Ceset Çiçeği ve Leş Çiçeği: Çürüyen Et Gibi Kokan Bitkiler!

Dünya üzerindeki en ilginç bitkilerden olan Ceset Çiçeği (Amorphophallus titanum), ismini salgıladığı kimyasallardan ötürü etrafa yaydığı kokudan almaktadır.

Sanılanın aksine, tüm çiçekler güzel kokmaz - ki Ceset Çiçeği bunun en güzel örneğidir. Bu bitkinin çiçekleri, çürümekte olan et gibi kokmaktadır ve bu koku, insanı tiksindirecek boyutlara varabilir.

Evrimsel süreçte bitkilerin böceklerle karşılıklı ve çok yakından ilişkili bir evrim geçirdiklerini biliyoruz. Bu türün de, bu şekilde kötü kokmasının sebebi, çürüyen et kokusuna sebep olan kimyasalların, aynı zamanda leş yiyici böcekleri (özellikle sinekleri) üzerine çekmesidir. Bu böcekler, et bulma umuduyla yaklaştıkları bitkide et bulamıyor olsalar da, bu süreç içerisinde üzerine bitkinin polenleri bulaşmaktadır ve bu sayede bitki, tozlaşma ve döllenme işlemini gerçekleştirebilmektedir.

Kısaca böceklerin bundan bir kârı yoktur; ancak evrim zaten adalet vaadetmez. Bu, tek taraflı faydacı, diğer tarafın ise yarar veya zarar görmediği (eğer böceklerin zaman/enerji kaybını saymazsak) bir karşılıklı ilişki evrimine örnektir. Buna bilimde "komensal ilişki" adı verilir.

Leş Çiçeği

Raflessia, günümüzde Dünya üzerinde yaşayan en büyük tekil çiçek bireylerini barındıran türdür. Yukarıda bahsettiğimiz Amorphophallus titanum ile boyut bakımından benzerdir ve tıpkı onun gibi leş yiyici böcekleri üzerine çeken bir koku salgılar. Bu konu, onun "leş" gibi kokmasına neden olur - ki isminin nedeni de budur.

Bu türün "en büyük çiçek türü" olmasının sebebi ise, diğer dev leş çiçeği olan Amorphophallus titanum ve benzeri türlerin esasında çiçek kümelerinin bir araya gelmesiyle o şekilde büyük boyutlara ulaşmasıdır. Bu tür ise gerçekten tek bir çiçeğinin bu kadar büyük olmasıdır.

 Bitki, Endonezya'nın ulusal kabul edilen 3 bitkisinden biridir. Günümüzde bir nevi koruma altında olan bu bitkilerin soyu Sumatra ve Borneo'da giderek azalmaktadır.