COVID-19'a Neden Olan Virüsün, Hayvandan İnsana Geçmesini Mümkün Kılan Faydalı Mutasyon Tespit Edildi!

Dünya çapında 3,2 milyondan fazla insanın hayatını yitirmesine neden olan ve önceki koronavirüslerin neden olduğu ölümlerin sayısını tek bir yıl içinde gölgede bırakan COVID-19 pandemisinde salgın bilimciler (epidemiyologlar), hastalığa neden olan SARS-CoV-2 isimli virüsün, hayvanlardan insana zoonotik olarak geçtiğini düşünüyorlar. Ancak virüsün insanlara adapte olmasını mümkün kılan viral mutasyonlar hakkında çok az şey biliniyordu.

Cell dergisinde yayınlanan yeni bir çalışma, virüsün insan da dahil konak hayvanların hücrelerine tutunup onları enfekte etmesini sağlayan "mızrak" proteininin kritik bir bölgesini başarıyla tanımladı.^[1] Mızrak proteinleri, virüsün özellikle de akciğer hücrelerine bağlanmasını sağlayan, virüse taç ("korona") şeklini veren yapılardır. Araştırmacılar, bu proteinler üzerinde güçlü bir seçilim baskısı olduğunu keşfettiler ve mutasyona uğrayarak insanlara son derece hızlı bir şekilde yayılmasına izin veren genetik diziyi tanımlamayı başardılar.

Cell

20 Kat Fazla Yayılma Etkisi!

Çalışma yazarları, ile yaptıkları çalışmada, reseptör bağlanma alanlarında (İng: "receptor binding domain" ya da kısaca "RBD") bulunan bu genlerde, bugüne kadar dizilenen SARS-CoV-2'ye ait 182.000 ayrı genom örneğinde sabitlenmiş, eşanlamlı olmayan (yani fiziksel değişime neden olan) 1 adet nükleotid polimorfizmi belirlediklerini söylüyorlar. Bu mutasyon, tüm insan SARS-CoV-2 dizilerinde mevcuttur, ancak yarasalar ve pangolinlerle yakından ilişkili virüslerde yoktur. Bu durum, o mutasyonun virüsün insana geçmesini kolaylaştırıcı bir faktör olduğuna işaret ediyor.

Bu mutasyon, SARS-CoV-2 genomunun 1114. nükleotitinde adenini guanine çevirmektedir (bu yüzden mutasyon A1114G olarak anılmaktadır). Buna bağlı olarak mutasyon, aminoasit diziliminin 372 numaralı aminoasidi olan trenoyini alanine çevirmektedir. Buna bağlı olarak glikolizasyon yeteneği ortadan kalmakta ve bu, virüsün, insan akciğer (ve diğer doku) hücrelerinde bulunan ACE2 reseptörlerine bağlanmasını kolaylaştırmaktadır.

Cell

Ancak araştırmacılar, bunu sadece "varsaymakla" kalmadılar, o mutasyona sahip olmayan ata virüsleri genetik mühendislik yöntemleriyle (A372T mutasyonu yoluyla) üretip, günümüzde insanları hasta eden SARS-CoV-2 virüsleriyle kıyasladılar. Gördükleri, son derece etkili bir faydalı mutasyon örneğiydi: Bu mutasyon, tek başına, SARS-CoV-2'ye, D614G mutasyonuna sahip klasik koronavirüslere nazaran 20 kat fazla bulaşıcılık sağlıyor.

Cell

Bu nedenle bilim insanlarının sonuçları, bu mutasyonun muhtemelen "hayvan rezervuarlarından" SARS-CoV-2'nin ortaya çıkmasına katkıda bulunduğunu, aynı zamanda insandan insana daha fazla bulaşmaya izin verdiğini gösteriyor.