Bilimde, Kendimizin Hatalı Olduğunu Olabildiğince Çabuk Kanıtlamaya Çalışırız!

Bilimde, kendimizin hatalı olduğunu olabildiğince çabuk kanıtlamaya çalışırız. Çünkü ilerlemenin tek yolu budur.

Richard Feynman, bilimin doğasıyla ilgili yine harika bir tespitte bulunmuş. Bilimin mantığı aslında çok basittir (her ne kadar bilim felsefesi karmakarışık olsa da). İnsanı yanılgıya düşüren en temel hata, kendi fikirlerini doğrulama eğilimidir. Bu, insanı hatalı tercihler ve inanışlara iten temel unsurdur. Bunu çözmenin tek yolu, kendini doğrulama ihtiyacını törpüleyerek, onun yerine başka bir şey koymaktır. Mesela... Ne olabilir? Bulduk! Kendini yanlışlamak!

Kimse kendisini yanlışlamak istemez. Kimse, herhangi birinin de kendisini yanlışlamasını istemez. Açıkçası, bilim insanları da bundan nefret ederler. Çünkü aylarınızı, hatta yıllarınızı verdiğiniz çalışmalar, bir diğer çalışma tarafından 1 gecede silinip atılabilir. Bu berbat bir histir, midenizi bulandırır, uykularınızı kaçırır, kendinizden ve her şeyden nefret etmenize neden olur. Ancak bu, normaldir.

Gerçek bir bilim insanı, kendisini ne kadar acıtacak olsa bile gerçeği bilmek ister. Bu sayede gerçek ve iyi bir bilim insanı olabilmiştir. Bu nedenle bu yolu seçmiştir. Bilim insanları çok para falan kazanmaz. Bilimde öyle diğer insanların arzulayacağı lüks otomobiller, güzel "karı-kızlar", yakışıklı "herifler" falan da yoktur. Bilim size sadece gerçeği vaat eder. Ve onu da sadece arayan bulabilir.

İşte bilim insanları, her ne kadar istemeye istemeye de olsa, kendi iddialarını bile çürütmeye çalışanlardır. En azından iyi olanları... Çünkü bilimde ilerleme yalnızca böyle sağlanabilir. Bilimi, diğer tüm bilgi türlerinden pratik ve üstün kılan özellik budur. Bilimi, gerçeğe nihai olarak ulaşabilmemiz konusunda yegane araç kılan da budur.

O nedenle sanıyoruz onu ve onu icra edenleri (yani bilim insanlarını) birazcık daha iyi anlamamız, toplumumuzu bu ikisine birazcık daha teşvik etmemiz ve değerlerini biraz daha iyi bilmemiz gerekiyor.

Birazcık daha...

Bu konuda daha fazla bilgi almak için mutlaka "boş hipotez" hakkındaki yazımızı okumanızı tavsiye ederiz.