Himalaya Pangolini, 19. Yüzyıldan Kalma DNA Sayesinde Ayrı Bir Tür Olarak Tescillendi!

Pangolinler, yalnızca Afrika ve Asya'da bulunan orta boylu memelilerdir. Pangolinleri benzersiz kılan şey vücutlarını kaplayan pullarıdır ancak bu pullar aynı zamanda onların sonunu hazırlamaktadır. Pulları için yasa dışı yollarla avlanan pangolinler, dünyada kaçakçılığı en çok yapılan memelilerdir ve bu nedenle yüksek düzeyde nesil tükenme riski altındadır.

Communications Biology dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, Asya pangolinlerinin daha önce fark edilmemiş bir türü olan Manis aurita'nın, Nepal ve Kuzey Hindistan'daki ormanlarda adeta göz önünde saklandığını ortaya koymaktadır. Bu tespit, biyologların her bir türün nerede bulunduğuna ve birbirlerinden nasıl farklı olduklarına dair anlayışını genişleten hayati bir ayrımdır. Ayrıca bu bilgi, pangolinlerin yasa dışı yollarla avlanmasını henüz gerçekleşmeden önlemeye yardımcı olmanın anahtarı da olabilir.

Field Müzesi'nden memeliler küratör yardımcısı ve çalışmanın ortak yazarlarından Anderson Feijó, bu çalışmanın koruma çabalarına katkısını şöyle açıklamaktadır:

Bilmediğimiz bir şeyi koruyamayız ve artık bu diğer pangolin türünün varlığını doğruladığımıza göre, bu bilgiyi söz konusu nesli tükenmekte olan hayvanları korumaya yardımcı olmak için kullanabiliriz.

Pokhara Üniversitesi Nepal Mühendislik Kolejinde araştırmacı ve çalışmanın başyazarı olan Narayan Koju ise bu keşfin arka planını şu sözlerle vurgulamaktadır:

Bu bulgu, Himalaya pangolinlerinin farklı bir evrimsel soyu temsil ettiğini öne süren kanıtları ilk belgelediğimiz Nepal'de başlayan, beş yılı aşkın bir araştırmanın zirvesini işaret ediyor.

Araştırmacılar, elde edilen bulguların önemini ve bilimsel çalışmalara sağladığı temeli şu şekilde özetlemektedir:

Manis aurita'nın geçerli bir tür olduğunun doğrulanması; uzun vadeli araştırmaların, uluslararası işbirliklerinin ve müze koleksiyonlarının önemini göstermektedir. En önemlisi, koruma planlaması, yaban hayatı adli tıp çalışmaları ve dünyanın en çok ticareti yapılan memelilerinden birini yok olmaktan kurtarma çabaları için güçlü bir bilimsel temel sağlamaktadır.

Eski Bir İsim Öncelik Kazanıyor

Yakın zamanda, 2025 yılında, başka bir bilim insanı grubu Çin pangolinlerinin hepsinin aynı olmadığını ve uzun zamandır tek bir tür olarak kabul edilen canlının aslında iki farklı tür olduğunu haklı olarak ilan etmişti. Bu türlerden biri ağırlıklı olarak Çin'de yaşarken, diğeri Himalayalar'ın eteklerinde bulunuyor ve Nepal, Hindistan, Butan ile Myanmar'ın bazı bölgelerine yayılıyordu. Bilim insanları bu dağ türüne yeni bir isim vermişlerdi: Hint-Burma pangolini (Lat: "Manis indoburmanica").

Ancak hayvanlara bilimsel isimler verilirken bir türe atanan ilk isim geçerli olan isimdir. Feijó ve meslektaşları, kaç pangolin türü olduğu ve bunların birbirleriyle nasıl akraba oldukları konusundaki argümanlarını desteklemek için hem fiziksel özellikleri hem de DNA'yı kullanarak pangolin soy ağacının on yıllık bir analizinin tam ortasındaydılar.

Ekip, 1836'da tanımlanan ve o zamandan beri Çin pangolininin bir alt türü seviyesine indirgenmiş olan Manis aurita adlı başka bir pangolin türü hakkında yazılı kaynakları inceledi.

Makalenin diğer ortak yazarlarından ve Guangzhou Üniversitesi Güney Çin Biyoçeşitlilik Araştırma Merkezi'nde araştırmacı olan Kai He, bu süreçte karşılaştıkları temel zorluğu şöyle aktarmaktadır:

Bu durum bizi temel bir taksonomik bilmeceyle baş başa bıraktı: Manis indoburmanica ile Manis aurita arasındaki ilişki nedir? Aynı türler mi yoksa farklı türler mi?

Yapbozun eksik parçasının nasıl tamamlandığını ise He şu şekilde açıklamaktadır:

Yapbozun nihai ve en heyecan verici parçası Londra'daki Doğa Tarihi Müzesi'nden geldi. Müze ekibinin inanılmaz uzmanlığı ve yardımı sayesinde, Nepal alt türünün (Manis aurita) tarihi tip örneğinden doğrudan DNA dizilimi başarıyla yapıldı. Bu örnek 1836 yılına ait, yani neredeyse 190 yaşında.

Müze koleksiyonlarındaki bu tarihi DNA kesin bir kanıt sağlamıştır. Himalayalar'dan gelen modern örnekler, Manis aurita örneğiyle eşleşiyordu. Bu durum, 2025 yılında Manis indoburmanica olarak tanımlanan türün aslında Manis aurita olarak adlandırılması gerektiği anlamına gelmektedir.

Küçük Farklılıklar, Ayrı Yaşam Alanları

Çalışmanın ortak yazarlarından ve Guangdong Ormancılık Akademisi araştırmacılarından Yan Hua, isim karmaşasının çözülmesinin taşıdığı öneme dikkat çekmektedir:

Bu taksonomik netleştirme, yasa dışı kaçak avcılıkla mücadele için çok önemli bir bilimsel temel sağlıyor ve bu gizemli, nesli tükenmekte olan türün korunması için zemin hazırlıyor.

Kısa bir süreliğine Manis indoburmanica olarak bilinen Himalaya pangolini (Lat: "Manis aurita") ile Çin pangolini arasındaki fiziksel farklar oldukça ince olsa da dikkate değerdir.

Araştırmacılardan Feijó bu bedensel farklılıkları şöyle özetlemektedir:

Çin pangolini ile karşılaştırıldığında, Himalaya pangolininin daha büyük bir gövdesi, daha uzun bir kuyruğu ve daha küçük kulakları vardır.

Hatta yeniden geçerlilik kazanan "aurita" (Lat: "kulaklı") tür ismi de onun bu belirgin kulaklarına atıfta bulunmaktadır.

Fiziksel farklılıklarına ek olarak, bu iki tür aynı zamanda birbirleriyle örtüşmeyen, tamamen farklı coğrafi bölgelerde yaşarlar. Nesli kritik tehlike altındaki hayvanlar, özellikle de kaçak avcıların hedefi olan canlılar için tür çeşitlerinin ve coğrafi dağılımlarının net, ayrıntılı bir dökümünün çıkarılması, bu canlıların korunması açısından hayati önem taşımaktadır.

Geleneksel Çin tıbbı uygulamalarında pangolin pullarının güçlü bir afrodizyak (İng: "aphrodisiac") olduğuna inanılmaktadır. Bunun sonucunda, yasa dışı avcılık bu hayvanlar için muazzam bir tehdit oluşturmaktadır. Ancak kaçak avcılığa son vermek hiç de kolay bir iş değildir.

DNA Sayesinde Kaçak Pulların İzi Sürülebilecek

Piyasada sadece hayvanların vücut parçalarının bulunmasının yarattığı zorlukları Feijó şöyle ifade etmektedir:

Pazaryerlerinde temel olarak tüm hayvanları değil, yalnızca pangolin pullarını bulursunuz; bu da hangi türlerin avlandığını ve nereden geldiklerini bilmeyi zorlaştırır.

Ancak bu çalışmadan elde edilen yeni DNA analizleri, doğa koruma bilimcilerinin kaçak olarak avlanan pangolinlerin kesin türünü belirlemelerine yardımcı olabilecek niteliktedir.

Bu durum, bilim insanlarının artık yasa dışı pazarlardaki kaçak numuneleri kullanarak geriye dönük çalışabilecekleri anlamına gelmektedir. Böylece hangi türlerin avlandığını tespit edebilir ve kaçak avcılık açısından yüksek risk taşıyan coğrafi bölgelerin yerini kesin olarak saptayabilirler.

Söz konusu bilgiler, farklı bölgelerdeki kaçak avcıları durdurmak ve pangolinleri önceki doğal yaşam alanlarına yeniden kazandırma çabalarının doğru türe odaklandığından emin olmak için kullanılabilir.

Doğru taksonomik verilerin pratik koruma çabalarındaki faydasını Feijó şöyle örneklendirmektedir:

Daha önce, aradaki farkı bilmediğiniz için Çin pangolinlerini Nepal'e yerleştirmiş olabilirdiniz. Türler arasındaki farkları ve her bir türün bulunduğu yerin sınırlarını belirleyerek, daha iyi koruma kararları alabiliriz.

Araştırmacılara göre bu gerçek dünya koruma uygulamaları, yüzyıldan daha eski pangolin örneklerini barındıran müze koleksiyonları olmasaydı gerçekleşemezdi.

Geçmişten günümüze uzanan müze koleksiyonlarının önemine değinen Feijó, sözlerini şöyle tamamlamaktadır:

Müze koleksiyonlarını kullanmak, türün yayılış alanı boyunca daha fazla bireye erişmemizi sağlıyor. Hayvanların vahşi doğada bulunması çok nadir olduğundan sadece taze materyale güvenirseniz, bu durum toplayabileceğiniz bilgileri büyük ölçüde sınırlar. Türün daha eksiksiz bir örneklemlemesine sahip olmak için koleksiyonları kullandık. Geriye dönüp bakabileceğimiz ve öğrenmeye devam edebileceğimiz bir materyal deposu olarak bu kaynağa sahip olmak büyük bir avantajdır.