Kültürlerde Renk İsimleri, 7 Basamaktan Geçerek Evrimleşiyor!

Renklerin adlandırılması, uzun zamandır algılama, dil ve doğal dünyanın kategorizasyonu arasındaki bağlantıyı açığa çıkarma, insan kültürü ve biliş çalışmalarında ilgi konusu olmuştur. Hem antropoloji hem de bilişsel bilim çalışmalarındaki önemli sorulardan biri, dünya dillerinin renk adlandırmasında niçin tekrarlanan benzerlikler gösterdiğidir. Yale'deki dil uzmanları, bu sistemlerin geçmişini izlemek için Avustralya'daki geniş bir dil ağacında renk terimlerinin evrimini incelediler.

Araştırmanın ortak yazarları Yale'de dilbilim yardımcı doçenti Claire Bowern ve eski Yale araştırmacı doçenti Hannah J. Haynie, Pama-Nyungan dilindeki renk sistemlerini incelemek için evrimsel bir çerçeve kullandılar. Araştırmacılar, geçmişi (6.000 yıl öncesine dayanıyor) ve boyutu (Avustralya anakarasının yaklaşık %90'ında kullanılıyor) nedeniyle seçilen Pama-Nyungan dil ailesindeki 189 dilin renk sistemlerini analiz ettiler. Bowern şunları söylüyor:

Yeterli bir örnek hacmi ve renk çeşitliliği elde etmek için çok sayıda dile ihtiyacımız var. Ayrıca Pama-Nyungan toplumları, maddi kültür açısından ve renklerin adlandırması için kaynakları kullanım çeşitliliği bakımından nispeten benzer. İki veya üç bariz hipotezi test ederek birkaç farklı sistemi yeniden üretebildik.

Araştırmacılara göre, renk adlandırma evrim süreci yedi farklı aşamaya sahiptir. Bu aşamalardan en basit olanı siyah-beyaz renkleri için adların geliştirilmesidir. Bir sonraki aşamada, kırmızı ile ilişkili bir renk için terimler eklendikten sonra sarı veya yeşil, daha sonra mavi ve kahverengi için isimler bulunur. Son aşama pembe, mor, turuncu ve/veya gri için adların eklenmesini içeriyor.

Yale araştırmasının sonuçları, araştırmacıların söylediği üzere, geniş bir dil örneğinde renk terimlerinin detaylı bir geçmişini sunuyor ve Berlin ve Kay teorisi tarafından tanımlanan renk terimlerini geniş çapta desteklediğini gösteriyor. Berlin ve Kay teorisine göre dünyadaki diller, ortak bir renk adları grubunun tamamını veya bir kısmını paylaşır ve bu kavramlar için terimler belirli bir düzende gelişir.

Araştırmacılar, aynı zamanda, renk terimlerinin oluşması gibi kaybolmasına dair kapsamlı kanıtlar buldular. Bowern şöyle diyor:

Standart teorilerde düşünülenden farklı olarak, renk terimleri evriminin alternatif yollarını bulduk.

Bowern'in antropologlar, psikologlar ve dilbilimcilerle alakalı olduğunu söylediği çalışma Proceedings of the National Academy of Sciences’ta yayınlandı.