Evrim Ağacı Belgesel Tavsiyeleri

Bizden en çok talep edilen konu, belgesel tavsiyesinde bulunmamız. Ne yazık ki evrimi anlamak için izlemeniz gereken belgesellerin birçoğunun Türkçesi bulunmuyor.

Ama yine de "yaşayan" bir liste oluşturmanın ve zamanla güncellemenin faydalı olacağı kanısındayız. Bu listede iki alt başlık olarak hem İngilizce, hem Türkçe belgeseller yer alıyor. Türkçe belgeselleri ise dublajlı olanlar ve altyazısı mevcut olanlar olarak ikiye ayırdık. 

Bu listeyi güncel, bağlantıları aktif tutmaya çalışsak da bu her zaman mümkün olamıyor. Dolayısıyla bağlantılar yerine daha ziyade isimlere odaklanmanızı ve bu belgeselleri kendinizin bulmasını tavsiye ederiz. Benzer şekilde, belli bir yayın aracında (örneğin Netflix'te) bir dönem olan belgeseller, ilerleyen dönemde kaldırılabilmektedir.

Umuyoruz ki faydalı olacaktır. 

Evrim Belgeselleri

Türkçe Dublajlı

1. Curiosity: İnsanın Evrimi (Curiosity: Mankind Rising)
2. Evrim: Türlerin Serüveni (1/3)
3. Evrim: Türlerin Serüveni (2/3)
4. Evrim: Türlerin Serüveni (3/3)
5. Evrim 1: Zehrin Evrimi (Evolve) (History Channel)
6. Evrim 2: Hızın Evrimi (Evolve) (History Channel)
7. Evrim 3: Derinin Evrimi (Evolve) (History Channel)
8. Evrim 4: Boyutun Evrimi (Evolve) (History Channel)
9. Evrim 5: Bağırsağın Evrimi (Evolve) (History Channel)
10. Evrim 6: İletişimin Evrimi (Evolve) (History Channel)
11. Evrim 7: Gözün Evrimi (Evolve) (History Channel)
12. Evrim 8: Çenenin Evrimi (Evolve) (History Channel)
13. Evrim 9: Seksin Evrimi (Evolve) (History Channel)
14. İnsanın Kökeni 1 - Kemikler
15. İnsanın Kökeni 2 - Bağırsaklar
16. İnsanın Kökeni 3 - Beyinler
17. Charles Darwin - Hayat Hikayesi (1/5)
18. Charles Darwin - Hayat Hikayesi (2/5)
19. Charles Darwin - Hayat Hikayesi (3/5)
20. Charles Darwin - Hayat Hikayesi (4/5)
21. Charles Darwin - Hayat Hikayesi (5/5)

Türkçe Altyazılı

1. İnsan Olmak 1 | İlk Adımlar (Becoming Human | First Steps) (NOVA)
2. İnsan Olmak 2 | İnsanlığın Doğuşu (Becoming Human | Birth of Humanity) (NOVA)
3. Hayat Otobanı (1/2) (Evrim Gerçekleri / Facts of Evolution)
4. Hayat Otobanı (2/2) (Evrim Gerçekleri / Facts of Evolution)
5. Evrim Gerçekleri (1/6) (Facts of Evolution)
6. Evrim Gerçekleri (2/6) (Facts of Evolution)
7. Evrim Gerçekleri (3/6) (Facts of Evolution)
8. Evrim Gerçekleri (4/6) (Facts of Evolution)
9. Evrim Gerçekleri (5/6) (Facts of Evolution)
10. Evrim Gerçekleri (6/6) (Facts of Evolution)
11. İçimizdeki Balık (1/3) (Your Inner Fish)
12. İçimizdeki Sürüngen (2/3) (Your Inner Reptile)
13. İçimizdeki Maymun (3/3) (Your Inner Monkey)

İngilizce

1. What Darwin Never Knew (NOVA)
2. Evolution: Darwin's Dangerous Idea (1/7) (PBS) 
3. Evolution: Great Transformations (2/7) (PBS)
4. Evolution: Extinction (3/7) (PBS)
5. Evolution: Evolutionary Arms Race (4/7) (PBS)
6. Evolution: Why Sex? (5/7) (PBS)
7. Evolution: Mind's Big Bang (6/7) (PBS)
8. Evolution: What About God? (7/7) (PBS)
9. Bill Nye the Science Guy - Evolution 1 
10. Bill Nye the Science Guy - Evolution 2

Diğer Tavsiyeler

Evrim Ağacı Mini Belgeselleri (2017+)

Konusu: Belgesel çekimiyle ilgilenen Evrim Ağacı gönüllüleri, Pedram Türkoğlu önderliğinde Türkiye'nin doğasını, türlerini ve dokusunu tanıtıyor. 

Neden izlemelisiniz? Eğer yerli belgesel çalışmalarına destek olmak isterseniz, bu seri birebir! Tamamen amatör bir şekilde ve son derece kısıtlı bir bütçeyle çekilen bu mini belgeseller, yaşadığınız toprakları hangi türlerle paylaştığınızı tanımanıza katkı sağlayabilir.

[İzlemek için tıklayın]

Cosmos: Bir Uzay Yolculuğu (2014)

Konusu: Bu belgesel dizisi, Carl Sagan'ın ödüllü ve ünlü 1980 tarihli şovu Cosmos: Kişisel Bir Yolculuk'un yan ürünü. Meşhur Neil deGrasse Tyson, insanlığın bilgi arayışının göz kamaştırıcı bir gösterisinde, izleyicileri Evren ve Dünya boyunca bir yolculuğa çıkarıyor.

 Neden izlemelisiniz?: Kıdemli muhabir Steve Kovach şöyle diyor:

Neil Tyson, karmaşık bilim şeylerini alıp onları ulaşılabilir yapmakta harika birisi; bunu büyülü hale getirmede çok iyi.

[İzlemek için tıklayın]

Dünya Gezegeni (Planet Earth, Planet Earth 2) (2006, 2016)

Konusu: Dünyanın nefes kesen doğa harikalarının (okyanusların, çöllerin, buz dağlarının ve dahasının) inanılmaz videolarını sunan bu göz kamaştırıcı ve yüksek çözünürlüklü belgesel dizisini David Attenborough anlatıyor.

Neden izlemelisiniz?: Yapımcı ve yönetmen Sam Rega şöyle söylüyor:

Planet Earth, HDTV'nin icat edilme sebebidir. Şimdiye kadarki en hayran bırakıcı görsellerin bazılarına sahiptir. Ayrıca, bu görüntüleri elde etmek için ne kadar çok uğraştıklarını, örneğin sürekli kamuflaj içinde günlerce kamp yaptıklarını öğrendiğinizde, bunun arkasındaki insanları çok takdir ediyorsunuz. Onlar size gerçekten eşsiz bir deneyim sunmak istiyorlar.

Doğayı hiç böyle görmemiştiniz. Çekmesi beş yıl (ikinci sezonu ise 10 yıl) süren yüksek çözünürlüklü görüntülere sahip Planet Earth belgeselinin, doğa belgesellerinin yapılış şeklini daha iyi bir yönde değiştirdiğini iddia ediyorum.

Bu, dünyanın dört bir yanındaki inanılmaz farklı ortamlara sahip bölgelere yapılan bir yolculuk. Her bölüm, daha önce hiç görmediğiniz şeyleri gösteriyor: gözsüz canlıların yaşadığı mağaralar, yaşam kaynayan ormanlar ve üzerimizde yükselen dağlar. [Planet Earth 1'i İzlemek için tıklayın] [Planet Earth 2'yi İzlemek için tıklayın]

Blue Planet I ve Blue Planet II (Mavi Gezegen) (2001)

Konusu: Olumlu eleştiriler alan bu dizi, dünya okyanuslarının gizemli derinliklerine dalış yaparak, onların barındırdığı büyük küçük tüm canlıları incelemek amacıyla çeşitli kıyılara ve kutuplara yolculuk ediyor. Belgesel film yapımcılığındaki en ünlü seslerden biri olan David Attenborough tarafından seslendiriliyor.

Neden izlemelisiniz?: Bu izlenmesi gereken bir belgesel, çünkü gezegenimiz sularla kaplı halde ve okyanusların içinde, başka dünyadanmış gibi görünen gizemler ve yabancı canlılar bulunuyor.

Keşfetmeniz gereken sıradaki şey, bu inanılmaz ortamları görmek ve David Attenborough'un size narin ve renkli mercan kayalıklarını, okyanusun derinliklerinin karanlık uçurumlarını ve açık denizdeki güçlü canlıların yaşamlarını anlatışını dinlemektir. [Blue Planet I'i İzlemek için tıklayın] [Blue Planet II'yi İzlemek için tıklayın]

Yaşam (Life) (2009)

Konusu: Bu 11 bölümlük İngiliz dizisi, dünyadaki her tür doğal ortamda ve her kıtada çekildi ve dört yıldan uzun sürede yapıldı. Dizi, hem bitkilerin hem de hayvanların hayatta kalmak için uyum sağladığı en olağandışı ve tuhaf davranışlardan bazılarını kayda geçiriyor.

Neden izlemelisiniz? Kıdemli muhabir Steve Kovach şöyle anlatıyor:

Her bölüm eşsiz, fakat, şempanzelerin araçlarını paylaştığı zaman olduğu gibi, hepsinde de "vay be" dedirten anlar bulunuyor. Bu ayrıca, onların nasıl paylaşacaklarını bildiklerini gösteriyor ve sizi, hayvanlardan çok da farklı olmadığımız konusunda düşündürüyor. Genel olarak dizinin ana fikri, yaşamın, canlıların hayatta kalabildiği her duruma uyum sağladığı çılgın bir düzen olması." - .

[İzlemek için tıklayın]

Human Planet (2011)

Konusu: Kutuplardan çöle ve sahillerden ormanlara kadar, bu huşu uyandıran ve dudak uçuklatan dizi, insanlığın doğaya uyum sağlamasını ve onunla olan ilişkisini araştırıyor.

Neden izlemelisiniz?: Teknoloji muhabiri Antonio Villas-Boas şöyle diyor:

Her zaman, sanki ilk defa izliyormuşum gibi hissediyorum. Şaşırtıcı görseller ve kusursuz bir anlatım var. Bu belgeselleri izlerken, zamanımı boşa harcadığımı düşünmüyorum.

[İzlemek için tıklayın]

Particle Fever (Parçacık Ateşi) (2013)

Konusu: Bu belgesel, tarihteki en büyük ve en pahalı deneylerden biri (Avrupa'daki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nın çalıştırılmasıyla Büyük Patlama'dan arta kalan koşulları yeniden canlandırma deneyi) için altı bilim insanını hazırlık yaparken takip ediyor. Hedefleri, evrenin ve maddenin kökenlerindeki gizemleri ortaya çıkarmak.

Neden izlemelisiniz?: Fizik, genelde korkutucu şekilde yoğun bir alan olarak düşünülür, fakat Particle Fever belgeseli, beyninizi iflas ettirmeden fiziğe doğru bir pencere açıyor. Bu film, pek çok fizikçinin evreni anlamakta kilit nokta olduğunu düşündüğü ünlü Higgs bozonu parçacığının keşfini belgeliyor. Film, parçacık fiziğinin karmaşıklıklarıyla batağa gömülmek yerine, daha çok bu keşifteki insanlık dramı üzerine ve bunun çevremizdeki dünyayı algılayışımızı nasıl değiştirebileceğine odaklanıyor. [İzlemek için tıklayın]

Blackfish (2013)

Konusu: Bu film, Florida, Orlando'daki SeaWorld'de esaret altındaki bir katil balina olan Tilikum'un hikayesi üzerinden, deniz parkı endüstrisindeki suistimalleri vurguluyor. Tilikum, parkta yaşarken üç insanı öldürdü veya onların ölümüne yol açtı.

Neden izlemelisiniz? Bu belgesel, şok edici görüntüler ve duygusal görüşmeler üzerinden vahşi hayvanları esaret altında tutmanın sorunlarını görmenizi sağlayarak çok zeki olan hayvanları eğlence olarak kullanırken yaşanan muhtemel hayvan zulmünü ve suistimallerini vurguluyor. Deniz parkları, hayvanları genelde sağlık ve esenlikleri pahasına esaret altında tutarak milyarlarca dolar kazanıyorlar. Bu belgesel, SeaWorld Parkı'nı abartılı katil balina gösterilerini sonlandırmaya ikna etmede büyük bir paya sahipti. [İzlemek için tıklayın]

Fed up (2014)

Konusu: Gıda endüstrisini soruşturuyor ve işlenmiş gıdaların (özellikle şekerli olan) obezite gibi ölümcül hastalıklara nasıl yol açtığına ilk elden bir bakış atıyor.

Neden izlemelisiniz?: Kıdemli buluş muhabiri Chris Weller şöyle diyor:

Obezite, özellikle irade gücü meselesi olarak düşünülür. Kasten iyi beslenerek kaçındığınız ve egzersiz ile savuşturduğunuz bir şeydir. Fed Up, büyük şirketlerin yoğun lobicilik faaliyetleri ile federal hükümeti her şeye şeker koymaya ikna ettiğini öne sürüyor ... Çocukların, harekete geçmek isteseler bile, şansları yok.

[İzlemek için tıklayın]

Food, Inc. (Gıda A.Ş.) (2008)

Konusu: Yönetmen Robert Kenner, gıda endüstrisinin, çoğunlukla çok uluslu şirketler ve fast food şirketleri tarafından olmak üzere, 1950'lerden beri şiddetli bir şekilde nasıl değiştiğine dair derinden bir bakış sunuyor. Bu film, boşuna Oscar'a aday gösterilmemişti.

 Neden izlemelisiniz? Herkes yemek yer, fakat çok azımız durup tüm bunların nereden geldiğini düşünür. Üstelik yönetmen Robert Kenner'ın belgeselini dayandırdığı yazar Eric Schlosser'ın Fast Food Nation'da yaptığı kadar derin ve geniş şekilde baktığınızda, görüntü şok edici ve genelde rahatsız edici oluyor. Bilim ve teknoloji muhabiri Dave Mosher şöyle diyor:

Gıda A.Ş.'de bariz olan bazı siyasi eğilimler ve şüpheli görünen birkaç gerçek var. Fakat, daha iyi, daha sağlıklı ve daha insancıl bir gıda sistemine olan umutsuz bir ihtiyacı anlatan büyük resim, kesin olarak bozulmamış halde duruyor. Eğer bu ülkede yemek yiyorsanız, bu filmi kesinlikle izlemelisiniz. Bilgilendirici olduğu kadar harekete geçirici de.

[İzlemek için tıklayın]