2.500 Yıl Önce Yaşamış İnsanlar; Doğayla, Ruhlarla ve Ölülerle İletişim Kurma Amacıyla Kenevir (Cannabis) Tüketiyordu!

Milattan Önce 440 yılında yaşamış olan Heredot, Tarih isimli kitabının 4. kitabında ritüelistik kenevir (ya da kanabis, Lat: "cannabis") kullanımından bahseder. Göçebe Avrasyalı toplumların ritüellerini anlatan "tarihin babası", şöyle yazıyor:

İskitler, kenevir tohumundan alırlar ve sıcaktan kıpkırmızı kesilen taşlar üzerine atarlardı. Kendirin dumanı tütmeye başlayınca, İskitler de heyecanla buharı içlerine çeker ve keyifle bağırırlardı.

Heredot'un yaklaşık 2500 yıl öncesine ait bu iddialarına yönelik fiziksel kanıt bulunmuyordu. Nihayet, Science Advances dergisinde yayınlanan bir makalede, Çin ve Almanya'dan bilim insanları, 2500 yıl öncesine ait bir mezarlıktan elde ettikleri tahta kaplar (veya maltızlar/mangallar) içerisinde dikkate değer miktarda THC kalıntıları tespit ettiler. THC, kenevire psikoaktif etkisini kazandıran kimyasal maddedir.

Max Planck İnsan Tarihi Bilimi Enstitüsü'nden Robert Spengler, gaz kromatografisi ve kütle spektrometri analizi yöntemiyle tespit ettikleri bulgularının, bitkinin bundan 2.5 milenyum önce de uyuşturucu olarak kullanıldığının somut ve tartışmaya yer bırakmaz bir kanıtı olduğunu söylüyor. Bu durum, kenevir kullanımının kökenlerinin en azından Milattan Önce 500 yılına dek gittiğini doğruluyor. Çin Bilimler Akademisi Üniversitesi'nden baş yazar ve araştırmacı Yimin Yang ise şöyle diyor:

Maltızların ölülerle birlikte gömülmüş olması, bunları kullanan kişilerin doğayla veya ruhlarla veya ölü insanlarla iletişim kurmak için tükettiklerini gösteriyor.

Smithsonian Magazine

Kenevirin Ritüelistik Tüketimine En Eski Kimyasal Kanıt!

Bu bulgular önemli, çünkü daha önceki araştırmalarda kenevirin ritüelistik bir şekilde kullanımına dair nihai kimyasal kanıtlar bulunamamıştı. Daha önceden Türkmenistan'daki tapınaklarda kenevir bitkisine ait bazı kalıntılar tespit edilmişti; ancak sonradan yapılan incelemeler bunların peynir kesmek için kullanıldığını ve kenevir tüketimiyle hiçbir ilgisi olmadığını göstermişti.

2006 yılında yapılan bir diğer çalışmada, Çin'den çıkarılan tabutlarda kenevir tohumları tespit edilmişti; ancak bitkinin dumanının tüttürüldüğüne yönelik hiçbir bulguya rastlanamamıştı.

2016 yılında, yine Çin'in Turpan havzasından çıkarılan, yetişkin bir erkeğe ait kefenin göğüs kısmı üzerine 13 farklı kenevir bitkisinin artıkları kenevir artıkları serpiştirildiği tespit edilmişti; ancak yine duman tüketimine yönelik doğrudan bir kanıt bulunamamıştı. The New York Times gazetesinden Jan Hoffman şöyle yazıyor:

Kenevir, tanrıların bitkisi olarak görülüyordu. İnsanlar, bitkinin etkili olabilmesi için pişirmeniz veya yakmanız gerektiğini biliyorlardı.

Kenevir, insan tarihinde 2 ayrı defa kültürlenmiş bir bitkidir. Bitkinin asıl üretilme nedeni tohumlarıdır; çünkü insanlar bu tohumları yiyebiliyor, yağını akıtıp kullanabiliyor, lifler (fiber, elyaf) üretebiliyor ve bu sayede ipler veya giysiler yapabiliyorlardı. Bu tür kullanıma dair ilk izleri, günümüzden 3.500 yıl önce, Asya'da görmekteyiz. Kenevirin bu soy hatlarında THC oranları dikkate değer miktarda düşüktü ve muhtemelen insanlar kenevirin psikoaktif özelliklerinden henüz haberdar değilelrdi.

Ancak Çin'in yaklaşık 3 kilometre rakıma sahip Jirzankal tepelerindeki kenevirler daha yüksek THC oranlarına sahiptir ve burada yaşayan insanlar, şans eseri bu bitkinin psikoaktif etkilerini keşfetmiş olabilirler. Bir diğer olasılık, bölgede yaşayan insanların halihazırda bu bitkinin gücünü biliyor olmaları ve gömme töreni için, bitkinin kolayca bulunduğu bu tepeleri seçmiş olmalarıdır.

Jirzankal keneviri, gücünü Orta Aysa'yı Güneybatı Asya'ya bağlayan Pamir Platosu'ndaki soy hatlarıyla çiftleşmesinden alıyor olabilir. National Geographic'ten Michelle Z. Donahue şöyle yazıyor:

Kenevir bitkilerinin psikoaktif etkilere sahip olan THC bileşeninin gücünü arttırmanın yollarından bir diğeri melezlemedir. Ancak Jirzankal'da yaşayan insanların bunu bilerek mi yaptığı, yoksa sadece mutluluk verici bir tesadüf eseri mi yaptıkları henüz net değildir.