COVID-19 Koronavirüs Hastalığı Testi İçin Burun ve Boğazdan Nasıl Örnek Alınır?

COVID-19 salgınıyla ilgili en önemli konulardan birisinin klinik/tıbbi testler olduğunu biliyoruz. Ancak COVID-19 tespitini mümkün kılan testler için örneklerin nasıl toplandığı konusunda yeterli bilgi bulunmuyor. Bu nedenle, hastalığa sebep olan SARS-CoV-2'ye yönelik testlerin nasıl yapıldığını kısaca anlatmakta fayda görüyoruz.

Amerika Hastalık Önlem ve Koruma Merkezi (CDC) tarafından yayınlanan yönergelere göre, özellikle de asemptomatik (henüz semptomları görülmeyen) hastalara yönelik olarak yapılan COVID-19 testleri için nazofarinjal sürüntü/örnek (İng: "nasopharyngeal swab") veya orofarinjal sürüntü/örnek (İng: "oropharyngeal swab") toplanması gerekmektedir.

Nazofarinjal, "burun ve gırtlak ile ilgili" demektir; orofarinjal ise "ağız ve gırtlak ile ilgili" demektir. Dolayısıyla bu örneği almak için de burundan veya ağızdan örnek çubuğu ile giriş yapılıp, boğaza kadar ulaşılmakta ve buradan örnek toplanmaktadır. Aşağıdaki videoda bu örneğin nasıl alındığı görülebilir:

Mümkünse sadece nazofarinjal örnek toplanmalıdır. T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından yayınlanan COVID-19 (SARS-CoV-2 Enfeksiyonu) Rehberi'nde şöyle söylenmektedir:

Alt solunum yollarından alınamadığı durumlarda veya alt solunum yolu semptomları olmayan vakalardan nazofaringeal yıkama örneği ya da nazal ve/veya orofaringeal sürüntü birlikte gönderilmelidir. İdeal olarak önce orofaringeal sürüntü alınmalı sonrasında aynı swab kullanılarak nazal örnek alınması ve aynı taşıma besiyerine konulması önerilir. Aynı hastadan alınan orofaringeal ve nazal sürüntü örneği ayrı besi yerlerinde gönderilmemelidir.

Ama eğer nazofarinjal örneği almak mümkün değilse, orofarinjal örnek alınmalıdır. Bunun yöntemleri, aşağıdaki videoda gösterilmektedir:

Bu da mümkün değilse, duruma bağlı olarak sırasıyla şu yöntemlerle örnek toplanmalıdır:

• Nazal mid-türbinat (NMT) örneği, bir sağlık uzmanınca veya kişinin kendisi tarafından toplanabilir. Alınan örnekler sonrasında viral transport ortamı, Amies transport ortamı veya steril tuzlu su ortamında depo edilmelidir. Bu yöntem aşağıda görülebilir:

• Anteriör anat (burun deliği) örneği, bir sağlık uzmanınca veya kişinin kendisi tarafından toplanabilir. Bu durumda tek bir örnek çubuğu, her iki burun deliğinden de örnek almak için kullanılmalı; alınan örnekler sonrasında viral transport ortamı, Amies transport ortamı veya steril tuzlu su ortamında depo edilmelidir. Bu yöntemin nasıl uygulandığı buradaki videodan izlenebilir.
• Nazofarinjal aspirat veya nazal aspirat örnekleri bir uzman tarafından toplanabilir. Bunun örneği aşağıdan görülebilir:

Eğer hem nazofarinjal örnek, hem de orofarinjal örnek toplandıysa, test hassaslığını arttırmak ve test kaynaklarını kısıtlı kullanmak için, bu ikisi tek bir taşıma tüpü içerisinde saklanmalıdır.

Ayrıca COVID-19 testlerinde kullanılmak üzere alt solunum yolları örneklerinin de toplanması önerilmektedir. Özellikle de balgamlı öksürüğe sahip hastalardan balgam örnekleri alınmalı ve SARS-CoV-2 için test edilmelidir. Ancak hastadan balgam endüksiyonu yapılmamalıdır.

Bu örnekler, SARS-CoV-2 testi yapılmasına karar verildikten kısa bir süre sonra toplanmalıdır. Bu süreçte gerekli kişisel koruma önlemleri alınmalı ve N95 veya daha üst düzey bir respiratör, göz koruması, eldiven ve önlük kullanılmalıdır.

Bu örnekler, sonrasında, burada anlattığımız gibi çeşitli yöntemlerle test edilmekte ve COVID-19 pozitif olup olmadığı anlaşılmaktadır.