Asteroit Nedir? Asteroitlerin Kimyasal Yapıları Hakkında Neler Biliyoruz?

Asteroitler; Kepler yörüngesinde Güneş'in etrafında hareket eden, atmosferi olmayan kayalık veya metalik gök cisimleridir. Asteroitlerin büyük bir çoğunluğu Mars ile Jüpiter arasında, Güneş'e 2 ila 4 astronomik birim uzaklıktaki asteroit kuşağında bulunmaktadır. Şu anda bilinen asteroit sayısı bir milyondan fazladır ve bu sayı yeni keşifler yapıldıkça artmaktadır.

Wikipedia

Asteroit Türleri

Asteroitler kendi aralarında üç türe ayrılmaktadır. Bunlar metalik olan M tipi, kondritli olan C tipi ve silikalı olan S tipidir.

C Tipi Asteroitler

C tipi asteroitler bilinen asteroitlerin %75'lik bir kısmını oluşturan en yaygın asteroit türüdür. Albedo değerleri oldukça düşük olup 0,03 ila 0,10 aralığındadır; çünkü içeriklerinde minerallere ve kayalara ek olarak kondrit de bulunur. Yoğunluk ortalamaları yaklaşık 1,7 g/cm³'tür.

Daha çok asteroit kuşağının dış kısımlarında, Güneş'ten 3,5 AB uzaklıkta bulunurlar. Bu dış kısımlardaki asteroitlerin %80 civarı C türüne aittir; fakat iç kısımların 2 AB yakınına kadar gelindiğinde bu oran %40'lara kadar düşmektedir.

Kimyasal olarak Güneş bulutsularıyla benzerlik gösterirler çünkü Güneş bulutsularının kalıntılarından oluşmuşlardır. Aynı zamanda yapılarında hidratlı bileşikler de gözlenmiştir. Spektrumları yaklaşık 0,4 μm ile 0,5 μm'nin altındaki dalga boylarında orta derecede güçlü morötesi emilim içerirken daha uzun dalga boylarında sadece hafif kırmızımsı özellik gösterirler.

S Tipi Asteroitler

S tipi asteroitler bilinen asteroitlerin %17'lik bir kısmını oluşturan en yaygın ikinci türdür. Albedo değerleri 0,20 civarındadır ve orta derecede parlaktırlar. Asteroit kuşağının iç kısımlarında, 3 AB civarında yaygındırlar fakat daha uzaklara gidildikçe sayıları azalmaktadır. Spektrumları 0,7 mikrometreden (μm) daha kısa dalga boylarında orta derecede dik eğimli, 1 μm - 2 μm civarındaysa orta ile zayıf absorpsiyon özelliklerine sahiptir. Yoğunlukları genel olarak 3,0 g/cm³tür. Esas olarak demir ve magnezyum silikatlardan oluşurlar.

M Tipi Asteroitler

M tipi asteroitler kimyasal olarak diğer asteroitlere göre daha fazla metal içeren; yoğunlukları ortalama 8g/cm³, spektrumları bazen 0,75 μm uzun ve 0,55 μm kısa ince olan bir asteroit türüdür. Metalik asteroitler; %80'e kadar Demir ve %20'ye kadar Nikel, İridyum, Paladyum, Platin, Altın, Magnezyum ile Osmiyum, Rutenyum ve Rodyum gibi değerli metallerin karışımından oluşur.

Asteroit Madenciliği Nedir?

Az önce yukarıda saydığımız Nikel, İridyum, Paladyum, Platin, Altın, Magnezyum, Osmiyum, Rutenyum ve Rodyum gibi elementler Dünya'da nadir bulunan fakat oldukça kullanışlı ve değerli elementlerdir. Bu durum da son yıllarda popülerleşen asteroit madenciliğini kavramını ortaya çıkarmıştır.

Asteroit madenciliği, asteroitlerde bulunan değerli metallerin astronotlar veya özel uzay cihazları tarafından alınıp Dünya'ya getirilmesine verilen isimdir. 500 metre çaplı, Platin açısından zengin bir asteroit; Dünya üzerindeki bilinen Platin grubu metal rezervlerinin 1,5 katı Platin içerebilir. Bu durum, kaynakları tükenmekte olan Dünya'mızın hammadde ihtiyacının metalik asteroitlerden karşılanabileceğini göstermektedir.

Platinum Refinery

Meteoritlerde Keşfedilen Organik Moleküller

Japonya'daki Hokkaido Üniversitesi'nden Doçent Yasuhiro Oba'nın öncülük ettiği araştırma ekibi, kondrit içerikli üç asteroit ile yapılan araştırmada asteroitlerin heksametilen tetramin (HMT) bileşiğini içerdiğini keşfetmiştir.

Heksametilen tetramin, C₆H₁₂N₄ formülüne sahip heterosiklik bir organik bileşiktir. Molekül adamantana benzer, yani dört yüzlü kafes benzeri bir yapıya sahiptir. Dört köşesinde, metilen grupları ile bağlanan nitrojen atomları yer alır. Molekülün şekli bir kafesi andırsa da taç eterler veya daha büyük kriptand yapılarının aksine iç kısmında diğer atomları veya moleküllerin bağlanabileceği bir boşluk yoktur.

Göktaşlarında HMT bulunması, asteroitlerde amonyak ve formaldehit için kararlı bir kaynak olduğu hipotezini doğrulamaktadır.

Güneş sisteminin oluşumunun ilk yıllarında asteroitler, çarpışma ve radyoaktif bozunma sayesinde ısınmış olabilirler. Bazı asteroitler yeterince ısınabilse ve sıvı su bulundursaydı yapılarındaki HMT; formaldehit ve amonyak gibi amino asitler de dahil olmak üzere göktaşlarında bulunan diğer önemli biyolojik moleküllerin sentezinde reaksiyona giren yapı taşlarını sağlamak üzere parçalanabilirdi.

NASA