çözülememiştir.

Oxford Üniversitesi'nden Joseph Wynn ve Tim Guilford, Oldenburg Üniversitesi'ndeki meslektaşlarıyla bu soruya cevap verebilmek amacıyla saz kamışçını adlı bir ötücü kuşun göç yolu hareketlerini incelediler. Her yıl yazlarını geçirmek için Sahra Çölü üzerinden Avrupa'ya gelen bu göçmen kuşların verileri, 1940 ile 2018 yılları arasında bacaklarına halka takılmış 17.000'den fazla kuşun coğrafi hareketleri izlenerek elde edilmiştir.^[3]

Tek Bir Manyetik Eğim Açısı

Araştırmacıların analizleri, saz kamışçınları göçe başlamadan önce tek bir manyetik eğim açısını öğrendiğini gösteriyor. Kuşlar, öğrendikleri bu eğim açısını, üreme alanlarına göç ederken bir nevi tek koordinatlı "dur" tabelası gibi kullanıyorlar.^[3] Dünyanın farklı yerlerinde aynı eğim açısına sahip birden fazla bölge bulunabilir. Kuşların bu problemi, öğrendikleri eğim açısıyla karşılaştıkları ilk anda durarak çözüyorlar.

Ancak araştırmacılar, kuşların göçlerinde kullandıkları tek sistemin bu olmadığını da belirtmektedir.^[3] Belli bir bölgenin manyetik alanı her yıl az da olsa değişmektedir. Buna manyetik seküler değişim adı verilmektedir. Bu değişimler dolayısıyla kuşların, gidecekleri bölgenin eğim açısını, başka ipuçlarıyla ve/veya sistemler ile birlikte kullanmaları gerekmektedir. Yoksa en küçük değişimin bile kuşlardaki filopatrinin (İng: "Philopatry", yani bir canlının beslenme veya üreme amacıyla belli bir bölgeye gitme eğilimi) bozulması anlamına gelir.^[3] Araştırmacılar son olarak şu sözleri ekledi:

Yine de, elde ettiğimiz sonuçların, hem kuşlarda, hem de göçücü hayvanlarda daha kapsayıcı, alışılmadık bir uzun mesafeli yön bulma mekanizması için kanıt sağladığına inanıyoruz.