Fransiyum

Özellikler

Fransiyum, kimyasal sembolü "Fr", atom numarası 87 olan bir elementtir. Oda sıcaklığında katı fazda bulunmaktadır. Periyodik cetvelin 1A alkali metal grubunun 7. periyodunda bulunmaktadır. Kararsız, radyoaktif bir metaldir. Düşük bir erime noktasına sahiptir. Bu erime noktası, 300 K (27°C veya 81°F) olarak ölçülmüştür fakat kaynama noktası bilinmemektedir.^[1] Fransiyum, tüm elementler arasında en az elektronegatif olanıdır.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

%99 oranında beta parçalanmasına uğrayıp bir aktinyum parçalanmasının ürünü olan fransiyum, o kadar yüksek radyoaktiftir ki, en kararlı izotopu bile yalnızca 22 dakikalık bir yarı ömre sahiptir. Bu nedenle, yerkabuğunda herhangi bir zamanda sadece 20-30 gram bulunur.^[2]

Uygulama ve Kullanım Alanları

Fransiyum laboratuvarda toryumun protonlarla veya radyumun nötronlarla bombardımanıyla üretilebilir; ancak bu miktar oldukça azdır. Örneğin iimdiye kadar sentezlenen en büyük miktar, sadece 30.000 atomluk bir kümeydi. Element, hiçbir zaman yoğun olarak gözlenemedi. Periyodik tablodaki herhangi bir elementten daha düşük elektronegatifliğe sahip olması nedeniyle bilim insanları, fransiyumun teorik özelliklerinin alkali metal ailesinin diğer üyelerine benzer olduğunu tahmin etmektedir. Kararsızlığı nedeniyle fransiyum için ticari bir uygulaması bulunmamaktadır.^[2] Yalnızca araştırma amaçlı kullanılmaktadır.

Tarihi

İlk olarak Mendeleev, sezyuma benzer kimyasal özellikler gösteren ve keşfedilmeyi bekleyen başka bir elementin var olması gerektiğini söylemiştir. Daha sonra elementi bulduklarını iddia eden bilim insanlar, Mendeleev'i destekler nitelikteki argümanlarını 1920'lerde ve 1930'larda minerallerdeki açıklanamayan radyoaktivite veya X-ışını spektrumlarındaki yeni çizgiler varlığına dayandırmışlardır. Ancak bu deneylerin hiçbiri, 87. elementin varlığının bir kanıtı niteliğinde olamadı.

Fransiyum, nihayet 1939'da Marguerite Perey tarafından Paris'teki Curie Enstitüsü'nde keşfedildi. Marguerite bilinen tüm radyoaktif safsızlıklarından arındırılmış bir aktinyum numunesini saflaştırmıştı ve elde edilen numunenin radyoaktivitesinden dolayı başka bir elementin var olduğunu gösteriyordu ve bu numune, periyodik tablonun eksik elementi olan fransiyumun ta kendisiydi. Diğer bilim insanları, deney sonuçlarına itiraz etti. Ancak 1946'da Marguerite Perey, elementin kaşifi olarak kabul edildi.^[3]

Etimolojisi

Fransiyum elementi keşfinin de ülkesi olan Fransa'dan adını almıştır.

Önlem ve Güven

Fransiyumun bilinen biyolojik bir rolü yoktur. Radyoaktivitesinden dolayı zehirlidir.^[3] Kararsız bir yapıya sahip olduğu için, oluşan herhangi bir miktar diğer elementlere o kadar hızlı ayrışır - ki insan sağlığı üzerindeki etkilerini araştırmak için şu anda görünen herhangi bir neden yoktur.^[4]

İlginç Bilgiler ve Diğer

• Dünya'nın kabuğundaki en nadir bulunan ikinci elementtir.^[5]
• Kütle sayıları 200 ila 232 arasında değişen Fransiyum izotopları, çoğunlukla alfa veya beta bozunmasına uğramaktadır.^[5]