İnsomni (Uykusuzluk Hastalığı)

İnsomni; uykuya dalmakta güçlük çekme, uyuyor durumda kalmakta sıkıntı yaşama, veya huzursuz bir uykuyu deneyim edinme gibi sorunlara tekabül etmektedir. Uykuya kolayca dalabilen birisi yine de insomniye sahip olabilir. Eğer siz zaman zaman iyi bir gece uykusu çekmekte sıkıntı yaşıyorsanız endişelenmeyin. Hemen hemen herkes aynı şeyi yaşıyor. Fakat, insomniye sahip olan insanlar bunu daha sık ve sürekli bir şekilde yaşamaktadırlar (Passer ve Smith, 2008).

İnsomniye sahip olan birçok kişi ne kadar süre uyku kaybettiğini veya ne kadar süre uykuya dalmakta güçlük çektiğini abartmaktadır. Yani, birisi 20 dk boyunca uyanık bir şekilde uzanıyorsa, bunu bir saat olarak algılayabilir. İnsonmi, hala en yaygın uyku hastalığıdır, ve ülkeden ülkeye toplum içinde karşılaşılma sıklığı %10 dan %40’lara kadar değişkenlik göstemektedir (Ohayon ve Lemoine, 2004).

Bazı insanlar genetik olarak insomniye yatkındırlar. Tıbbi durumlar, anksiyete ve depresyon gibi psikolojik sorunlar ve bazı ilaçlar uyku düzenini bozabilir. Buna ek olarak, endişe, evde/işte stres, zarar verici alışkanlıklar, jet uyumsuzluğu veya gece vardiyalı işler de uyku örüntüsünü etkileyebilir (Passer ve Smith, 2008).

Psikologlar, insomniyi azaltmak ve uyku kalitesini geliştirebilmek için, ilaç içermeyen birçok tedavi yöntemini ön plana çıkarmışlardır. Bunlardan birisi de, “uyarıcı kontrolü” dür. Bu tedavi, uyku çevresine ilişkin bir uyarıcıyla uykuyu ilişkilendirmeye dayalı olarak bedeninizi şartlandırmaktır. Bu örneğin yatak olabilir. Yatak, uyku ile ilişkilendirilir ve beden bu şekilde şartlandırılır. Yatağın uyku ile ilişkilendirilmesi için uyumaz durumdayken yaptığımız aktivitelerin yatakta gerçekleşmemesi gerekmektedir (Bootzin, 2002). Örneğin, uyku sorunu yaşıyorsanız, yatakta tv seyretmeyin, çalışmayın veya yatak odasında atıştırmayın. Yatağınızı yalnızca uyumak için kullanın. Eğer 10 dakika içerisinde uyuyamıyorsanız, kalkın ve yatak odanızı terk edin. Uykunuz gelene kadar rahatlatıcı bir şeyler yapın ve sonra yatağınıza dönün.