Bitkilerde Kantil: Yeni Bir Bitki Organı Keşfedildi!

Birçok insan için, Fare Kulağı Teresi (Arabidopsis thaliana), yol kenarlarındaki bitkilerden biraz fazla öneme sahiptir, çünkü bu bitki, bitkilerin nasıl büyüdüğünü, geliştiğini ve evrimleştiğini anlamaya çalışan bilim insanları ile uzun bir geçmişe sahiptir. Bilimsel adıyla, Arabidopsis, 16. yüzyılın başlarında ilk defa bilimsel olarak tanımlandı ve 18. yüzyılda ilk genetik mutasyon saptandı. 1940'tan bu yana bilim camiasında popülaritesini arttıran Arabidopsis, günümüzde bitki genetiği, gelişimi ve fizyolojisini keşfetmek için bir model sistem olarak kullanılmaya devam etmektedir.

Popular Science

Onlarca yıllık bilimsel araştırmalar sonucunda Arabidopsis'in yapısının tamamen çözülmüş olması beklenebilir, fakat Amerika'daki Pensilvanya Eyalet Üniversitesi profesörlerinin yeni çalışması, bu mütevazı bitkinin sürprizlerle dolu olduğunu ortaya çıkardı. Araştırmacılar, yapısal mühendislikte bir konsolun işlevine benzeyen, bir uçta gövdeye bağlanan ve çiçek taşıyan sapı havada tutan "kantil" adında daha önce yayınlanmamış bir yapıyı tanımladılar. Sarah Assmann'ın grubunda yer alan doktora sonrası araştırmacısı olan Dr. Timothy Gookin, şöyle diyor:

Kantilleri ilk olarak 2008'de gözlemledim. Başlangıçta sonuçlarımın hiçbirine güvenmedim; bunun belki de suyun, toprağın, gübrenin ve hatta bina hava desteğinin oluşturduğu çevresel kirliliğin bir eseri olduğunu düşündüm.

Timothy Gookin

Peki kantiller nasıl oldu da bilim insanlarının gözünden bu kadar süre boyunca kaçtılar? Çünkü kantiller çok nadirdir ve sadece kısa süren bir gün gibi bitkinin çiçek açmasını erteleyecek koşullarda gelişirler ve kantiller sadece bitkinin çiçek açtığı dönemlerde oluşurlar. Buna ek olarak, bazı popüler Arabidopsis suşları, onları kantil üretiminden alıkoyan genetik mutasyonlara sahiptirler.

Her şeye rağmen Dr. Gookin, kantillerin doğal yollarla oluşan yapılar olduğunu, mutasyon ya da kirlilik eseri olmadığını kanıtlayan ve on yıldan uzun süren çok önemli bir görev için yola çıktı. Şöyle anlatıyor:

Bulguları anlamak ve kantillerin nasıl çalıştığını çözmek 12 yıl sürdü. Bu çalışma 3782 bitkinin tam olgunluğa ulaşmasını ve 34 benzersiz bitki hattında 20.000'den fazla çiçekli sapın tek tek incelenmesini gerektirdi. Farklı kaynaklardan kantillerin bağımsız mekanlarda ve çeşitli şartlarda yetişen yabani tip (mutasyona uğramamış) bitki olduklarını belirledikten sonra, onların doğal bir olgu oldukları kanısına vardım.

Kapsamlı araştırma sırasında, Dr. Gookin kantillerin daha sık belirdiği birçok mutant bitki keşfetti, bu kantil gelişimini kontrol eden bazı faktörleri açığa çıkardı. Kantillerin keşfi, sadece azmin bir erdem olduğunu anlatan bir ders değil, aynı zamanda gelişimleri, çevrelerine tepki olarak bitki yapılarının koşullu büyümesini anlamak için önemli ipuçları sağlar. Dr. Gookin şöyle diyor:

Spekülatif bir yoruma göre, kantil farklı çiçekli bitki yapıları arasında oldukça bastırılmış bir atasal bağlantıyı temsil eder; kantil gelişimini düzenleyen genetik katmanlar ve çevresel faktörler oldukça çarpıcı.