Herbivor Nedir? Herbivor Canlılar Nelerdir?

Herbivor, anatomik ve fizyolojik olarak bitki materyali (yaprak, alg vb.) tüketmeye adapte olmuş canlılardır ve diyetlerinin temelini bunlar oluşturur. Herbivorlar; yaprak, çimen ve ağaç kabuğu gibi bitki materyallerini çiğneyebilmek için düz dişlere sahip olacak şekilde evrimleşmişlerdir. Türkçede otobur ya da otçul olarak da geçer.

Diş yapılarının tüketilen materyalin et veya bitki olmasına göre değişim göstermesi, aynı zamanda paleontolojik çalışmalarda geçmişte yaşayan canlıların beslenme biçimleri hakkında da bilgi sağlamaktadır.

Herbivor canlılar, düz dişlere sahip olmalarının yanı sıra onlarla mutualistik bir şekilde yaşayan bağırsak florasına da sahiptir. Bunun nedeni bitki materyalini sindirmenin, eti sindirmeye göre daha karmaşık olmasıdır. Genellikle bu bağırsak florası, selüloz sindiren protozoalar veya bakterilerden oluşur.

Etimoloji

Herbivora, Latince "küçük bitki" ya da "ot" anlamına gelen herba kelimesi ile yemeyi ifade eden vorare kelimesinden türemiştir. Türkçede herbivor için otobur ya da otçul kelimesi de kullanılır.

Beslenme Biçimleri

Herbivor canlıların iki temel beslenme biçimi vardır. Bunlardan birincisi yer seviyesinde bulunan otların; ikincisi ise yaprak, gövde ve ağaç kabuğu gibi materyallerin tüketilmesidir. Çoğunlukla canlılar bu ikisini birden yapabilir, bu nedenle ayrımı yapabilmek için diyetlerinin en az %90'ının bunlardan birinden oluşması tanımı yapılmıştır. Örneğin bu duruma göre inekler bazen yaprak gibi materyaller tüketebilse de çoğunlukla otlama yoluyla beslendiği için birinci gruba girer.

İkisinin karışık olduğu durumda, canlının yaptığı seçim söz konusudur ve bu seçim genellikle canlının ağırlığıyla alakalıdır. Daha ağır olanlar daha fazla bitki materyali tüketmeye ihtiyaç duyduğundan tükettikleri besin konusunda daha az seçici olma eğilimindedir. Bunun yanı sıra daha hafif olanlar öncelikle daha yüksek kaliteli besini tüketme eğilimi gösterirler.

Bu beslenme stratejisini izah edebilmek için ortaya farklı fikirler atılmıştır. Bunlardan birisi hayvanın boyutuna göre beslenme biçimini açıklayan Kleiber yasasıdır. Bu yasaya göre büyük boyutlu hayvanların, daha küçüklere kıyasla birim kütle başına daha az besin tüketmeleri gerekir. Bir başka deyişle canlının ağırlığı, metabolizma hızından daha hızlı artmaktadır.

Bazı Herbivor Canlılar Listesi

• Bazı böcekler: Kelebek, ağustos böceği, yaprak zararlısı, çekirge, tırtıl
• Bazı omurgasızlar: Salyangozlar, solucanlar
• Bazı balıklar: Cerrah balığı, papağan balığı
• Bazı sürüngenler: Kaplumbağa, iguana
• Bazı kuşlar: Papağan, kakadu, kaz
• Bazı memeliler: Koala, geyik, zürafa, lama, deve, alpaka, at, eşek, zebra