Karagagalı sumru (Thalasseus sandvicensis)

Pedram Türkoğlu

Gözlem Bilgileri

Zonguldak'ta göç mevsiminde, Filyos Nehri boyunca gözlemlediğimiz sumru türü.

Tanım ve Genel Bilgiler

İngilizce tercümesinden bazen sandviç sumru diye de tanımlanabilir. Yaygın sumruya (Sterna hirundo) göre daha büyüktür. Siyah gagasının ucunda sarı bir leke bulunur. Üreme dönemi dışında alnında beyazlık oluşur. Tepe tüyleri de arkaya doğru kabarıktır. Bacakları kısmen daha kısa gözükür.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Uçarken bu kabarıklığı indirdiği için pek fark edilmez. Uzaktan renk, boyut ve şekil olarak karabaş martıyı (Chroicocephalus ridibundus) andırsalar da aslında martı değillerdir. Martılar gibi deniz kuşları ile birlikte Laridae adlı aynı taksonomik ailede bulunurlar sadece. Alt türü bulunmaz. Gözlemlediğimiz karabaş martılar ile karşılaştırmak için buraya tıklayabilrsiniz.

Martıların gagaları kancalıdır, sumruların sivridir. Martıların kanat uçları geniştir, sumruların sivridir. Martılar avlanmak için suya dalmaz, sumrular çok iyi dalış yaparlar. En karakteristik özellikleri, çatal kuyruk bulundurmalarıdır. Martılar ile en bariz farkları gibi gözüken çatal kuyruk, çok nadir de olsa Sabine martısı (Xema sabini) gibi martı türlerinde mevcuttur. Bu yüzden taksonomik olarak tam bir karakteristik özellik sayılmaz. 

Davranış ve Etoloji

Sumrular, avlanmak için mükemmel bir şekilde aniden suya dalış yapabilirler. Rüzgarlı ve fırtınalı havalarda ise genelde dalgaların kırılma noktalarını tercih ederler. Martıların aksine genelde düşük irtifalarda boydan boya suyu tarayarak, kafaları öne eğik uçmaları ile bilinirler. Uçarken ayakları pek belli olmaz. Güven gösterisi amacı ile erkekler, dişilere balık sunabilir.

Etimoloji

İngilizce'de tern diye bilinir. Türkçe'de sumru veya deniz kırlangıcı olarak tanımlanır.