Ana Diliniz Müziğe Olan Yeteneğinizi Şekillendiriyor Olabilir!

Current Biology'de yayınlanan bir çalışmaya göre kişinin farklı tonların kullanıldığı bir ana dile sahip olması, melodiye dair algısını iyileştirirken ritim algısında gerilemeye yol açabiliyor. Küresel çaptaki bu araştırma, dil becerilerinin bilişin diğer alanlarını nasıl etkilediğine işaret ediyor.

Tonlu (veya tonal) diller, farklı tonlamalarla farklı anlamlar ifade eden kelimeler içerir. Örneğin Mandarin Çincesinde "mă" kelimesi, "at" anlamına gelirken "mā" kelimesi "anne" anlamında kullanılır. İspanyolca gibi tonsuz dillerde ise kelimenin tonu kişinin ruh halini yansıtmak üzere değişebilir, ancak bu değişim kelimenin anlamında değildir.

Flüt çalan ve Mandarin Çincesi konuşan Jingxuan Liu, müzik ve dil arasındaki bağlantıyı merak ediyordu. Aynı zamanda Liu, Duke Üniversitesi Psikoloji bölümünde okurken 203 ülkeden yaklaşık yarım milyon insanın müzik yeteneklerinin analizine yardımcı olmuştu. Meslektaşları bu çalışmada, aynı melodiyi farklı tonlarda tanıyabilme ve şarkıların ritmine uygun tempo tutabilme gibi farklı müziksel becerileri ölçen bir oyun hazırlamıştı.

Çalışmadaki 19 tonlu dilden birini konuşanlar, melodi tanıma aşamasında 29 tonsuz dilden birini konuşanlara göre daha iyiydi. Üstelik aradaki fark küçük bir fark değildi. Tonlu dillerden birini konuşanlar, müzik dersi alan bir kişinin edineceği melodi algısının yarısı kadar bir algıya sadece konuştukları dil sayesinde sahipti. Buna karşın ritim tutma aşamasında daha kötü performans sergilediler.

Tonlu dillerde ton kalıpları oldukça önemlidir, dolayısıyla tonlu dil konuşan insanlar bu kavrama dikkat etmek zorundadır. Bu da neden ritim görevlerinde daha başarısız olduklarını açıklayabilir. Araştırmacılardan Auckland Üniversitesinde bilişsel bilimci olan Courtney Hilton bu konuda şöyle söylüyor:

İnsanın dikkat kapasitesi sınırlıdır ve dikkatinizin çoğunu melodiye verirseniz ritmi gözden kaçırabilirsiniz.

Dil ve müzik arasındaki bağlantıyı araştıran önceki çalışmalar; çoğunlukla sadece iki dili, genellikle de İngilizce ve Çince'yi (Kanton veya Mandarin) karşılaştırıyordu. Ancak Doğu ve Batı'nın farklı müzik tarzları da sonuçları etkileyebileceğinden daha geniş kapsamlı olan bu yeni çalışma, bu bağlamda daha önce incelenmemiş dilleri incelemiş ve daha genellenebilir sonuçlara varmıştır. Hilton son olarak şöyle söylüyor:

Elde ettiğimiz sonuçlar, kültürün önemli bir parçası olan dilin kişinin bilişini de şekillendirdiğini gösteriyor.