Gelişmekte Olan Şehirlerde İnsanlar, Aşırı Sıcaklar Nedeniyle Kavrulmaya Başladı!

Son zamanlarda yapılan bir analize göre aşırı sıcaklık, günümüzde büyük şehirlerde yaşayan insanları, ölümcül olabilecek sıcaklıklara, 1980'lerde yaşamış insanlardan 3 kat daha sık maruz bırakıyor. Bu artışın çoğunluğu Güney Asya, Afrika ve Orta Doğu'da görülüyor. İklim değişikliği bir etken olsa da sıcaklık stresi, gelişmekte olan bazı bölgelerdeki şehirlerde nüfus patlaması ve yoksulluk nedeniyle daha da kötüleşiyor.

Washington Eyalet Üniversitesi'nde sıcaklık dalgaları üzerine çalışan ve araştırmaya dahil olmayan iklim bilimci Deepti Singh'e göre bulgular, siyasilerin şehirleri ekstrem koşullara uygun hale getirmesi gerektiğini gösteriyor. Singh, şöyle diyor:

Her yıl, aşırı sıcaklık sebebiyle büyük çoğunluğu önlenebilecek çok sayıda ölüm gerçekleşiyor.

Dünya'nın bazı bölgelerinde sıcaklık ve nem, insanları birkaç saatte öldürebilecek sınırları şimdiden aştı. Örneğin Hindistan'ın kıyılarında, Batı Afrika ve Basra Körfezi'nde sıcaklık dalgaları neredeyse her yıl ölümcül sınırları geçiyor. Nüfusun arttığı şehirlerde sorun her yıl daha çok hissediliyor, ısıyı emen beton ve asfaltlar ise durumu daha kötü hale getiriyor.

Araştırmayı yöneten Columbia Üniversitesi'nden coğrafyacı ve doktora sonrası araştırmacı Cascade Tuholske, her yıl artan bu sıcaklıkların dünyanın dört bir yanından şehir sakinlerinin üzerindeki etkisini ölçmenin zor olduğunu belirtiyor. Dünya'nın bazı bölgeleri bazı hava olaylarından etkilenmiyorken uydudan yapılan sıcaklık ölçümleri yalnızca geniş alanları taradığından, şehirlerdeki koşulları tek tek göremiyor.

Bu sorunu çözmek için Tuholske ve ABD'li araştırmacılar, Santa Barbara'daki California Üniversitesinden bilim insanlarının yakın zamanda geliştirdiği bir veri setine yöneldi.^[1] Bu set, uyduların topladığı verilerle detaylı hava durumu gözlemlerini birleştirerek her 25 kilometrekaredeki günlük maksimum sıcaklığı belirlemeye çalışıyor.

Bilim insanları daha sonra sıcaklığın insan sağlığını tehdit edecek seviyeye vardığı gün sayısını 13.000'den fazla şehrin her birinde yaşayan insanların sayısıyla çarparak bu sonucun her yıl nasıl değiştiğini takip etti. Aşırı ısıya maruz kalma oranını ölçmek için, sıcaklığın 30°C "Islak Termometre Sıcaklığı"na ulaştığı günleri saydılar. 30°C ortalama bir yaz gününün sıcaklığı gibi görünebilir, ancak Islak Termometre ölçümü, yüksek nemin sıcaklığı daha fazla hissettirdiğini gösterir. Bunun nedeni hava nemliyken terin daha yavaş buharlaşması ve insanların buharlaşmanın yarattığı serinlik hissini yaşayamamasıdır. Islak termometrede 30°C, hissedilen sıcaklıkta 41°C' ye eş değerdir.

Ulusal Bilimler Akademisi Bildirilerine göre sadece Hindistan, ilk 25'teki diğer 24 ülkenin toplamından daha fazla etki göstererek, Dünya'daki aşırı sıcaklığa maruz kalma oranındaki artışın yarısını oluşturuyor.^[2] Artış listesinde ilk 10'daki şehirlerden 4'ü Hindistan'da bulunuyor: Yeni Delhi, Kolkata, Mumbai, ve Madras. Avrupa ve Kuzey Amerika'daki hiçbir şehir ilk 50'de yer almıyor. Aşağıdaki harita, Dünya'daki sıcak noktaları gösteriyor.

Columbia University

Çalışmaya göre bir şehirdeki sıcaklığa maruz kalmadaki artışın iki sebebi olabilir: artan sıcaklıklar veya nüfus artışı, yani sıcaklığa maruz kalan daha çok insan. Küresel anlamda bu etkenler, genel artışın ancak yarısını açıklayabiliyor. Çalışma, belirli bir şehirdeki sıcaklık artışının ne kadarının iklim değişikliğinden kaynaklandığını veya şehirlerin neden etraflarındaki kırsal alanlardan daha fazla ısı tutuğunu açıklamıyor.^[3]

Aşırı sıcaklık üstüne çalışırken uydu verilerini ve meteoroloji merkezlerinin gözlemlerini kullanan Singh, araştırmanın yaklaşımının verideki boşlukları doldurmak için ilginç bir stratejiye dikkat çektiğini söylüyor.^[4] Ancak Singh, farklı veri setlerini birleştirmenin ve on yıllarla ölçülen bir sürenin günlük sıcaklıklarını ölçmeye çalışmanın ortaya çıkardığı belirsizliğe de dikkat çekiyor. Singh, sonuçların gelişen Dünya'nın kalabalık şehirlerinde ve çoğu yoksulluk içinde yaşayan, ağır işlerde çalışan insanları sıcaklık dalgalarından korumanın zorluklarını vurguluyor.

Bu şehirlerde birçok evsiz insan var, hayatta kalabilmeleri ise bu koşullara maruz kalmalarına sebep olan işlere bağlı.

Mumbai'de kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan Dünya Kaynakları Enstitüsü'nde şehir planlamacısı olarak çalışan Lubaina Rangwala, bu tehditleri ilk elden ele almanın zorluğunu belirtiyor. Mumbai, 1983'ten beri sıcaklığa maruz kalma oranı en çok artan 5. şehir. Araştırmaya göre bu artışın %46'sı aşırı sıcak gün sayısının artışından, % 54'ü ise nüfus artışından kaynaklanıyor.

Rangwala, Mumbai'deki yönetimin sıcaklık dalgalarının etkisini azaltmak için çözümler aramaya başladığını söylüyor. Bu çözümlerden bazıları, ağaç dikmek veya güneş ışığını yansıtmaları için çatıları beyaza boyamak kadar basit önlemler bile olabilir.

Ancak dikkatli bir planlama yapılmazsa, örneğin inşa edilen yeni konutlarla bu çabalar boşa çıkabilir. Rangwala, yüksek binaların yeniden planlamaya uygun bir model olduğunu söylüyor. Ancak bu binalar sakinlerini havalandırması yeterli olmayan bunaltıcı dairelere de hapsedebilirler, ki bu da iklimle başa çıkma konusunda yarardan çok zarara yol açar.