Dört Sarmallı DNA Yapısı, Sağlıklı Bir İnsanda İlk Defa Görüldü!

Dünyanın en ünlü molekülü olan çift sarmallı DNA, bazen bir kez daha ikiye katlanır. Araştırmacılar, bu dörtlü sarmallı formu, sağlıklı insan hücrelerinde ilk kez buldular.

Dört iplikli DNA daha önce bazı kanser hücrelerinde ve laboratuvar bazlı kimya deneylerinde görülmüştü; ancak bu molekül, ilk kez sağlıklı ve canlı insan hücrelerinde, normal hücresel süreçler tarafından oluşturulan kararlı bir yapı olarak görüntülendi. Imperial College London'dan Marco Di Antonio, şöyle diyor:

Dört hücreli DNA'nın canlı hücrelerde de oluşabildiğini kuşkuya yer bırakmayan şekilde gösterdik. Bu, bizi, DNA'nın biyolojisini yeniden düşünmeye zorluyor.

DNA molekülü adenin, sitozin, guanin ve timin olmak üzere dört nükleobazdan oluşur ve kendisini çeşitli şekillerde yapılandırabilir. Dört ayrı guanin, kare biçiminde bir araya gelecek olursa, dört sarmallı bir yapı oluşturur; çünkü guanin, kendisiyle bağ kurabilen tek bazdır.

Cambridge Üniversitesi'ndeyken çalışmalarını yürüten Di Antonio ve meslektaşları, canlı hücrelerdeki DNA'ya yeni bir tür flüoresan işaretleyici (İng: "marker") ekleyerek, insan dokusu içindeki dörtlü formu gözlemeyi başardı.^[1]

Uzmanlar, bu keşfin, genetik materyalin “bilgiyi nasıl açığa çıkardığına” dair anlayışımızı geliştirebileceğini düşünüyorlar. Di Antonio şöyle diyor:

DNA'nın tam olarak ne yaptığını biliyoruz; ama hücreler, genleri nerede ifade edeceğini ve ne kadar protein üreteceğini nereden biliyor?

Araştırmacılar, dörtlü yapının molekülü açık tuttuğunu ve bu sayede genetik kodun okunmasını kolaylaştırarak, proteinlerin üretimini de kolaylaştırdığını düşünüyorlar. Ayrıca üretilen protein miktarını da etkiliyor olabilir.

Genellikle, bu fonksiyon epigenetik işaretleyiciler tarafından gerçekleştirilir. Bunlar, DNA üzerinde genlerin aktivitesini arttıran veya azaltan kimyasal etiketlerdir ve DNA'nın dörtlü formunun da buna benzer bir rolü olduğu düşünülmektedir. Di Antonio şöyle izah ediyor:

Dörtlü DNA oluşumu ile epigenetik işaretleyiciler arasında bir tür karışma (işlerinin birbirinin içine girmesi) var. Dörtlü form, kendi başına epigenetik bir işaretleyici olarak görülebilir.

İngiltere, East Anglia Üniversitesi'nden Zoë Waller, bu çalışmanın, dörtlü yapıların normal DNA’nın bir parçası olduğuna ve DNA çift sarmalı hakkındaki görüşümüzün güncellenmesi gerektiğine dair kanıtlar sunduğunu söylüyor:

Bunun normal, doğal DNA durumu olduğunu varsayıyoruz ve bu çalışma DNA'nın sabit değişmez bir yapı olmadığına dair kanıtların olağanüstü bir diğer örneğidir.