Küstümotu: Yapraklarını Hızla Kapatabilen Bitki!

Güney Amerika, özellikle Brezilya kökenli olan bu bitki, Orta Amerika'da da bulunmaktadır. Hatta günümüzde, pantropik (kıtaların tüm tropik bölgelerini kapsadığını gösteren bir terim) olarak bulunmaktadır.

Gençken dik durabilir; ancak büyüyüp yaşlandıkça eğilir ve yerde sürünmeye başlar. Kökleri 1.5 metreye kadar uzayabilen bitkinin en ilginç özelliği ise, bileşik yapıdaki hassas yapraklarıdır.

Yapraklar, hızlı bitki hareketi adı verilen bir hareketi uygulayabilecek yapıdadır. Dokunulduğunda veya sarsıldığında hızlı bir şekilde yaprakları kapanır. Aşağıda, bu durum gösterilmektedir:

Normalde geceleri kapanan ve gündüzleri açılan bu yaprakların sarsıldığında veya dokunulduğunda da kapanması sesmonastik hareket kategorisine girmektedir. Bu hareket, bir bitkinin bir bölgesindeki hücrelerin turgor basıncını yitirmesiyle salgılanan bazı kimyasalların hücre içindeki sıvıyı dışarıya boşaltmasına neden olması sonucu hücrelerin küçülmesiyle sağlanır. Mimozagiller (Mimosidae) ailesinde bu tip hareket oldukça yaygındır.

Henüz bu hareketin tam olarak neden evrimleştiği bilinmemektedir; ancak otobur hayvanların, bu kadar hızlı hareket edebilen bir canlıyı yemekten çekindikleri ve başka, daha hareketsiz kaynaklara yöneldikleri fark edilmiştir. Yani bu özellik, bir savunma adaptasyonu olarak evrimleşmiş olabilir. Benzer şekilde, bu hızlı hareket sayesinde bitkilere zarar veren bazı böceklerin korkutulduğu ve bu zararlıdan korunulduğu gözlenmiştir. Dolayısıyla Mimosa pudica türünün ve yakın akrabalarının (dolayısıyla atalarının da) bu hareketi bir savunma mekanizması olarak evrimleştirdikleri düşünülmektedir.