Kısa Yaşayan Bitki Türleri, İklim Değişimine Daha Duyarlı!

Araştırmacılar, bitki popülasyonlarının iklim değişikliğine karşı nasıl tepki verdiğini ilk kez araştırdılar ve kısa nesillere sahip bitki türlerinin, uzun nesillere sahip olan bitki türlerine göre iklim değişikliğine karşı daha duyarlı olduğunu tespit ettiler. Bu tespit, Alman Bütünleştirici Biyoçeşitlilik Araştırmaları Merkezi (iDiv), Martin Luther Üniversitesi Halle-Wittenberg (MLU) ve Helmholtz Çevre Araştırmaları Merkezi'nden (UFZ) araştırmacılar tarafından yapılan bir araştırmadan elde edilen bulgulardan biridir.

Uluslararası ekip, bitki popülasyonlarının iklim değişikliğine karşı nasıl tepki verdiği sorusunu ele almak için, çoğunluğu Avrupa ve Kuzey Amerika'dan olmak üzere dünya çapındaki mevcut verileri kapsamlı bir şekilde derledi. Nature Communications'da yayınlanan bu çalışma, üretim (çoğalma) süresi gibi bitki özelliklerinin, türlerin değişen iklimlere ne kadar duyarlı olduğunu tahmin edebileceğini gösteriyor. Bu çalışmanın, iklim değişikliği baz alınarak yani iklim değişikliğine bağlı olarak hangi bitki türlerinin en fazla korumaya ihtiyacı olduğunu tahmin etmek için önemli katkısı vardır.

İklim değişikliği, bitki türlerinin çeşitliliğine yönelik en büyük tehditlerden biri olarak kabul edilmektedir. Doğa koruma politikasında doğru öncelikleri belirlemek için, dünyanın hangi bölgelerinin ve hangi türlerin özellikle iklim değişikliği tehdidi altında olduğunu bilmek çok önemlidir.

Çalıştaylarda uluslararası uzmanları bir araya getiren Alman Bütünleştirici Biyoçeşitlilik Araştırmaları Merkezi (iDiv) sentez merkezi sDiv'in bir parçası olarak bir çalışma grubu, nüfus artış hızını ölçen bitkilerle ilgili tüm uzun vadeleri çalışmaları derledi.

Bu çalışma yıllarında, iklim faktörlerinin özellikle yağış ve sıcaklığın nüfus artış hızını nasıl etkilediğini değerlendirdiler. Daha sonrasında bir neslin uzunluğu gibi (bitki türü özelliği) bitki türlerinin özelliklerinin, bitki popülasyonu büyüme oranlarının geçmişte iklim değişikliğine karşı ne kadar duyarlı olduğunu ve nasıl etkilediğini test ettiler.

Yağış Miktarı, Sıcaklık Değişiminden Çok Daha Büyük Bir Etkiye Sahip!

iDiv ve MLU'da doktora sonrası araştırmacı olan ilk yazar Dr. Aldo Compagnoni şöyle söylüyor:

Nesil süresinin bir türün iklim değişikliğine duyarlılığı için yararlı bir gösterge değeri olduğunu gösterebildik.

Örneğin bilim insanları, ortalama olarak sadece birkaç yıl yaşayanlar gibi özellikle kısa ömürlü bitkilerin, uzun ömürlü bitki türlerinden çok daha kötü iklim aşırılıklarından mustarip olduklarını tespit ettiler. Analizler, ayrıca iklim değişikliğinin ana sınırlayıcı faktörünün sıcaklık artışının kendisi olmadığını da göstermiştir. Ortalama olarak, yağışın bitki popülasyonları üzerinde sıcaklıktan üç kat daha fazla etkisi olmuştur. Makale yazarlarından Prof. Tiffany Knight şöyle diyor:

Bu çalışma, bu türler hakkında sınırlı bilgiye sahip olsak bile, hangi türlerin iklim açısından savunmasız olabileceğini belirlememize yardımcı oluyor. Örneğin, Dünya'daki küçük bir bitki türü alt kümesi için uzun vadeli nüfus verisine sahipken, çoğu bitki türü için yaklaşık üretim süresini tahmin edebiliriz. Bu, türlerin küresel ölçekte iklim değişikliğine karşı savunmasızlığını belirlemeye yönelik önemli bir ilk adımdır.

Fakat küresel ölçekte genel tahminler yapma yeteneğini sınırlayan önemli veri boşlukları vardır. Araştırmacılar, Dünya'daki 350.000 bitki türünden yalnızca 62 tanesi için uygun uzun vadeli veri kümeleri buldular ve bunların büyük çoğunluğu ABD ve Batı Avrupa'nın ılıman bölgelerinde oluşan türlerdi. Birkaç ağaç ve çalı türü dışında, veri seti sadece otları ve bitkileri içermekteydi.

Araştırmacılar, dünyanın tüm bölgeleri ve bilinen tüm türler için iklim değişikliğinin sonuçları hakkında güvenilir tahminlerde bulunabilmek için odunsu bitki türleri ve tropik bölgelerdeki bitkiler üzerinde yeni popülasyon ekolojisi araştırmalarına ihtiyaç duyulduğu sonucuna vardılar.