Bilimler Köyü, 2025 Yazında da Foça'da Sizi Bilimle Buluşturacak!

Üniversite eğitiminin özgür düşünce, yaratıcılık ve eleştirel analiz gibi temel nitelikleriyle bilgi üretim merkezi olmaktan uzaklaşmaya başladığını görüyoruz. Öğrenciler kalabalık amfilerde, hızla kendilerine aktarılan müfredat içinde sık sık kaybolurken, akademisyenler de üniversitelerin performans baskısı altında gerçek entelektüel üretimden, tartışma ortamından kopuyor, ofislerine, laboratuvarlarına sıkışıyor. 

Kampüsler heyecanlı tartışma mecraları olmaktan çıkıp adeta diploma fabrikalarına dönüşüyor. Bu süreçte yeni kolektif öğrenme, araştırma, tartışma alanlarına duyulan ihtiyaç büyüyor. 

İşte Bilimler Köyü böyle bir ihtiyacın sonucu olarak kuruldu. 2018 yılında farklı disiplinlerden akademisyenler yan yana geldi, İzmir Fen Lisesi mezunlarının kolektif gücüyle birleşti. 2018 yılında Bilimler Derneği, 2019 yılında Bilimler Vakfı Kuruldu. Ve nihayet 2022 yazında Foça Belediyesi'yle iş birliği içinde, belediyeye ait bir arazide Bilimler Köyü ilk etkinlikleriyle kapılarını açtı. 

2025 Haziran-Eylül Aralığında 47 Etkinlik Var!

İlk yaz 7 haftada 10 etkinlik düzenledik. 

2023 yılı yazında 12 hafta, 25 etkinlik, geçen yaz ise 12 haftada 41 etkinlik yaptık. 

Etkinlik sayılarıyla birlikte Bilimler Köyü katılımcı kümemiz de büyüyor. 

Geçen yaz 400 civarı katılımcımız oldu.

Bu yaz etkinliklerimizin kapsamını daha da genişlettik, toplam 47 etkinliğimiz var. 16 Haziran'da başlayacak etkinliklerimiz 21 Eylül'e kadar, birer haftalık periyotlarla devam edecek. Köyde aynı anda maksimum dört etkinliğin gerçekleşeceği haftalar olacağı gibi tarihlere göre bu sayı değişiklik gösterebilecek. Katılımcı sayıları 15-20 arasında değişiklik gösterebilecek. Etkinliklere lisans ve lisansüstü öğrenciler ile mezunlar katılabilecek. Etkinleri aktaracak isimler tamamen gönüllü olarak katkı sunduklarından etkinlik kayıt ücreti sadece bir haftalık yeme-içme masraflarının karşılanması ve bu süre içinde köyün giderlerinin karşılanması amacıyla kullanılacak.

Tarih, biyoloji, fizik, matematik, edebiyat, sinema, mimari, siyasal bilimler, gazetecilik… Birbirinden çok farklı başlıklarda, çok çeşitli disiplinlere ait içerikler akademisyenler ve alanlarında uzman isimler tarafından katılımcılarla birlikte ele alınacak. 

Kamp Hayatı Nasıl Oluyor?

Etkinlikleri özellikle disiplinler arası bir mantıkla tasarladığımız için bu 47 etkinliği disiplinlere göre kolayca tasnif etmem, bu kadar zengin bir içeriği tarif etmem gerçekten mümkün değil. 

Kendi etkinliğimden yola çıkarak, etkinliğin olduğu o hafta kamp hayatımızın nasıl olacağını tasvir etmeye çalışayım. Meslektaşım, arkadaşım sevgili Esra Akgemci'yle birlikte yürüteceğimiz "Latin Amerika'da Sinema ve Toplumsal Tarih" etkinliğimizin tarihleri 21-27 Temmuz. 

Esra'yla birlikte 20 Temmuz Pazar günü Foça'daki köyümüze geleceğiz. Katılımcılar da aynı gün içinde köye ulaşmış, çadırlarına yerleşmiş olacaklar. O hafta köyde üç başka etkinlik daha var. Pazar akşamı hep birlikte tanışma ve oryantasyon toplantısı yapacağız. 

O hafta köyümüzün sorumluları, gönüllüleri kendilerini tanıştıracak, köyümüzün etik ilkelerini ve kolektif yaşam kurallarını bizlere aktaracak. Bir hafta boyunca köyde birlikte yaşayacağımız kişilerle tanışacağız. İlk akşam yemeğimizi yiyeceğiz. 

Yemeğin ardından yalnızca bir hafta değil bir ömür sürecek arkadaşlıkların kurulacağı ilk sohbetler başlayacak. Gece yarısına doğru sessiz saatlere geçişle birlikte ertesi günün heyecanıyla yavaş yavaş çadırlara geçilecek. 

Pazartesi sabah 7'de kahvaltı servisiyle birlikte yine yemekhanedeki masaları dolduracağız. Kahvaltı sonrasında dersler başlayacak. İki tane tahtanın sıraların olduğu yarı kapalı dersliğimiz, üç tane de derslik olarak düzenlediğimiz mekan var. Genelde günde üç oturum yapıyoruz. Etkinliklere göre değişmekle birlikte günde toplam yaklaşık 6 saatlik bir etkinlik süresi olduğunu söyleyebilirim. 

Bu oturumların birini sabah saatlerinde, diğerini akşam saatlerinde yapma eğilimi olduğundan öğle saatlerinde uzunca bir aralık oluyor. Bazılarımız bu saatleri sahilde geçiriyor, bazılarımız köyde. Akşam yemeği servisimiz 7'de başlıyor. 

Yemek sonrasında bazı etkinliklerin programlarının parçası olan veya köy ahalisinin birlikte kararlaştırdığı filmler izleniyor. Yanında enstrümanını getirmiş müzisyenlerimiz hep oluyor. 

Haftanın akışının önemli bir dönemeci perşembe günü. Perşembe günü tatil yapıyoruz. O gün tekne ile Foça koylarını gezmek isteyenler oluyor. İzmir'in başka bir köşesine kaçmak isteyenler oluyor. Tabii ki köyde kalmak isteyenler de olabiliyor. 

Programın ikinci yarısına doğru artık tam bir topluluk oluyoruz. Köyden birkaç gün sonra ayrılacak olmanın hüznüyle yeni arkadaşlıkların heyecanı birbirine giriyor. Pazar sabahı kapanış dersleri yapılıyor. Çadırlar boşaltılıyor ama ayrılmaya doğru gözler doluyor. Köy ahalisinin gitme vakti gelenle kucaklaşma anları görülmeye, yaşanmaya değer duygu yoğunluklarına sahne oluyor. 

Biraz uzunca anlattım belki ama katılmayı düşünen kişilerin tahayyül etmesini kolaylaştırır. Bu satırları okuyanlardan www.bilimler.org adresine uğramaya ve bu yazın etkinliklerini incelemeye davet ediyorum. 

Halihazırda 80 kişinin "kamp hayatı" standartlarında rahat edebileceği bir ortamımız var. Çadır konaklaması sağlıyoruz. Çadırlarımız yüksek, yatağı ve nevresimleriyle konforlu bir konaklama sağlıyor. Kolektif olarak kullanılan duş ve tuvalet ünitelerimizi kullanım kuralları sayesinde hijyenik tutmayı başarıyoruz. Mutfak ve restoranımız üç ana öğün ve bir ara öğünle köyümüzün günlük tüm beslenme ihtiyacını karşılıyor. Her ay köyümüz güzelleşiyor, gelişiyor. 

Biraz da gelecek planlarımızdan bahsetmek istiyorum. Amacımız önümüzdeki yıllarda 12 ay boyunca, yüzlerce etkinliğe ev sahipliği yapacak bir köy inşa etmek. Bu amaç doğrultusunda köyümüzdeki yapıların her birinin alanında tanınan farklı mimarların imzasını taşımasını planladık. 

Hedefimiz Köyde Bir Açık Hava Mimarlık Müzesi Oluşturmak!

Mimar Abdi Güzer'in küratörlüğünde bir araya gelecek bu özgün yapılar birbiriyle uyum içinde kaynaşarak bir açık hava mimarlık müzesine dönüşecek. 

Her köşesinde farklı bir tasarım felsefesinin izlerini taşıyacak köyümüz, doğayla iç içe bir öğrenme, tartışma, araştırma ortamı sunarken, geleneksel mimari formları yeniden yorumlayan bir yaratıcılığın soluğunu hissettirecek.

Bilimler Köyü ve benzer diğer projeleri yalnızca üniversitelere alternatifler geliştirmek olarak değerlendirmemek gerekir. Bilginin, öğrenmenin yeni yolları, öteki müfredatlar buralarda yeşerip, filizlenip eninde sonunda üniversite duvarlarından, kampüs nizamiyelerinden içeri de girecek. 

Akademinin, bilimsel üretimin üniversitenin içiyle dışıyla topyekûn beslendiği, güçlendiği bir gelecek kurmak gerek. Gelin bu yaz Foça'da bilimlerle buluşalım, bilimlerde buluşalım.

• Etkinlik Programı ve Bilimler Köyü hakkında daha fazla bilgi için: www.bilimler.org

Not: Bu yazıyı kaleme alan Prof. Dr. Aylin Topal'a teşekkür ederiz.