Düşük Fiziksel Fonksiyon, 65 Yaş Üstü Kişilerde Kardiyovasküler Rahatsızlıkları Öngörmekte Kullanılabilir!

Yapılan bir araştırmaya göre; kısa bir fiziksel fonksiyon testine tabi tutulan 65 yaş üstü olan ve düşük fiziksel fonksiyona sahip bireylerde daha yüksek kalp krizi, kalp yetmezliği ve felç riski gözlemlendi. Araştırma, Amerikan Kalp Derneği'nin açık erişimli hakemli bir dergisi olan Journal of the American Hearth Association'da yayımlandı.^[1]

Araştırmada kullanılan Kısa Fiziksel Performans Bataryası (SPPB); yürüme, hız, bacak gücü ve dengeyi içeren bir tür fiziksel fonksiyon ölçümüdür. Bu araştırmada, fiziksel uygunluktan farklı olan fiziksel fonksiyon incelendi. John Hopkins Üniversitesinin Baltimore'daki Halk Sağlığı ve Tıp fakültelerinde sırasıyla epidemiyoloji ve kardiyoloji bölümlerinde doçent doktor ve çalışmanın kıdemli yazarı olan Kunihiro Matsushita şöyle söylüyor:

Yüksek kan basıncı, yüksek kolestrol, sigara ve diyabet gibi geleneksel risk faktörleri, özellikle orta yaşlı insanlarda kardiyovasküler rahatsızlıklarla yakından bağlantılı. Ancak bu faktörlerin daha yaşlı insanlarda bu kadar belirleyici olmadığını biliyoruz. Bu yüzden geleneksel olmayan öngörücülere ihtiyacımız var. Geleneksel kalp hastalığı risk faktörlerinin haricinde, fiziksel fonksiyonun, yaşlı bireylerde kardiyovasküler hastalık geçmişi fark etmeksizin kişinin gelecek kardiyovasküler hastalıklarını öngördüğünü fark ettik.

Hala devam eden toplum temelli bir kohort çalışması olan Topluluklarda Ateroskleroz Riski (ARIC) çalışması, 1987-1989 yılları arasında 45-64 yaşlarındaki 15,792 katılımcıyı üye olarak aldı. Çalışmanın amacı ateroskleroz (arterlerde plak ve yağ birikimi) rahatsızlığının sebeplerini araştırmaktı ve 2012'den itibaren her yıl iki defa yapılan kontroller, telefon aramaları ve birebir klinik incelemelerini içeriyordu.

Mevcut çalışma, 2011-2013 arası tüm katılımcıların 65 yaş üstü olduğu ARIC 5. Ziyareti'nden alınan sağlık verilerini referans değeri olarak belirledi. SPPB fiziksel fonksiyon testi ilk defa bu zaman toplandı. SPPB, yürüme hızı, elleri kullanmadan sandalyeden kalkabilme hızı ve ayakta dengede durma durumlarına göre bir skor üretmek için fiziksel fonksiyonu ölçtü.

Araştırmacılar, 2011'den 2019'a ortalama yaşı 75 olan 5,570 yetişkinin sağlık verilerini analiz etti. Bu yetişkinlerin %58'i kadın, %78'i beyaz yetişkin, %22'si siyahi yetişkindi. SPPB skorları kullanılarak katılımcıların fiziksel fonksiyonu, test performanslarına göre düşük, orta ve yüksek olmak üzere üç gruba bölündü.

Araştırmacılar SPPB skorlarının gelecek kalp krizi, felç, kalp yetmezliği ve üçünün birleşimiyle olan ilişkisini; yüksek kan basıncı, sigara, yüksek kolestrol, diyabet ve kardiyovasküler hastalık geçmişini de göze alarak inceledi. Araştırmada şunlar bulundu:

• Katılımcıların %13'ü düşük, %30'u orta, %57'isi yüksek fiziksel fonksiyon skorlarına sahipti.
• 8 yıllık çalışma boyunca, bir ya da daha fazla teyit edilmiş kardiyovasküler olay yaşayan 930 katılımcı vardı. Bunların 386'sına kalp krizi, 251 tanesine felç ve 529 tanesine kalp yetmezliği tanısı konuldu.
• Yüksek fiziksel fonksiyon skoru olanlara kıyasla düşük fiziksel fonksiyonlular, en az bir kardiyavasküler rahatsızlık yaşamaya %47 daha meyillilerdi. Orta seviye skora sahip olanlar ise %25 daha yüksek risk altındaydılar.
• Yaş, yüksek kan basıncı, yüksek kolestrol ve diyabet gibi geleneksel kardiyovasküler hastalık riskleri kontrol edildikten sonra da fiziksel fonksiyon ve kardiyovasküler hastalık arasındaki ilişki bozulmadı.
• Fiziksel fonksiyon skoru, geleneksel kardiyovasküler risk faktörleri harici kardiyovasküler hastalık sonuçlarının risk öngörüsünü bireylerin kardiyovasküler hastalık geçmişine sahip olup olmaması fark etmeksizin geliştirdi.

John Hopkins Üniversitesi Halk Sağlığı fakültesindeki epidemiyoloji bölümünde sağlık bilimler yüksek lisans derecesiyle araştırma bilgi koordinatörü ve çalışmanın başyazarı olan Xiao Hu şöyle söylüyor:

Bulgularımız, klinik uygulamalarda yaşlıların fiziksel fonksiyon düzeylerini ölçmenin önemini vurguluyor. Kalp sağlığına ek olarak yaşlılar yüksek düşme ve engellilik riski de altındalar. Fiziksel fonksiyon değerlendirmesi aynı zamanda yaşlılardaki bu endişe verici riskler hakkında bizi bilgilendirebilir.

Yaşlılarda düşme ve düşme korkusu önemli bir sağlık sorunu. Yüksek yaralanma oranları ve yüksek sağlık hizmet giderleriyle bağlantılı. Ayrıca, yaşam kalitesi üzerinde de büyük ölçüde etkisi var. Kardiyovasküler hastalığı olan yetişkinlerde düşmeleri önleme ve yönetme başıklı bir 2022 tarihli Amerikan Kalp Derneği bilimsel açıklaması, yaşlı yetişkinlerde düşme riskini azaltmak için bazı öneriler sundu.^[2] Bu öneriler arasında, ilaç ayarlamaları, tedavi planlarını yeniden değerlendirme, ilaçsız tedavi uygulama ve kalp ritmi bozukluklarını doğru şekilde yönetme bulunuyordu. Matsushita şöyle söylüyor:

Çalışmamız, ilerleyen yaşlarda fiziksel fonksiyonu korumanın önemini gösteren geçmiş araştırmalara yeni kanıtlar ekliyor. Ancak hala cevaplamamız gereken sorular var. Yaşlılar için fiziksel fonksiyonu korumaya yönelik en iyi yol nedir? Fiziksel fonksiyonu geliştiren müdahaleler kardiyovasküler hastalık riskini azaltır mı?

Çalışmada ayrıca bazı eksiklikler vardı. Araştırmaya katılanlar sadece beyaz ve siyahi bireylerdi. Diğer etnik gruplardan katılımcı bulunmuyordu. Çalışma, ayrıca, hareketlilik eksikliği yüzünden bir araştırma kliniğinde değerlendirilemeyecek bireyleri de hesaba katmadı. Farklı etnik gruplardan gelen ve çok daha az fiziksel fonksiyona sahip insanlar hakkındaki bulguları teyit etmek için ek bir araştırmanın yapılması gerekecek.