James Webb Uzay Teleskobu, 12 Işık Yılı Uzaklıktaki Soğuk Bir Ötegezegeni Doğrudan Fotoğrafladı!

James Webb Uzay Teleskobu, şimdiye kadar gözlemlenen en soğuk ötegezegenlerden biri olan ''Epsilon Indi Ab'' isimli bir ötegezegeni fotoğrafladı. Bu ötegezegen kütle bakımından Jüpiter'den birkaç kat daha büyük. Epsilon Indi Ab'nin yaşı, Güneş'imizin yaşına yakın ancak biraz daha soğuk olan K tipi yıldız Epsilon Indi A'nın (Eps Ind A) yörüngesinde dolanıyor.

Ötegezegenler, Güneş Sistemi'nin dışında başka bir yıldızın yörüngesinde bulunan gezegenlerdir. Ötegezegenlerin incelenmesi ve araştırılması ötegezegenlerin yapısı ve oluşumu hakkında önemli katkılar sağlamaktadır. Almanya'daki Max Planck Astronomi Enstitüsü'nden baş yazar Elisabeth Matthews araştırma ile ilgili şunları söylüyor:

Soğuk gezegenler çok sönüktür ve emisyonlarının çoğu orta kızılötesindedir. Webb, yeryüzünden yapılması son derece zor olan orta kızılötesi görüntülemeyi gerçekleştirmek için idealdir. Ayrıca görüntülerimizde gezegeni ve yıldızı ayırmak için iyi bir mekansal çözünürlüğe ihtiyacımız var ve büyük Webb aynası bu açıdan son derece yardımcı oluyor.

Araştırmalar Epsilon Indi Ab'ın sıcaklığının 2°C olduğunu göstermektedir. Bu sıcaklık diğer ötegezegenlere göre o kadar düşüktür ki Güneş Sistemi'nin dışında keşfedilen tüm ötegezegenlerden ve kahverengi cücelerden bir tanesi hariç olmak üzere hepsinden daha soğuktur.

Epsilon Indi Ab, Dünya'ya en yakın on ikinci ötegezegen ve Jüpiter'den daha büyük kütleli en yakın gezegendir. Araştırma ekibi, Eps Ind A'yı incelemeyi seçmiştir çünkü sistem, görüş hattımız boyunca ana yıldızın ileri geri salınımlarını ölçen ve radyal hız adı verilen bir teknik kullanarak olası bir gezegen gövdesinin ipuçlarını göstermiştir.

Epsilon Indi Ab Tahmin Edildiği Gibi Bir Sonuç Vermedi!

Araştırmacılar, Epsilon Indi Ab'den gelecek olan sonuçlara dair bazı tahminlerde bulunmuştu. Fakat Epsilon Indi Ab'den gelen sonuçlar araştırmacıların tahmin ettiği gibi değildi. Baş yazar Elisabeth Matthews bu durumu şu şekilde ifade ediyor:

Bu sistemde bir gezegenin görüntüsünü almayı beklemiştik, ancak sadece varlığına dair radyal hız belirtileri vardı. Ayrıca bulduğumuz gezegen tahmin ettiğimiz gibi değildi, beklenenden yaklaşık iki kat daha büyük, yıldızından biraz daha uzakta ve beklediğimizden farklı bir yörüngeye sahipti.

Bu tutarsızlığın nedenini hâlâ bilmiyoruz. Gezegenin atmosferi de model tahminlerinden biraz farklı görünüyor. Şimdiye kadar atmosferin sadece birkaç fotometrik ölçümünü yapabildik, bu da sonuç çıkarmayı zorlaştırıyor; ancak gezegen daha kısa dalga boylarında beklenenden daha sönük.

Araştırmacılar bu durumu açıklamak için gezegen atmosferinde ışığın daha kısa dalga boylarını emen önemli miktarda metan, karbon monoksit ve karbondioksit olduğunu düşünüyor. Bu durum aynı zamanda çok bulutlu bir atmosfer olduğuna işaret ediyor.

Astronomlar bu tarz ötegezegenler ile ilgili daha fazla bilgi toplamak için James Webb ile daha fazla araştırma yapmayı planlıyor. Gezegenlerin doğrudan görüntülenmesi karakterizasyon için özellikle değerli. Çünkü bu görüntülemeler sayesinde bilim insanları gözlemlenen gezegenden doğrudan ışık toplayabilir ve farklı dalga boylarındaki parlaklığını karşılaştırabiliyor.

NASA'nın 2027 yılında uzaya çıkacak olan Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu, Güneş benzeri yıldızların yörüngesinde dönen Jüpiter benzeri gezegenleri fotoğraflayarak doğrudan görüntüleme teknolojisini göstermek için bir koronagraf kullanacak. Bu sonuçlar, Dünya'ya daha da benzeyen gezegenleri incelemek için gelecekteki görevlerin önünü açacak.