İri Beyinler Yeni Alışkanlıkları Beraberinde Getiriyor!

Canlıların yeni alışkanlıklar edinmesi nelere bağlıdır? Milyonlarca yıl boyunca atalarından aktarılan genetik mirası ve popülasyon içinde öğrenilen davranışları neden başka bir davranışa tercih ederler?

Bir davranış canlıya, canlının habitatında veya göç ettiği yeni ekosistemde uyum başarısını arttıracak şekilde etki ediyorsa popülasyon içinde korunur hatta yaygınlaşabilir. Bu yazımızda canlıların yeni davranışlar kazanmasına etkili olan bir faktörden bahsedeceğiz: beyin iriliği. 2009 yılında hayvan davranışları üzerine yayınlanan bir makale, bu faktörün gerçekliğini kanıtlıyor.

Pinterest

İri beyinli canlıların doğal seçilim sürecinde avantajlı konuma geçip genetik özelliklerini kendi soylarına aktarma ihtimallerinin yüksek olduğu pek çok araştırmanın desteklediği bir sonuçtur. Küçük karga gibi vücuduna oranla iri beyinlere sahip olan canlıların, sosyal birliktelikler kurdukları için diğer hayvanlar tarafından avlanmaları ve takip edilmeleri zorlaşır ve bundan dolayı hayatta kalma ihtimalleri diğer canlılara göre daha yüksektir. Aynı zamanda başka çalışmalar, iri beyinlerin daha geniş davranış dağarcıkları oluşmasını desteklediğini tespit etmiştir. Hatta iri beyinlerin, canlıların eş seçimini etkilediğinden cinsel seçilim sürecinde de etkili bir faktör olduğu tahmin edilmektedir.

Science

Az önce bahsettiğimiz 2009 yılında yapılan çalışma ise, iri beyinlerin canlıya yeni bir katkısı olduğunu kanıtlıyor: yenilikçilik. Kuşlar üzerinde yapılan bu çalışma, tam 2182 yenilikçilik örneğinin tespit edilmesini sağladı. Bu örneklerin görüldüğü 76 kuş ailesinin içerisinde daha büyük beyinlere sahip olanların, yeni davranışlar üretmede daha başarılı olduğu tespit edildi. Daha iri beyinlere sahip ailelerde beyin boyutunun ve sinir ağı miktarının artışını sağlayan genler tanımlandı. Aynı zamanda bu özelliğin canlının alet kullanma yeteneği ve öğrenme hızı ile doğru orantılı olduğu tespit edildi.

Çalışmada görev alan Dr. Louis Lefebvre, bu tespitler için 76 aileden 803 kuş türünü içeren bir veritabanı oluşturdu. Veritabanı için çeşitli yerel kuş gözlem toplulukları ile iletişime geçerek, alışılmışın dışındaki davranışların kendine bildirilmesini sağladı. Ardından bildirilen 2182 yeni davranış örneğini inceleyerek yukarıda gördüğünüz 12 kategori altında sınıflandırdı.

Örneğin bazı kuşlar yeni beslenme şekillerine uyum sağlamaya çalışıyor, bazıları yeni aletler kullanmaya alışıyordu. Ardından 76 kuş ailesinin üyelerinin beyin ölçüleri ile elde edilen yenilikçi davranış örnekleri karşılaştırılarak bir doğru orantı tespit edildi, beyni daha iri olan canlıların yeni davranışlar üretme olasılığı daha fazlaydı.

Kısacası bu çalışma gösteriyor ki, beyin/vücut oranının artışı canlının yeni davranışlar üretme ihtimalinin artmasında ve canlının geniş bir davranış dağarcığı oluşturmasında etkili olan önemli bir faktördür.