İnsan Evrimi: Zayıf Kaslar mı, Büyük Beyin mi?

İnsanlarla, şempanzelerin ve diğer primatların karşılaştırıldığı metabolik çalışma, insan evrimi sürecinde, kasların güçsüzleşmesinin, büyük beyinin evriminden daha hızlı gerçekleşmiş olduğunu ortaya çıkardı. Biyolog Roland Roberts şöyle diyor:

Zayıf kaslar, belki de, bilişsel yeteneklerimizin metabolik ihtiyacının bir bedeli olarak evrimleşmiştir.

Bilim insanları uzun zamandır, insanların, şempanze gibi diğer kuyruksuz iri maymunlarla olan temel farkının büyük ve çok fazla enerjiye ihtiyaç duyan beynimiz olduğuna dikkat çekiyorlar. Beynimizin evrimi yaklaşık 6 milyon önce, bizi kuyruksuz iri maymun benzeri ortak atalarımızdan ayrılmaya sürükleyen unsur olmuştur.

Fakat asıl soru, enerjimizin %20’sini harcayan bu büyük beyin, neden ve nasıl evrimleşti? Araştırmayı yöneten Almanya’daki Max Planck Evrimsel Biyoloji Enstitüsü’nden Katarzyna Bozek şöyle diyor:

İnsanlar ve insan harici primatlar arasındaki, kas kuvveti farkı belki de bu soruya bir açıklama getirebilir.

Araştırmanın sonuçları PloS Biology adlı akademik dergide yayınlandı. Çalışmada, çeşitli organların metabolik ihtiyaçlarının ne hızda evrildiği tespit edilmeye çalışıldı. Bazı bilim insanları, örnek olarak hızlı evrimleşen insan bağırsağı metabolizmasının beynin evrimine katkı sağlayabileceğini düşündüler. Fakat yeni çalışmanın sonuçlarına göre kaslar ve beyin, enerji kullanım oranlarını takas etmiş gibi görünüyorlar.

Araştırmacılar, kasların zayıflaşma yönündeki evriminin vücudun diğer kısımlarından sekiz kat daha hızlı olduğunu saptamışlardır. Erken atalarımız daha çok kuyruksuz iri maymun benzeri bir güce sahiplerdi; en azından iskeletler üzerinden yapılan kas analizleri bunu gösteriyor. Günümüzde, kaslarımız oldukça küçüktür, fakat vücudumuzun diğer dokuları, örneğin, böbrekler, göreceli olarak milyonlarca yıl pek değişmeden kalmıştır.

Aynı dönemde, beyin ise diğer vücut bölümlerinden dört kat hızlı evrilmişlerdir. Roland Roberts şöyle diyor:

İnsan kaslarının, son 6 milyon yılda, farelerin 130 milyon yıl içerisinde geçirdiği değişim kadar değişim gösteriyor.

"İnek Öğrenci" Kuralı

10,000 molekülün analiz edilmesiyle ulaşılan bulgularını doğrulamak için, insanlar, şempanzeler ve makaklar ile güç testi yapıldı. Bütün katılımcılar, tutacağı olan bir ağırlığı kaldıracaklardı. Roberts şöyle diyor:

İnanılmaz bir şekilde, eğitimsiz şempanze ve makaklar, üniversite seviyesindeki basketbol oyuncuları ve profesyonel dağ tırmanıcılarından daha iyi bir performans gösterdiler. İnsanlar, gerçekten de diğer türlerden yarı yarıya daha kuvvetsizdir.

Bu deneye bir açıklama getirebilmek için, grup ayrıca, makakların iki ay boyunca “couch patato” adı verilen bir yaşam biçimini benimsemesini sağladılar: az hareket, yüksek stres ve besleyici niteliği olmayan yiyecekler...

İki ayın sonunda makağın gücünde çok büyük bir azalma olmadığını gözlediler. Bilim insanları, bu deneyden, insanların zayıf yaşam biçimlerinin bile insanlar ve diğer maymunlar arasındaki güç farkını %3 etkilediği sonucunu çıkardılar.

Bu çalışma, belki de, beyin çalıştırmaya neden olan koltukta oturup kitap okuma veya film izleme gibi, kas gücünün önemsiz olduğu davranışların evrimsel mirasımız olduğu iddiasını doğrular niteliktedir.