Fareler Gerçekten Tekerlek Çevirmeyi Seviyor mu?

Bir fareye bir teker verin, koşmaya başlayacağından emin olabilirsiniz. Egzersizin sağlık için önemini test etmeyi amaçlayan pek çok bilimsel çalışma, farelerin bu davranışına dayanmıştır. Buna rağmen bazı görüşlere göre tekerin içinde koşmak doğal bir davranış değildir ve bu sebeple insan egzersizinin muadili olarak da görülmemelidir. Bu görüşü savunanlar, esir farelerin bir sinir hastalığı geçiriyor olabileceğini bile ileri sürmüştü! Ancak tekerleğin kendisi fareler için doğal olmasa da, teker içinde dönme davranışının doğal olduğu ispatlandı.

Bilim insanları doğaya bir teker bıraktıklarında da vahşi fareler esir emsalleri gibi tekerin içinde dönmeye başladılar. Birçok başka vahşi canlı da aynı şekilde davrandı. Bu keşif, Proceedings of the Royal Society'de yayımlandı. 

Hollanda'daki Leiden Üniversitesi Tıp Merkezi'nden Johanna H. Meijer ve Yuri Robbers, küçük hayvanların kolayca girip çıkabileceği kafes benzeri bir kurulumun içinde koşma tekeri yerleştirdi. Kafesler yeşil kentsel alanlara ve halka açık olmayan kumsallara yerleştirildi. Gece görüşüne sahip harekete duyarlı bir kamera kuruldu. Vahşi yaşamı cezbetmek için biraz da yiyecek bırakıldı. 

Üç senelik bir süreçten sonra, araştırmacılar iki alanda 200.000'in üzerinde kayıt topladı ve 12.000'den fazla video görüntüsü incelediler. Bu kayıtlar tekerlerde koşanların sadece fareler değil; sıçanlar, kır fareleri, kurbağalar ve hatta yavaş yavaş hareket eden sümüklüböcekler olduğunu gösteriyor. Koşan hayvanlardan bazılarını aşağıdan izleyebilirsiniz:

Araştırmacılar bazı teker hareketlerinin istem dışı olduğunu tespit ettiler. Ancak bunun dışında, hayvanlar koşmayı bırakıyor, tekerden iniyor ve tekrar binip biraz daha koşuyorlardı. Meijer ve Robbers’ın yazdığına göre bu koşma davranışı istemli bir hareket olabilir.

Fareler çoğunlukla bir dakika ya da daha az koşuyordu, görüntülerin beşte birlik bir kısmında daha uzun süre koştukları görüldü. Hatta farelerden biri tekerde 18 dakika boyunca kaldı. Bu laboratuvar ortamında yaşayan 200 günlük farelerin davranışı ile benzerdir. 

Hayvanlar sadece yiyecek için koşmuyordu. Deneyin son yılında araştırmacılar küçük oyun parklarına yiyecek bırakmayı kestiler. Küçük canlılar, eskisinden daha az da olsa da, yine de geldiler ve tekerleği kullandılar.

Farelerin ya da diğer hayvanların neden tekerde gönüllü olarak koştukları henüz bilinmiyor. Ancak aynı şekilde insanların neden koşu bandında mutlu mutlu koşup, dışardaki güzel dünyadan kaçtıkları konusunu da benzer şekilde gizemlidir.

Herkesin zevki kendine; farelerin bile...