Beyinde, Yeme Dürtüsünü Baskılamayı Engelleyen Özel Bir Mekanizma Keşfedildi!

Hepimizin ortak ihtiyacı ve belki de en büyük zevklerinden biri yemek yemek. Peki, bu yeme dürtüsü neyden kaynaklanıyor? Neden böyle bir hissimiz var? Oluşan bu hissin seviyesi nasıl ayarlanıyor? Bu sorular hakkında hepimizin farklı tahminleri ve cevapları olabilir. Yeni çalışmalar ise konuyu aydınlatmak için bazı ipuçları sunuyor.

Yakın zamanda ABD’de yapılan bir araştırmaya göre bilim insanları beyinde yeme dürtüsünü tetikleyen özel bir devre tespit ettiler. Georgia Üniversitesi’nden Emily Noble önderliğindeki ekip, fareler üzerinde çalıştıkları sırada hipotalamusta MCH (Melanin Yoğunlaştırıcı Hormon) olarak adlandırılan bir tür transmitter madde (iletken) üreten hücre kümesi üzerinde çalışmalarını yoğunlaştırdı. Hipotalamus, hipofiz bezi aracılığı ile beyin ve endokrin sistem arasındaki bağlantıyı sağlayan beyindeki bir bölgedir.

Daha önce yapılan birkaç çalışmanın sonucunda MCH’nin beyinde yüksek seviyelerde bulunmasının gıda tüketimini artırabileceği gözlemlenmiş ve bu sonuçlar Nature Communications adlı dergide yayımlanmıştı. Yapılan bu son araştırmaya göre ise MCH’nin, dürtüsel davranışta rol oynadığının ilk kez gözlemlendiği belirtildi. Emily Noble şöyle diyor:

Gözlemlerimize göre, beyindeki bu hücrelerin etkinleşmesi durumunda farelerin yemek ile ilgili dürtülerinin tetikleniyor ve beyinde dürtüsel olarak yemeğe hayır deme kapasitesinin düzenlenmesi için bir fizyoloji bulunuyor.

Araştırmacılar, bu dürtüsel etkinin canlılar üzerinde bizzat gözlemlenebilmesi için araştırmacılar bir grup fareyi eğittiler. Buna göre eğitilen farelerin, ortama koyulan “lezzetli, yüksek yağlı, yüksek şekerli” küçük topakları bir kaldıraç kolunu kullanarak alması gerekiyordu. Ancak, kola bir kere bastıktan sonra tekrar basmak için 20 saniye kadar beklemeleri gerekiyordu. Eğer bir fare kola istenilen süreden daha erken basarsa fazladan 20 saniye daha beklemek zorunda kalıyorlardı.

Farelere bu eğitim verildikten sonra araştırmacılar, özel bir teknik kullanarak hipotalamustan hipokampusa kadar olan spesifik bir MCH nöral yolunu aktive ettiler ve hayvanların hareketlerini bir süre gözlemlediler. Hipokampus, hafıza ve yön bulmada rol oynayan beyindeki bir bölgedir.

Gözlemlere göre, aktive edilen MCH nöral yolu farenin kalori ihtiyacını, normal yeme alışkanlığını değiştirmeden impuls etkinliğini (dolayısıyla dürtüsel davranışı) artırıyordu.

The Spruce

Yapılan araştırmalar ve deneylerin sonucunda MCH’nin bir canlının yemeği ne kadar sevdiğine veya yemeği ne kadar istediğine (dolayısıyla bir yemek için ne kadar çabalayacağına) etki etmediği; bunun yerine bu devrenin, hayvanların önleyici kontrolüne ya da yiyecekleri almaya çalışmalarını durdurabilmelerine etki ettiği gözlemlenmiştir.

Beynimizde bu şekilde bir düzenleme mekanizması olduğu araştırmalar sonucunda ortaya kondu. Peki, bu fizyolojik düzen tedavi yöntemleri geliştirilmesi için de bir kaynak olabilir mi?

Bilim insanlarına göre böyle bir şey mümkün olabilir. Bu fizyolojik mekanizmanın, yeni tedavi yöntemleri geliştirilmesine katkı sağlayabileceği ve bu sayede insanların iştahının azaltılarak, diyete gerek duyulmadan tedavi uygulanabileceği de bilim insanlarının düşünceleri arasında.